Nơi bà con đang sống không chỉ là một vùng đất, mà là quê hương gắn bó máu thịt bao đời. Giờ đây, vì vướng mắc địa giới hành chính, 92 hộ dân ở thôn 1 (xã Trà Giáp) đứng trước nguy cơ phải chuyển hộ tịch, đăng ký cư trú sang địa phương khác.
Gắn bó từng ngọn núi, con suối
Tại ranh giới xã Trà Giáp (Đà Nẵng) và xã Thanh Bồng (Quảng Ngãi) vẫn tồn tại vướng mắc pháp lý theo Chỉ thị 364/CT-TTg ngày 6/11/1991 - chỉ đạo của Chính phủ về xác định, lập hồ sơ địa giới hành chính và Dự án 513 triển khai từ năm 2012 để hoàn thiện, hiện đại hóa bản đồ. Theo hồ sơ này, khu đất 789,6ha được xác định thuộc Quảng Ngãi, dù thực tế là nơi cư trú ổn định của 92 hộ, 462 nhân khẩu người Co thuộc thôn 1, xã Trà Giáp.
Bà con đã định cư, lập làng, trồng rẫy, chôn cất tổ tiên tại đây từ xa xưa. Những địa danh như suối Riêng, rừng Cờ Lo Prao, Nước Hét, Ngọc Rô… in đậm trong ký ức, gắn liền tín ngưỡng, tập tục và câu chuyện sinh tồn giữa đại ngàn.
Già làng Trần Ngọc Liên (sinh năm 1946) tại làng Suối Riêng nói: “Tôi già rồi, chỉ xin đừng bắt chúng tôi chuyển đi. Đây là ruộng rẫy, mồ mả cha ông, là nơi dựng nhà từ thuở chưa có điện. Dân làng cũng không muốn chuyển nhập đi đâu cả”.
Lời ông càng thấm thía khi xã Thanh Bồng, nơi dự kiến quản lý các hộ dân trên khi chuyển đến hiện vẫn chưa có đường kết nối, muốn sang phải băng rừng núi hiểm trở, trong khi đường từ thôn 1 về trung tâm xã Trà Giáp đã được bê tông hóa, chỉ 4km, đi lại thuận tiện.
Dù ở vùng xa xôi hẻo lánh, bà con vẫn được tỉnh Quảng Nam và huyện Bắc Trà My trước đây quan tâm đầu tư: điện lưới quốc gia, trường tiểu học và mẫu giáo kiên cố, công trình nước tự chảy, nhà sinh hoạt cộng đồng, đường mòn nối liền tổ dân cư… tạo nên cuộc sống ổn định và ấm áp.
Anh Nguyễn Văn Cam, thanh niên làng Ngọc Rô, bày tỏ: “Chúng cháu tự hào là người Trà Giáp. Và rất vui mừng khi xã nhà vẫn giữ nguyên tên gọi sau sắp xếp. Mong cấp trên thương cho chúng tôi được tiếp tục sống, học hành, cống hiến nơi quê nhà mình”.
Lắng nghe dân làng
Với bà con, Trà Giáp không chỉ là tên hành chính mà là quê hương thiêng liêng, là niềm tự hào đi theo từ thuở vào lớp học đầu tiên đến lúc tiễn người thân về với đất. Ông Hồ Ngọc Minh, đảng viên kỳ cựu tại làng Suối Riêng, chia sẻ: “Tôi công tác cả đời ở đây, chứng kiến từng bước phát triển. Giờ bảo đất này thuộc xã khác, tỉnh khác, nghe sao xót quá!”.
Đảng bộ, Chính quyền xã Trà Giáp mới khẳng định luôn tuân thủ thực hiện theo chỉ đạo cấp trên, nhưng trước nguyện vọng tha thiết của dân làng, sẽ tiếp tục báo cáo thành phố và Trung ương, mong được xem xét phù hợp thực tế đời sống.
Vướng mắc hiện nay xuất phát từ sự chồng lấn giữa bản đồ hành chính lập theo Chỉ thị 364 năm 1991 và dữ liệu pháp lý của Dự án 513. Dù 92 hộ người Co đã sống ổn định từ đầu những năm 1990, khu vực này vẫn bị xem là “xâm canh, xâm cư”, dẫn đến nguy cơ phải chuyển hộ tịch sang Quảng Ngãi.
Đại diện lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi cho rằng đây là hiện tượng phổ biến ở vùng ranh giới, bà con hai bên sống hòa đồng từ lâu. Tỉnh cũng thể hiện thiện chí tiếp nhận và cam kết đảm bảo quyền lợi cho dân nếu chuyển về quản lý. Nhưng trước điều kiện giao thông, sinh kế và sự gắn bó máu thịt, người dân thôn 1 vẫn tha thiết được ở lại Trà Giáp, nơi từng nếp nhà và nắm đất đều gắn liền tổ tiên.
Trước khi xã sáp nhập về Đà Nẵng, UBND tỉnh Quảng Nam cũ đã có Công văn số 5940 ngày 27/6/2025 do ông Lê Văn Dũng, Chủ tịch UBND tỉnh thời điểm đó ký, chỉ đạo thực hiện giữ nguyên ranh giới theo Dự án 513. Điều này đồng nghĩa về pháp lý, các hộ dân sẽ không còn thuộc xã Trà Giáp và phải chuyển sang Quảng Ngãi, điều bà con không mong muốn.
Bí thư Đảng ủy xã Trà Giáp, Hoàng Thanh Long cho biết: “Trong khi chờ chỉ đạo tiếp theo, chúng tôi mong tiếng nói của người dân, những người đã gắn bó, góp phần dựng xây Trà Giáp bao năm sẽ được lắng nghe”.
.jpg "Tư vấn hướng nghiệp cho học sinh THPT vùng Gò Nổi")
.jpg "Lãnh đạo thành phố Đà Nẵng kiểm tra thực tế dự án Trường THPT Phước Lý (phường An Khê)")
.jpg "Xã Sông Kôn thiệt hại hơn 2 tỷ đồng do bão số 10")
