Cực du lịch giàu bản sắc
Chuyển động mới
Cuối tuần qua, tại không gian ven sông Trường Giang, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND phường Quảng Phú tổ chức công bố tour du lịch phía nam với chủ đề “Chạm vào thiên nhiên”. Không còn dừng ở việc giới thiệu tiềm năng, điểm đến riêng lẻ, các hoạt động hướng tới kết nối tài nguyên thành những hành trình có khả năng đưa vào khai thác thực tế.
Dư địa cho hướng đi này khá lớn. Trên một không gian rộng, phía nam thành phố sở hữu nhiều lớp tài nguyên khác nhau, gồm tháp Chiên Đàn, địa đạo Kỳ Anh, quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng; bãi Sậy sông Đầm, làng nghệ thuật cộng đồng Tam Thanh, biển Tam Thanh, Tam Tiến, xã đảo Tam Hải; hồ Phú Ninh, làng cổ Lộc Yên và các điểm đến miền núi, vùng cao. Khả năng kết nối cũng khá thuận lợi qua quốc lộ 1, cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi, tuyến ven biển Đà Nẵng - Chu Lai và quốc lộ 40B.
Điểm đáng chú ý là nguồn tài nguyên ấy đang được doanh nghiệp chủ động “đóng gói” thành sản phẩm. Sau các đợt khảo sát, 6 đơn vị lữ hành đã xây dựng gần 25 chương trình tour để giới thiệu, bán cho du khách. Nhiều chủ đề mới được định hình như “Hành trình chạm vào nguyên bản thiên nhiên nam Đà Nẵng”, “Chạm vào nguyên bản - Hành trình đến đỉnh Ngọc Linh huyền thoại”, “Huyền thoại đất Quảng - Thiên nhiên an bình”, “Hành trình về địa chỉ đỏ”...
Trong đó, chương trình “Huyền thoại đất Quảng - Thiên nhiên an bình” 2 ngày - 1 đêm cho thấy cách các điểm đến có thể bổ trợ cho nhau thay vì hoạt động riêng lẻ. Một hành trình kết nối nội thành với làng cổ Lộc Yên, hồ Phú Ninh, địa đạo Kỳ Anh và Tam Kỳ; một phương án khác kết nối quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng, địa đạo Kỳ Anh, hồ Phú Ninh, Tam Kỳ và làng cổ Lộc Yên. Việc kết hợp lịch sử, làng quê, sinh thái và không gian đô thị giúp hình thành sản phẩm có thời lượng 2 ngày - 1 đêm thay cho cách tham quan từng điểm rồi rời đi.
Ông Huỳnh Thanh Siêng, đại diện doanh nghiệp Quang Nam Tourist cho hay, khu vực phía nam Đà Nẵng có nhiều dư địa phát triển các dòng khách và sản phẩm du lịch đặc trưng. Thực tế, doanh nghiệp đã tổ chức tour đưa khách từ trung tâm thành phố, Hội An, Quảng Ngãi đến tham quan tại các điểm đến ở khu vực phía nam. Bên cạnh khách doanh nghiệp, chuyên gia kết hợp công tác với tham quan, thị trường đáng chú ý là khách cuối tuần, học sinh và sinh viên. Các tour giáo dục truyền thống, hành trình về nguồn, tham quan “địa chỉ đỏ” và trải nghiệm bản địa đang thu hút nhiều đoàn khách; mở ra hướng khai thác phù hợp với tiềm năng, tài nguyên du lịch khu vực phía nam thành phố.
Ông Văn Bá Sơn, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch nói: "Việc mở rộng không gian du lịch về phía nam có ý nghĩa quan trọng trong việc đa dạng hóa sản phẩm, phân bổ dòng khách, kéo dài thời gian lưu trú và lan tỏa lợi ích từ du lịch đến các địa phương và cộng đồng”.
“Một điểm đến riêng lẻ khó phát huy đầy đủ giá trị nếu thiếu kết nối và doanh nghiệp tổ chức khai thác. Khi hình thành chuỗi liên kết, mỗi điểm đến trở thành một mắt xích, doanh nghiệp có thêm lựa chọn xây dựng tour, du khách có thêm lý do kéo dài thời gian trải nghiệm và cộng đồng có thêm cơ hội tham gia hoạt động du lịch.”
