Từ ngày 1/7/2026, những thay đổi về quyền lợi bảo hiểm y tế bước đầu đi vào cuộc sống, giúp người dân giảm chi phí và thuận lợi hơn khi lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh phù hợp; đồng thời chính sách tiếp tục khẳng định vai trò điểm tựa an sinh trong chăm sóc sức khỏe toàn dân.

Ông Trần Văn Minh (72 tuổi, trú phường Hòa Xuân) mắc bệnh tim mạch mạn tính và thoái hóa khớp gối nhiều năm. Hằng tháng, ông đến Bệnh viện Đà Nẵng tái khám, kiểm tra các chỉ số sức khỏe và điều chỉnh thuốc. Trước đây, do tự đi khám ngoại trú không đúng nơi đăng ký ban đầu, nhiều khoản chi phí thuộc trường hợp của ông chưa được quỹ BHYT thanh toán. Số tiền của một lần khám không quá lớn, nhưng cộng dồn qua nhiều đợt tái khám trở thành khoản đáng kể đối với ông khi thu nhập chỉ trông vào lương hưu.
Có thời điểm bệnh khớp tái phát, việc đi lại khó khăn nhưng ông Minh vẫn phải lùi lịch khám để chờ người nhà đưa về nơi đăng ký ban đầu. Quãng đường di chuyển cùng thời gian làm thủ tục khiến mỗi lần tái khám thêm vất vả. Từ ngày 1/7/2026, khi quyền lợi BHYT trong một số trường hợp khám ngoại trú không đúng nơi đăng ký ban đầu được mở rộng, ông Minh phấn khởi vì có thêm điều kiện duy trì việc điều trị tại cơ sở phù hợp. “Người mắc bệnh mạn tính như tôi phải tái khám đều đặn. Được BHYT chia sẻ thêm chi phí, tôi thấy nhẹ gánh và yên tâm đi khám đúng hẹn”, ông nói.
Nếu ông Minh nhìn thấy lợi ích từ việc duy trì điều trị lâu dài, thì chị Hà Thị Bảo Ngọc (trú phường Sơn Trà) lại cảm nhận sự thuận tiện khi có thêm lựa chọn nơi khám. Là người thường xuyên đi công tác, trước đây mỗi khi có vấn đề sức khỏe, chị phải cân nhắc giữa việc trở về nơi đăng ký khám ban đầu và đến cơ sở y tế gần nhất. Có lần cơ thể mệt mỏi kéo dài nhưng chị vẫn chờ kết thúc chuyến công tác mới đi khám vì lo phải tự thanh toán chi phí. “Không phải lúc nào tôi cũng có thể trở về nơi đăng ký ban đầu. Chính sách mới giúp tôi yên tâm hơn vì có thêm lựa chọn khi ốm đau”, chị Ngọc nói.

Theo chị Ngọc, người dân khi đi khám thường quan tâm đến chất lượng điều trị, quãng đường di chuyển và khoản tiền phải trả. Khi quỹ BHYT chia sẻ thêm chi phí trong một số trường hợp, người tham gia có điều kiện lựa chọn nơi khám phù hợp với tình trạng sức khỏe và hoàn cảnh thực tế. Gia đình chị Ngọc còn có người thân sinh sống tại xã Gò Nổi. Mỗi khi đau ốm, người cao tuổi trong nhà thường ngại phải di chuyển nhiều lần hoặc thực hiện thêm thủ tục để đến cơ sở có chuyên khoa phù hợp.
“Điều đáng mừng là người dân có thêm lựa chọn mà vẫn được BHYT chia sẻ chi phí. Khi không còn quá lo khám khác nơi đăng ký sẽ phải tự trả toàn bộ, mọi người sẽ chủ động kiểm tra sức khỏe sớm hơn”, chị nói.
Những thay đổi về quyền lợi BHYT cũng mang lại niềm vui cho các gia đình có con nhỏ, nhóm thường xuyên phải đến cơ sở y tế trong năm. Chị Trần Thị Ngọc Phương cho biết con chị đăng ký khám chữa bệnh ban đầu tại một cơ sở y tế trên địa bàn phường Hải Châu. Tuy nhiên, do nhà ở gần Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng, mỗi khi con ốm, gia đình thường đưa trẻ đến đây khám cho thuận tiện và đúng chuyên khoa.
Trong lần đưa con đi khám gần đây, chị Phương được nhân viên y tế hướng dẫn về quyền lợi BHYT áp dụng đối với trường hợp của trẻ. Khoản chi phí được quỹ chia sẻ khiến chị bất ngờ, bởi trước đó gia đình vẫn chuẩn bị tâm lý phải tự thanh toán khi đến cơ sở không phải nơi đăng ký ban đầu.

