Gửi bình luận
Định hướng lộ trình phù hợp, tăng cường năng lực thực chiến, ứng dụng thành thạo công nghệ… được xác định là chìa khóa để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực lĩnh vực thương mại điện tử và kinh tế số trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ phát triển mạnh mẽ.
.jpg)
Theo Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), thương mại điện tử và kinh tế số tại Việt Nam có tiềm năng và cơ hội phát triển lớn.
Báo cáo Chỉ số Thương mại điện tử Việt Nam (EBI) 2026 chỉ rõ, năm 2025, quy mô thương mại điện tử Việt Nam ước đạt 38,5 tỷ USD, tăng 21% so với năm 2024.
Từ mức khoảng 4 tỷ USD năm 2015, quy mô thị trường đã tăng gần 10 lần trong 10 năm và được VECOM nhận định có thể tiếp tục tăng lên khoảng 25 lần vào năm 2030.
Điều này cho thấy thương mại điện tử và kinh tế số đang có tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ, mở ra nhiều cơ hội trong thị trường lao động tại Việt Nam.
Ông Đỗ Hữu Hưng, CEO ACCESSTRADE Việt Nam, Phó Chủ tịch VECOM cho biết, sự phát triển của thương mại điện tử đã thúc đẩy nhiều ngành nghề mới xuất hiện như: nhà sáng tạo nội dung, KOC, Affiliate (tiếp thị liên kết), livestream… góp phần hình thành hệ sinh thái nghề nghiệp đa dạng trong phát triển kinh tế số.
Cùng với đó, thương mại điện tử xuyên biên giới mở ra khả năng đưa hàng hóa, dịch vụ và nội dung của Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế với nhiều nền tảng.
Song cơ hội rộng mở cũng đồng nghĩa với thị trường lao động thay đổi. Nhu cầu tuyển dụng của nhiều doanh nghiệp chuyển dần sang năng lực thực chiến của ứng viên.
Do vậy, sinh viên cần biết tận dụng cơ hội, xu hướng thị trường nhằm biến tiềm năng trở thành lợi thế bản thân để phát triển trong lĩnh vực thương mại điện tử và kinh tế số.
“Doanh nghiệp luôn chào đón những sinh viên có một hệ thống bán hàng, cộng đồng khách hàng hoặc một kênh nội dung có khả năng tạo ra giá trị. Bởi điều quan trọng, thị trường chỉ trả tiền cho những người tạo ra giá trị. Khác biệt giữa nguồn nhân lực không nằm ở “ai có cơ hội” mà là ai đã bắt đầu”, ông Hưng nhấn mạnh.
Nhiều chuyên gia nhận định, trong bối cảnh AI và công nghệ ngày càng phát triển, việc tiếp cận các công cụ dễ dàng, song điều quan trọng không phải sinh viên biết bao nhiêu kiến thức, mà là khả năng vận dụng những kiến thức và công cụ để giải quyết bài toán thị trường.
Từ thực tế tại doanh nghiệp, ông Trần Văn Nhật, Giám đốc Văn phòng Đà Nẵng, Công ty TNHH Level Up Agency Việt Nam cho biết, phần lớn nhân sự tại công ty là người trẻ biết ứng dụng AI trong công việc.
Dù chưa từng đặt chân đến các thị trường Mỹ, châu Âu, Trung Đông hay Đông Nam Á, nhiều nhân sự trẻ vẫn có thể hỗ trợ tạo ra sản phẩm, nội dung và doanh thu cho khách hàng ở những thị trường này.
Do vậy, sinh viên cần biết sử dụng công nghệ để giải quyết vấn đề thực tế, tạo ra giá trị và thích ứng với sự thay đổi liên tục của thị trường để thuận lợi khi bước vào thị trường lao động.
Dù vậy, khi AI xóa bỏ nhiều rào cản về kỹ thuật và thông tin, sinh viên càng cần tư duy phản biện, biết kiểm chứng thông tin.
.png)
Trao đổi với phóng viên, ông Trần Văn Trọng, Tổng thư ký kiêm Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam cho hay, doanh nghiệp hiện nay không còn quá coi trọng bằng cấp mà chú trọng hơn đến năng lực đáp ứng công việc thực tế.
Mỗi doanh nghiệp đặt ra những yêu cầu cụ thể đối với vị trí tuyển dụng tùy theo nhu cầu.
Vì vậy, sinh viên thương mại điện tử và kinh tế số cần chuẩn bị đồng thời nhiều năng lực, hiểu bản chất kinh doanh thương mại.
Cùng với đó, chủ động học tập và thành thạo các công cụ, ứng dụng hỗ trợ hoạt động kinh doanh liên quan đến AI, dữ liệu lớn (big data) và những công nghệ mới đang được doanh nghiệp ứng dụng.
Đặc biệt, sinh viên cần có các trải nghiệm thực chiến qua việc tiếp cận và giải quyết những bài toán kinh doanh thực tế.
Các yếu tố này sẽ giúp sinh viên rèn luyện năng lực, nhận diện điểm mạnh, điểm hạn chế và nâng cao khả năng thích ứng khi bước vào môi trường làm việc trong lĩnh vực thương mại điện tử và kinh tế số.
Để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, bên cạnh đổi mới chương trình đào tạo, các trường đại học, hiệp hội và đơn vị cũng chú trọng để sinh viên cọ xát thực tiễn.
Nhiều cuộc thi, chương trình trải nghiệm được tổ chức để sinh viên thử sức với các bài toán kinh doanh thực tế, rèn luyện kỹ năng, nâng cao năng lực thực chiến và từng bước định hình hướng đi nghề nghiệp.
Đây cũng là cầu nối giúp sinh viên tiếp cận doanh nghiệp, chuyên gia và hiểu rõ hơn yêu cầu của thị trường lao động.
Một trong những sân chơi thực chiến lớn trong lĩnh vực là cuộc thi “Sinh viên kinh doanh số” do Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) phối hợp Mạng lưới các cơ sở đào tạo thương mại điện tử (VecomNet) tổ chức với quy mô toàn quốc.
Hay nhiều chương trình định hướng nghề nghiệp cũng được triển khai nhằm giúp người trẻ hiểu đúng và đầy đủ hơn về ngành thương mại điện tử, nhất là trong bối cảnh công nghệ và AI đang làm thay đổi nhanh yêu cầu của thị trường lao động.
Có thể kể đến như chương trình Next Commerce 2027 thuộc dự án 19 Train của JCI Đà Nẵng, tập trung cung cấp thông tin nghề nghiệp, định hướng lộ trình phát triển và kết nối người trẻ với doanh nghiệp, chuyên gia trong ngành thương mại điện tử.
Bà Nguyễn Thị Nghĩa, Giám đốc Dự án 19 Train cho rằng, thị trường thương mại điện tử đang thay đổi nhanh dưới tác động của AI.
Do vậy, người trẻ cần được tiếp cận kiến thức và thông tin nghề nghiệp phù hợp để chủ động chuẩn bị cho quá trình học tập, làm việc; đồng thời xây dựng lộ trình nghề nghiệp phù hợp với năng lực cá nhân và xu hướng thị trường.