Định hình cực du lịch mới
Bên cạnh tín hiệu vui về lượng khách và thiết lập thêm tour, tuyến, việc UBND thành phố ban hành Kế hoạch số 499/KH-UBND ngày 28/9/2026 về phát triển du lịch trọng điểm khu vực phía nam giai đoạn 2026 - 2030 cũng kỳ vọng tạo sức bật cho khu vực này. Không gian trọng điểm theo kế hoạch được xác định tại 7 địa bàn gồm các phường, xã: Tam Kỳ, Bàn Thạch, Hương Trà, Quảng Phú, Tam Xuân, Tam Hải, Phú Ninh. Trong đó, đô thị Tam Kỳ - Bàn Thạch - Hương Trà - Quảng Phú giữ vai trò lõi, gắn du lịch với thương mại, dịch vụ, giáo dục, kinh tế đêm; liên kết với Phú Ninh, Tam Xuân, Tam Hải và địa bàn lân cận để phát triển du lịch sinh thái, cộng đồng, văn hóa - lịch sử, nghỉ dưỡng biển và các trải nghiệm có chiều sâu văn hóa.
Đến năm 2030, thành phố đặt mục tiêu đưa vào khai thác chính thức ít nhất 7 điểm du lịch tại 7 địa bàn trọng điểm, mỗi địa bàn hình thành ít nhất một sản phẩm đặc trưng. Song song đó là xây dựng, hoàn thiện và đưa vào khai thác 12-15 chương trình du lịch mới. Các tour được định hướng theo nhiều chuyên đề như du lịch cộng đồng, nghiên cứu đa dạng sinh học, sinh thái, nông nghiệp, văn hóa - lịch sử, về nguồn, trải nghiệm văn hóa bản địa và khám phá thiên nhiên.
Một yêu cầu quan trọng khác là biến hành trình tham quan thành lưu trú và chi tiêu tại điểm đến. Kế hoạch khuyến khích phát triển khoảng 20-30 cơ sở lưu trú cộng đồng, homestay, farmstay và mô hình lưu trú gắn với nông nghiệp, sinh thái. Mục tiêu đến năm 2030 thu hút khoảng 1,5-2 triệu lượt khách đến khu vực phía nam, tốc độ tăng trưởng bình quân 18-20%/năm, khách lưu trú ít nhất 1-2 đêm.
.jpg)
Từ những tour vừa được công bố đến kế hoạch phát triển giai đoạn 2026 - 2030, hướng đi của du lịch phía nam đang dần rõ nét. Ông Văn Bá Sơn cho biết, ngành du lịch và các bên liên quan sẽ kết nối những tài nguyên vốn phân tán thành sản phẩm có thể bán, kéo dài hành trình và thời gian lưu trú, đồng thời đưa cộng đồng tham gia sâu hơn vào chuỗi dịch vụ. Khi các điểm đến lịch sử, sông nước, làng quê, biển đảo và miền núi được đặt trong những hành trình liên hoàn, phía nam có thêm cơ sở để hình thành một không gian trải nghiệm khác biệt, bổ sung cho hệ sinh thái du lịch chung của Đà Nẵng.
Kết nối điểm nhấn để hút khách
Mỗi nơi một sắc thái
Mỗi mùa hoa sưa, làng Hương Trà (phường Hương Trà) lại đông hơn thường ngày. Những hàng cây lâu năm, đình làng, vườn nhà, đường quê và khoảng sông bao quanh tạo nên không gian dễ nhớ. Riêng Lễ hội sắc sưa Hương Trà năm 2026 thu hút hơn 40.000 lượt người. Nhưng khi mùa sưa qua đi, khung cảnh du lịch ở đây lại trở về với sự vắng vẻ bởi du khách đang thiếu những trải nghiệm khác ngoài những sắc hoa sưa vàng.
Thời gian qua, Hợp tác xã Du lịch cộng đồng Hương Trà đang tìm sản phẩm từ nhịp sống của làng. Ngoài hàng sưa còn có đình Hương Trà, Vườn Cừa, khu làng Cà Ban, nghề rèn Hồng Lư, bài chòi, các khu vườn và bữa cơm gia đình. Hợp tác xã đã kết nối hộ lưu trú, cơ sở ẩm thực, hộ làm nông nghiệp cùng doanh nghiệp lữ hành, đồng thời thử nghiệm chương trình cho khách gia đình, học sinh và nhóm nhỏ.
“Điều chúng tôi quan tâm nhất là giữ được nhịp sống tự nhiên của làng trong sản phẩm du lịch, để khách còn nhớ đến Hương Trà sau mùa hoa. Khi cảnh quan còn được giữ gìn, văn hóa còn hiện diện trong đời sống và người dân cùng được hưởng lợi từ hoạt động du lịch, điểm đến mới có sức hấp dẫn lâu dài.”
Trong khi đó, tại khu vực bãi Sậy sông Đầm, người dân các phường Quảng Phú và Bàn Thạch đã tham gia chèo thuyền, hướng dẫn du khách, tổ chức trải nghiệm ngắm chim vào hoàng hôn, ngắm sen, súng vào lúc bình minh và cảnh quan đất ngập nước rộng lớn. Hợp tác xã Nông nghiệp Tam Thăng 1 (phường Bàn Thạch) đã đưa hoạt động chèo thuyền vào khai thác từ tháng 3/2026 đến nay, tiếp đón khoảng 800 lượt khách tham gia trải nghiệm.