“Nhà có con nhỏ nên chuyện đi khám diễn ra thường xuyên. Mỗi lần chi phí không quá lớn nhưng cộng lại trong cả năm cũng là một khoản đáng kể. Được BHYT hỗ trợ, gia đình bớt áp lực và yên tâm đưa con đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường”, chị Phương chia sẻ.
Cũng theo chị Phương, quyền lợi BHYT được mở rộng đang đáp ứng những nhu cầu cụ thể trong đời sống. Tuy nhiên, người dân cần tìm hiểu kỹ quyền lợi của mình và trao đổi với cơ sở y tế khi chưa rõ mức thanh toán. Việc hiểu đúng chính sách giúp người tham gia lựa chọn nơi khám phù hợp.
Sau hơn nửa tháng triển khai, tác động của chính sách mới không chỉ thể hiện ở khoản tiền được quỹ BHYT thanh toán mà còn ở sự thay đổi trong tâm lý người dân. Khi quyền lợi được mở rộng sát hơn với nhu cầu thực tế, chính sách BHYT không chỉ là chỗ dựa lúc bệnh nặng mà còn đồng hành với người dân trong quá trình theo dõi và chăm sóc sức khỏe hằng ngày.

Trước ngày 1/7, Bệnh viện Đà Nẵng tiếp nhận trung bình 2.200 lượt khám ngoại trú mỗi ngày, điều trị khoảng 2.600 bệnh nhân nội trú và tiếp nhận thêm 370 ca nhập viện mới. Khoảng 35% bệnh nhân đến khám, điều trị trái tuyến. Sau khi chính sách bảo hiểm y tế (BHYT) mới có hiệu lực, lượng bệnh nhân tự đi khám trái tuyến tiếp tục tăng, làm gia tăng áp lực tại bệnh viện tuyến cuối của thành phố và khu vực miền Trung - Tây Nguyên.
Xu hướng tương tự được ghi nhận tại Bệnh viện 199 (Bộ Công an). Trước ngày 1/7, mỗi ngày đơn vị tiếp nhận khoảng 500 lượt khám ngoại trú và điều trị nội trú cho 70 - 90 bệnh nhân; trong đó, người tự đi khám trái tuyến chiếm khoảng 50%, tương đương 250 lượt mỗi ngày. Theo bác sĩ Trần Nam Chung, Phó Giám đốc Bệnh viện 199, sau khi chính sách BHYT mới được triển khai, lượng bệnh nhân sử dụng thẻ BHYT tự đi khám trái tuyến tăng khoảng 20%, tập trung ở các chuyên khoa Cơ xương khớp, Tim mạch, Chấn thương chỉnh hình, Phục hồi chức năng, Tiêu hóa và Nội tiết.
.jpg)
Tại cơ sở điều trị chuyên ngành cũng ghi nhận lượng bệnh nhân ngoại trú tăng. Tại Bệnh viện Y học cổ truyền thành phố Đà Nẵng, từ ngày 1/7 đến nay, tổng lượt khám BHYT có xu hướng tăng, trong đó số lượt bệnh nhân tự đi khám trái tuyến tăng khoảng 10%.
Bác sĩ Trần Thị Hương Lài, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp - Công nghệ thông tin (Bệnh viện Y học cổ truyền thành phố Đà Nẵng), cho biết số bệnh nhân BHYT điều trị ngoại trú tăng 85% so với cùng kỳ tháng trước, trong đó bệnh nhân trái tuyến chiếm 47,29%. Lượng bệnh nhân tăng trong thời gian ngắn gây áp lực tại các khâu tiếp đón, khám bệnh, thực hiện cận lâm sàng, cấp phát thuốc và thanh toán viện phí. Thực tế này đòi hỏi bệnh viện phải tổ chức tiếp đón, điều phối, bố trí nhân lực và bảo đảm các điều kiện phục vụ tốt hơn.
Trước xu hướng lượng bệnh nhân ngoại trú có thể tiếp tục tăng, các bệnh viện đã rà soát quy trình tiếp nhận, phân luồng và bố trí lại nguồn lực tại khu khám bệnh.
Theo Phó Giám đốc Bệnh viện Đà Nẵng Nguyễn Thành Trung, đơn vị đã chuẩn bị các điều kiện cần thiết nhằm đáp ứng khi lượng bệnh nhân tăng cao. Trong đó, bệnh viện rà soát quy trình khám, tái bố trí nguồn lực và tăng khả năng phối hợp giữa các khoa, phòng. Thời gian qua, Bệnh viện Đà Nẵng được đầu tư, mở rộng nhiều đơn vị chuyên sâu, từng bước nâng cao năng lực tiếp nhận và điều trị các ca bệnh nặng, phức tạp. Song song với hoàn thiện hạ tầng, bệnh viện tăng cường nhân lực tại khu khám và đẩy mạnh chuyển đổi số. Việc đặt lịch hẹn trực tuyến giúp phân bổ bệnh nhân theo khung giờ, hạn chế tình trạng tập trung đông vào đầu buổi sáng.

