Mỹ tuyên bố rút khỏi UNESCO

Trong tuyên bố ngày 22/7/2025, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Tammy Bruce cho biết Mỹ sẽ chính thức rút khỏi UNESCO vào ngày 31/12/2026 vì việc tiếp tục tham gia tổ chức trên không còn phù hợp với lợi ích quốc gia của Mỹ.

UNESCO được thành lập vào năm 1945 nhằm thúc đẩy hòa bình thông qua hợp tác quốc tế về giáo dục, khoa học và văn hóa. Một trong những sứ mệnh cốt lõi của UNESCO là chương trình di sản thế giới, bảo vệ các di tích lịch sử và văn hóa, đồng thời điều hành một số chương trình giáo dục.

Tính đến tháng 7/2025, có 1.248 di sản thế giới được UNESCO công nhận ở 170 quốc gia bao gồm các kim tự tháp ở Ai Cập, nhà thờ Đức Bà ở Pháp, tượng Nữ thần Tự do và Vườn quốc gia Grand Canyon ở Mỹ. UNESCO hiện có 195 thành viên và 12 thành viên liên kết.

Mỹ là thành viên sáng lập UNESCO nhưng rút lui tổ chức này vào năm 1984 dưới thời Tổng thống Reagan với lý do lo ngại về quản lý tài chính yếu kém và nhận thức thiên vị chống lại lợi ích của Mỹ.

Gần hai thập kỷ sau, năm 2003, Mỹ tái gia nhập UNESCO dưới thời chính quyền Tổng thống George W. Bush với tuyên bố của ông Bush rằng UNESCO thực hiện những cải cách quan trọng như cam kết trước đó.

Mỹ một lần nữa rút khỏi UNESCO dưới thời chính quyền Donald Trump đầu tiên năm 2018 nhưng sau đó tái gia nhập dưới thời Tổng thống Joe Biden vào năm 2023. Sau khi nhậm chức lần thứ hai vào tháng 1/2025, Tổng thống Donald Trump ra lệnh xem xét lại sự tham gia của Mỹ trong UNESCO.

Tổng Giám đốc UNESCO Audrey Azoulay cho biết bà rất lấy làm tiếc về quyết định trên của Mỹ nhưng cho biết điều này nằm trong dự đoán và UNESCO "đã chuẩn bị cho điều đó".

"Quyết định này mâu thuẫn với các nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa đa phương, trước hết có thể ảnh hưởng đến nhiều đối tác của UNESCO tại Mỹ, đặc biệt những cộng đồng đang tìm kiếm sự công nhận di sản vào danh sách di sản thế giới, danh hiệu thành phố sáng tạo..." - bà Audrey Azoulay nói.

Washington hiện đóng góp khoảng 8% tổng ngân sách của UNESCO - giảm từ mức khoảng 20% vào thời điểm ông Trump lần đầu tiên rút Mỹ khỏi cơ quan văn hóa, khoa học của Liên hiệp quốc. Tuy nhiên, việc Mỹ rút khỏi được đánh giá sẽ ảnh hưởng đến ngân sách của UNESCO.