Phường Quảng Phú mở sản phẩm từ biển Tam Thanh vào làng nghệ thuật cộng đồng, sông Trường Giang và bãi Sậy sông Đầm. Mùa hè 2026, dịch vụ chèo thuyền kayak trên sông Trường Giang thu hút hơn 500 lượt người. Ở Phú Ninh, phiên chợ quê Đại An, cánh đồng Cổ Cò, hồ sen và các mô hình nông nghiệp tạo thêm điểm dừng cuối tuần, với khoảng 800-1.000 lượt khách mỗi tháng vào tháng 9. Khu du lịch sinh thái hồ Phú Ninh hiện có khoảng 40 phòng, sức chứa khoảng 120 khách, nhà hàng phục vụ hơn 400 khách cùng lúc và khả năng đón 1.500 - 2.000 lượt khách trong dịp cao điểm.
Xuôi xuống Tam Hải, Bàn Than, Hòn Mang, Hòn Dứa cùng đời sống làng chài tạo nên màu sắc biển đảo riêng. Tam Xuân có cụm tháp chăm Khương Mỹ và không gian nông nghiệp, nhà vườn. Tài nguyên khá dày, nhưng dòng khách hiện vẫn phần nhiều đi ngắn, theo mùa hoặc theo từng nhóm chuyên biệt.
Ghép những điểm đang có
Ông Lê Quốc Việt, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Điểm đến xứ Quảng cho rằng, lợi thế dễ thấy của du lịch phía nam là các điểm đến nằm khá gần nhau nhưng trải nghiệm mang đến cho du khách lại khác. Từ Tam Kỳ, khách có thể qua Bàn Thạch, sông Đầm, Hương Trà, hồ Phú Ninh rồi xuống Tam Xuân đi ra xã đảo Tam Hải. Quãng đường không quá dài nhưng cảnh quan và câu chuyện thay đổi liên tục.
Theo ông Việt, mỗi nơi đã có vài sản phẩm dễ nhận diện nhưng vẫn đứng khá riêng. Sông Đầm có chèo thuyền, ngắm chim, Phú Ninh có lưu trú và hoạt động mặt nước, Hương Trà có làng quê, ẩm thực, Tam Hải có cảnh quan biển đảo, Tam Xuân có di sản Chăm, còn Bàn Thạch và Quảng Phú nổi bật về lịch sử, văn hóa.
“Cái khó hiện nay là nhiều điểm đã có điều để xem, để trải nghiệm nhưng khi ghép vào một chương trình vẫn còn rời rạc. Doanh nghiệp cần một hành trình đủ mạch lạc, còn khách cần biết mình sẽ dành một ngày hay hai ngày ở phía nam để làm gì. Vì vậy, từng địa bàn nên chọn phần việc phù hợp, nơi mạnh về lịch sử, nơi giữ khách bằng sinh thái, ẩm thực, lưu trú hay trải nghiệm cộng đồng. Nông sản, sản phẩm OCOP và nghề truyền thống cũng cần có chỗ trong hành trình ấy.”
Ông Trần Tấn Điền, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ du lịch TADI nhìn vấn đề từ những việc rất cụ thể mà một đoàn khách quan tâm. Cảnh quan đẹp giúp doanh nghiệp chú ý tới điểm đến, còn để đưa vào tour thường xuyên thì phải biết xe dừng ở đâu, đoàn ăn ở đâu, giờ phục vụ thế nào, giá bao nhiêu, nhà vệ sinh ở vị trí nào, bến thuyền có an toàn không và ai đứng ra phối hợp khi khách đến. Sông Đầm còn cần hoàn thiện đường vào, bến thuyền, điểm đón khách, giá dịch vụ và kỹ năng của người chèo thuyền. Với Tam Hải, doanh nghiệp quan tâm đến vận chuyển khách qua sông, thời tiết, an toàn đường thủy và phương án thay thế khi không thể ra đảo. Những điểm cộng đồng khác cũng cần người biết đón đoàn, kể chuyện địa phương.
“Tour trong ngày có thể kết nối khu vực Tam Kỳ với Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng, địa đạo Kỳ Anh và sông Đầm. Chương trình hai ngày một đêm có thể mở rộng qua Hương Trà, Phú Ninh rồi xuống Tam Xuân, Tam Hải. Khách học sinh, gia đình, nhóm trẻ, người yêu nhiếp ảnh và khách nghỉ dưỡng cuối tuần đều có thể tìm thấy sản phẩm phù hợp, miễn là các điểm thống nhất giờ phục vụ, giá, đầu mối liên hệ và yêu cầu an toàn”, ông Điền chia sẻ.
