Gửi bình luận
Tại một trung tâm của Singapore, giới siêu giàu đang trả hàng chục nghìn USD để mua thêm tuổi thọ. Cơn sốt này đang bùng nổ khắp châu Á và đặt ra câu hỏi, đó là y học tương lai, hay nỗi sợ tuổi già được đóng gói sang trọng?
Tại phòng khám Rekoop nằm giữa trung tâm tài chính Singapore, khách hàng cởi bỏ bộ vest công sở, khoác lên mình chiếc áo dành cho người bệnh và đôi dép phòng ngủ, rồi lần lượt bước qua các liệu trình ánh sáng đỏ, massage bạch huyết, oxy cao áp. Theo tạp chí Fortune, ước tính đến năm 2030, cứ bốn người châu Á sẽ có một người trên 60 tuổi, và ngành công nghiệp trị giá 4.600 tỷ USD đang nhảy vào chiếm lĩnh thị phần đó. Nhưng đằng sau lớp vỏ khoa học hào nhoáng ấy là một thực tế mong manh hơn nhiều.
Không phải ngẫu nhiên mà làn sóng phát triển phòng khám trường thọ cao cấp bùng nổ đúng vào lúc Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) và Singapore đã chính thức bước vào ngưỡng "siêu già hóa", trong khi Thái Lan và Malaysia đang tiến sát phía sau. Giáo sư lão khoa Andrea Maier tại Đại học Quốc gia Singapore (NUS) giải thích với Fortune: Người dân ngày càng muốn khỏe mạnh, năng động và tự chủ, thay vì chỉ đơn thuần là sống lâu hơn.
Điều thú vị là mô hình trường thọ tại châu Á mang bản sắc riêng, khác hẳn nước Mỹ. Theo bà Ada Lo, phó giáo sư ngành quản trị khách sạn tại Đại học Bách khoa Hong Kong (PolyU), trong khi Mỹ gắn trường thọ với công nghệ sinh học, thiết bị đeo và thực phẩm chức năng, thì châu Á lại tiếp cận toàn diện hơn, kết hợp chẩn đoán hiện đại với các phương pháp chữa lành truyền thống.
Vì vậy, thương hiệu nghỉ dưỡng Blossom House của tập đoàn Huazhu (Trung Quốc) đưa nguyên tắc thực liệu (shiliao) của Đông y vào chương trình chăm sóc. Trong trao đổi với Fortune, ông Nort Janssen, Giám đốc điều hành The Longevity Suite khu vực châu Á, cho biết doanh nghiệp này không chỉ xét nghiệm máu kiểu phương Tây mà còn mời chuyên gia Ayurveda lập bản đồ thể trạng (dosha) và bậc thầy Đông y nghiên cứu dòng chảy khí huyết của khách hàng.
Đằng sau cơn sốt này còn là một sự dịch chuyển giá trị sâu sắc hơn. Ông Lau Kong Cheen, chuyên gia marketing tại Đại học Khoa học Xã hội Singapore (SUSS), nhận định Covid-19 đã khiến nhiều người chuyển khái niệm xa xỉ sang sức khỏe: Xe hơi, đồng hồ hay túi xách sẽ chẳng còn ý nghĩa nếu thiếu một cơ thể khỏe mạnh.
Minh chứng rõ nhất là loạt hợp tác thương mại đình đám: METT Singapore bắt tay với phòng khám The Longevity Suite của châu Âu để mở chi nhánh châu Á đầu tiên ngay trong khách sạn, còn chuỗi khách sạn hạng sang Capella công bố dự án khu dân cư tích hợp chăm sóc sức khỏe gồm 262 căn hộ tại Bangkok, Thái Lan. Ở góc độ bình dân hơn, các câu lạc bộ ngâm nước đá như Ice Bath Club và Nowhere Baths cũng mọc lên tại Singapore và Hong Kong, thu hút giới trẻ sẵn sàng chi tiền cho một lần ngâm mình giá lạnh, phần lớn nhờ hiệu ứng lan truyền trên mạng xã hội.
Càng đào sâu, bức tranh trường thọ càng lộ rõ những mảng miếng còn chưa hoàn thiện. Chính bà Maier, người điều hành phòng khám trường thọ của riêng mình, cũng thừa nhận: Sự hào hứng của công chúng đang vượt xa bằng chứng khoa học, tạo ra cơ hội lớn nhưng kéo theo rủi ro khi liệu pháp được quảng bá trước khi có đủ căn cứ vững chắc. Ngay cả liệu pháp ngâm nóng - lạnh đang thịnh hành cũng chỉ được một nghiên cứu năm 2025 trên PLOS One xác nhận tác dụng phục hồi cơ bắp ở nam giới, chứ không hiệu quả tương tự ở nữ giới.
Khảo sát 82 trong khoảng 320 phòng khám trường thọ toàn cầu, do trang Longevity.Technology thực hiện, phơi bày ranh giới mờ nhạt giữa y học trường thọ và làm đẹp: 28% cung cấp tiêm botox, 35% điều trị rụng tóc, 38% có dịch vụ trẻ hóa da mặt, trong khi hơn 1/3 vẫn cung cấp liệu pháp tế bào gốc dù chưa có bằng chứng kéo dài tuổi thọ và tiềm ẩn rủi ro thải ghép hay u bướu.
Trong khi đó, chi phí cho những trải nghiệm chưa chắc chắn ấy lại không hề rẻ. Bà Zilmiyah Kamble, giảng viên cao cấp tại Đại học James Cook Singapore, cảnh báo nếu trường thọ chỉ còn là sản phẩm xa xỉ, khoảng cách giữa người có khả năng chi trả phòng bệnh và người không thể sẽ ngày càng nới rộng, trong khi phần lớn hãng bảo hiểm khu vực, từ Ping An của Trung Quốc đến AIA và Prudential tại Hong Kong, đều không chi trả cho các liệu pháp mang tính lựa chọn này.
Trớ trêu thay, chính những biện pháp có bằng chứng khoa học vững chắc nhất - vận động thể chất, dinh dưỡng, giấc ngủ, tiêm chủng, sức khỏe tinh thần và tầm soát bệnh sớm - lại là những thứ rẻ nhất. Như bà Maier thừa nhận với Fortune, chúng "nghe có vẻ nhàm chán, nhưng khi được thực hiện đúng cách và chính xác, chúng lại cực kỳ hiệu quả".
Không phải ai theo đuổi trường thọ cũng chọn giải pháp xa hoa. Tại phòng khám Clinique La Prairie ở Montreux, Thụy Sĩ, một phóng viên của báo Financial Times đã trải qua 5 ngày thải độc nghiêm ngặt: nhịn rượu, đường, thịt, gluten, xét nghiệm kim loại nặng, trị liệu chi nei tsang - để rồi tự hỏi liệu bao nhiêu niềm vui đáng để đánh đổi cho một cuộc sống dài hơn.
Trong khi đó, Singapore chọn hướng đi khác: Biến trường thọ thành chiến lược y tế quốc gia, với sự tham gia trực tiếp của chính phủ bên cạnh khu vực tư nhân - một mô hình được Financial Times ví như "phòng thí nghiệm trường thọ" của thế giới.