Tại Bệnh viện 199, theo bác sĩ Trần Nam Chung công tác chuẩn bị được triển khai từ trước khi chính sách có hiệu lực nên bệnh viện không gặp nhiều khó khăn khi xác định đối tượng và mức hưởng BHYT, bởi các thông tin cần thiết đã được tích hợp trên thẻ BHYT và hệ thống dữ liệu. Nhân viên y tế có thể tra cứu thông tin ngay tại khu vực tiếp đón.
Trên cơ sở đó, bệnh viện tổ chức quy trình khám theo hướng tách luồng, kết hợp ứng dụng công nghệ thông tin để giảm thời gian chờ. Bệnh nhân có thể đặt lịch qua ứng dụng, lấy số thứ tự tại ki-ốt tự động và thanh toán bằng mã QR, hạn chế việc di chuyển nhiều lần giữa các khu vực.

Tương tự, Bệnh viện Y học cổ truyền thành phố Đà Nẵng cũng chủ động điều chỉnh quy trình để đáp ứng lượng bệnh nhân tăng. Theo bác sĩ Trần Thị Hương Lài, đơn vị đã rà soát, sắp xếp lại quy trình tiếp đón và khám bệnh theo hướng tinh gọn; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, bố trí thêm nhân lực tại khu vực tiếp đón và phòng khám, đồng thời chuẩn bị đầy đủ thuốc BHYT, vật tư y tế và phương án mở thêm quầy cấp phát thuốc, thanh toán viện phí khi cần thiết. Trong giai đoạn đầu triển khai, bệnh viện cũng gặp một số vướng mắc kỹ thuật, nhưng đã phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội và đơn vị cung cấp phần mềm để cập nhật hệ thống, đồng thời hướng dẫn nhân viên thực hiện thống nhất quy trình.
Việc lượng bệnh nhân khám chữa bệnh trái tuyến gia tăng cho thấy những thay đổi của chính sách BHYT đang từng bước phát huy hiệu quả, tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn. Đây cũng là động lực để các cơ sở khám, chữa bệnh tiếp tục hoàn thiện quy trình, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ.

