ĐNO - Ngày 6/11 (giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump gọi khoáng sản thiết yếu là ưu tiên hàng đầu khi đón tiếp các nhà lãnh đạo của 5 quốc gia Trung Á; đồng thời nhấn mạnh nỗ lực nhằm mở rộng và đảm bảo chuỗi cung ứng của Mỹ thông qua các thỏa thuận toàn cầu mới.
Cuộc gặp thượng đỉnh C5+1 giữa 5 quốc gia Trung Á gồm Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan, Uzbekistan và Mỹ, diễn ra trong bối cảnh Washington đang tìm cách mở rộng ảnh hưởng tại Trung Á, khu vực giàu tài nguyên từ lâu do Nga thống trị và ngày càng được Trung Quốc săn đón, theo Reuters.
Ông Trump gọi Trung Á là “khu vực cực kỳ giàu có”, đồng thời cam kết củng cố mối quan hệ đối tác giữa Mỹ với cả 5 quốc gia trên.
Reuters trích phát biểu của Tổng thống Trump: “Một trong những vấn đề then chốt trong chương trình nghị sự của chúng tôi là khoáng sản thiết yếu. Những tuần gần đây, chính quyền của tôi tăng cường an ninh kinh tế của Mỹ bằng cách ký kết các thỏa thuận với các đồng minh và bạn bè trên toàn thế giới để mở rộng chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu”.
Cuộc gặp C5+1 diễn ra khi cạnh tranh ngày càng gay gắt về nguồn tài nguyên khoáng sản khổng lồ của Trung Á, bao gồm uranium, đồng, vàng và đất hiếm khi các quốc gia phương Tây đang chuyển hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng, “tránh” Moscow và Bắc Kinh.
Mỹ đang theo đuổi các mối quan hệ đối tác mới để đảm bảo các tuyến đường thương mại đường bộ, năng lượng và khoáng sản quan trọng.
Trong khi đó, ông Kassym-Jomart Tokayev, Tổng thống Kazakhstan gọi cuộc gặp thượng đỉnh C5+1 lần này là “khởi đầu kỷ nguyên tương tác mới giữa Mỹ và Trung Á”.
Được khởi động vào năm 2015, nền tảng C5+1 kết nối 5 quốc gia Trung Á và Mỹ để thúc đẩy hợp tác về các vấn đề kinh tế, năng lượng và an ninh.
Tại cuộc hội đàm lần này, Mỹ và đại diện của 5 quốc gia Trung Á dự kiến ký kết các thỏa thuận hợp tác về khoáng sản quan trọng.
Dưới thời Tổng thống Trump, Mỹ theo đuổi chiến lược đa hướng nhằm đảm bảo các khoáng sản quan trọng và giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc, quốc gia đang thống trị chuỗi cung ứng toàn cầu về các kim loại chiến lược, bao gồm uranium, các nguyên tố đất hiếm, đồng và titan.
Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan và Uzbekistan là nơi sinh sống của 84 triệu người và nắm giữ trữ lượng lớn uranium, đồng, vàng, đất hiếm và các khoáng sản chiến lược khác, thiết yếu cho nỗ lực toàn cầu chuyển đổi sang các dạng năng lượng xanh.
Trong đó, Kazakhstan, nền kinh tế lớn nhất khu vực, là nhà cung cấp uranium hàng đầu thế giới, sản xuất gần 40% sản lượng toàn cầu vào năm 2024, trong khi Uzbekistan nằm trong top 5.
Cả 5 quốc gia trên chiếm hơn một nửa sản lượng uranium của thế giới, nguồn tài nguyên thiết yếu cho năng lượng hạt nhân vốn là nguồn điện quan trọng của Mỹ, trong khi Nga cung cấp khoảng 20% lượng uranium nhập khẩu của Mỹ.