Trải nghiệm từ đời sống bản địa
Sông Đầm đã có người dân chèo ghe phục vụ khách nhưng những tiện ích cơ bản vẫn còn thiếu. Hồ Phú Ninh đã có lưu trú, nhà hàng, cắm trại, kayak, SUP, còn An Mỹ và Đại An đang hình thành thêm trải nghiệm nông nghiệp, ẩm thực và đời sống làng quê.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố, phát triển du lịch phía nam cần bắt đầu từ những sản phẩm có khả năng vận hành ổn định. Mỗi địa phương phải rà lại tài nguyên, điều kiện đón khách, chất lượng dịch vụ, vai trò của cộng đồng và khả năng kết nối với doanh nghiệp lữ hành. Khi những yếu tố này rõ hơn, việc quảng bá, kết nối thị trường và đưa sản phẩm vào chương trình chung của thành phố cũng thuận lợi hơn.
Sông Đầm cho thấy khá rõ khoảng cách từ tài nguyên đến sản phẩm. Lau, sậy, dừa nước, chim nước cùng dấu tích lịch sử tạo nên sức hút riêng, nhưng đường vào, bến thuyền, bãi đỗ xe, nhà vệ sinh, bảng thông tin và cách tổ chức dịch vụ vẫn còn việc phải làm. Ông Lê Ngọc Vinh, thành viên Tổ hợp tác chèo thuyền du lịch cộng đồng sông Đầm cho biết, du lịch sông Đầm đang mở thêm hướng sinh kế cho người dân bên cạnh sản xuất nông nghiệp và đánh bắt thủy sản. Hợp tác xã hiện tổ chức hoạt động chèo thuyền, đồng thời tính đến việc bổ sung ẩm thực, sản phẩm địa phương và trải nghiệm gắn với đời sống cộng đồng.
"Điều quan trọng là lượng khách phải đến đều hơn để người tham gia có thu nhập thực tế. Muốn vậy, sản phẩm tại điểm cần được hoàn thiện, cách phục vụ phải chuyên nghiệp hơn và hợp tác xã phải kết nối thường xuyên với doanh nghiệp lữ hành thay vì chỉ đón khách vào những dịp sự kiện."
Sắp xếp lại luồng tuyến thuyền, thống nhất giá, tập huấn người dân về đón khách, thuyết minh, an toàn và phát triển thêm trải nghiệm quan sát chim, nhiếp ảnh thiên nhiên, giáo dục môi trường sẽ được hình thành tại sông Đầm thời gian tới.
Đối với Hương Trà, bà Phạm Thị Bích Hà, đại diện Hợp tác xã Du lịch cộng đồng Hương Trà cho hay, địa phương đang cố gắng kéo hoạt động du lịch ra khỏi vài tuần hoa sưa bằng các trải nghiệm nhà vườn, ẩm thực, văn hóa, nghề truyền thống và đời sống cộng đồng. Hợp tác xã đã kết nối hộ lưu trú, cơ sở ẩm thực, hộ làm nông nghiệp và doanh nghiệp lữ hành vào cùng một chuỗi phục vụ khách. Khi mỗi hộ dân có một phần việc phù hợp, từ bữa ăn, khu vườn đến câu chuyện của làng, sản phẩm sẽ có khả năng hoạt động thường xuyên hơn và lợi ích từ du lịch cũng ở lại với cộng đồng nhiều hơn.
Từ góc độ lữ hành, ông Trần Tấn Điền, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ du lịch TADI cho rằng, cảnh quan hấp dẫn mới là điều kiện ban đầu. Để doanh nghiệp đưa một điểm vào chương trình bán thường xuyên, những việc rất cụ thể phải được xác định như nơi đỗ xe, đầu mối đón đoàn, giờ phục vụ, giá dịch vụ, nhà vệ sinh, bữa ăn và điều kiện an toàn. Sông Đầm, Tam Hải hay các điểm cộng đồng đều có tiềm năng, nhưng quy trình phục vụ cần thống nhất hơn. Khi doanh nghiệp biết chắc khách đến sẽ được phục vụ thế nào, tour mới có thể chào bán ổn định thay vì tổ chức từng đoàn thử nghiệm.
Dự kiến thời gian tới, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục kết nối địa phương, Hiệp hội Du lịch và doanh nghiệp lữ hành, hỗ trợ đào tạo, phát triển sản phẩm và quảng bá. Những điểm đủ điều kiện có thể sớm đưa vào chương trình, còn nơi thiếu hạ tầng hoặc dịch vụ cần hoàn thiện từng bước. Sở hỗ trợ xây dựng sản phẩm, đào tạo cộng đồng, xúc tiến quảng bá và kết nối thị trường cho các điểm đủ điều kiện khai thác.
.jpg "Đà Nẵng công bố tour du lịch phía nam “Chạm vào thiên nhiên”")