Phó Giám đốc Bảo hiểm Xã hội thành phố Đà Nẵng
Trong thời gian đầu triển khai chính sách BHYT mới, hệ thống khám chữa bệnh trên địa bàn thành phố cơ bản vận hành thông suốt. Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn phát sinh một số vướng mắc cần được giải quyết.
Trước hết, số lượng bệnh nhân đi khám ngoại trú tại các bệnh viện cấp cơ bản (trước ngày 1/1/2025 được xác định là tuyến tỉnh, tuyến Trung ương) tăng đột biến. Điều này gây ra một số khó khăn ban đầu cho các bệnh viện trong công tác tiếp nhận và tổ chức khám bệnh.
Việc điều chỉnh mức lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng kéo theo thay đổi một số mức thanh toán. Theo đó, người tham gia BHYT đi khám chữa bệnh đúng tuyến được quỹ BHYT thanh toán 100% nếu chi phí một lần khám thấp hơn 379.500 đồng, tương đương 15% mức lương cơ sở. Trong những ngày đầu thực hiện, hệ thống tiếp nhận của một số cơ sở y tế chưa điều chỉnh kịp hoặc phát sinh lỗi khi thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT.
Đối với người tham gia BHYT đủ 5 năm liên tục, mức giới hạn cùng chi trả trong năm được nâng lên 15,18 triệu đồng. Tuy nhiên, việc xác định chính xác thời điểm đủ điều kiện miễn cùng chi trả trên hệ thống phần mềm có lúc bị lỗi hoặc không tra cứu được thông tin. Ngoài ra, một số người dân chưa nắm rõ quyền lợi, mức hưởng và danh mục bệnh lý được áp dụng thanh toán theo diện khám chữa bệnh đúng tuyến. Vì vậy, tại khâu làm thủ tục và thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT vẫn phát sinh nhiều thắc mắc.
Bảo hiểm Xã hội thành phố phối hợp chặt chẽ với Sở Y tế và các bệnh viện triển khai nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện chính sách.
Cụ thể, các cơ sở y tế tăng số bàn khám chuyên khoa, bổ sung nhân lực tại khoa khám bệnh nhằm phục vụ bệnh nhân BHYT tốt hơn. Việc điều tiết thuốc, hóa chất và thiết bị y tế giữa các cơ sở khám chữa bệnh cũng như giữa các khoa, phòng được tăng cường, không để thiếu những điều kiện thiết yếu phục vụ khám chữa bệnh BHYT.
Cùng với đó, các đơn vị tiếp tục cải cách thủ tục hành chính trong quy trình khám bệnh, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số nhằm rút ngắn thời gian chờ đợi của bệnh nhân.
Hệ thống phần mềm khám chữa bệnh và phần mềm giám định BHYT được nâng cấp, bảo đảm dữ liệu được cập nhật, liên thông kịp thời và quyền lợi của người có thẻ BHYT khi đi khám chữa bệnh.
BHXH thành phố cũng thường xuyên trao đổi thông tin với Sở Y tế và các cơ sở khám chữa bệnh BHYT để kịp thời nắm bắt những khó khăn, vướng mắc phát sinh. Qua đó, các bên sớm có giải pháp khắc phục, bảo đảm tốt nhất quyền lợi của người có thẻ BHYT.
Bảo hiểm Xã hội thành phố xác định các quyền lợi BHYT chỉ được thực hiện đầy đủ khi những quy định mới được triển khai thống nhất tại các cơ sở khám chữa bệnh. Đây là mục tiêu xuyên suốt trong quá trình chuẩn bị thực hiện Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Trước hết, Bảo hiểm Xã hội thành phố tổ chức quán triệt, tập huấn và hướng dẫn nghiệp vụ cho đội ngũ viên chức làm công tác giám định BHYT, tiếp nhận hồ sơ và giải quyết chế độ.
Đồng thời phối hợp với Sở Y tế và các cơ sở khám chữa bệnh rà soát quy trình tiếp nhận, xác định mức hưởng, giám định và thanh toán chi phí BHYT; thống nhất cách áp dụng những quy định mới, nhất là quyền lợi khám chữa bệnh ngoại trú không đúng nơi đăng ký ban đầu và các trường hợp không phải có giấy chuyển cơ sở khám chữa bệnh.
Cùng với đó, danh mục cơ sở khám chữa bệnh theo phân cấp chuyên môn kỹ thuật và các thông tin liên quan được rà soát, cập nhật trên Hệ thống thông tin giám định BHYT. Việc chuẩn hóa, đồng bộ dữ liệu giúp xác định đúng mức hưởng, phục vụ công tác giám định và thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT chính xác, kịp thời.