Nâng cao hiệu quả công tác quản lý môi trường

Thực tiễn từ cơ sở

Được kế thừa từ thành phố Hội An, phường Hội An (mới) sở hữu tiềm năng lớn trong phát triển kinh tế, đặc biệt là du lịch. Từ đây, đã gây áp lực cho địa phương về vấn đề vệ sinh môi trường. Ước tính, mỗi năm phường xử lý khoảng 21.600 tấn rác thải, trong đó có 879 tấn rác thải nông thôn. Mặc dù gặp nhiều khó khăn sau khi tiếp nhận và vận hành chính quyền địa phương mới, nhưng bằng sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, phường Hội An đã triển khai các nhiệm vụ thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước trên lĩnh vực bảo vệ môi trường.

Phường Hội An thành lập mạng lưới cộng tác viên môi trường tại các tổ dân phố, đây là lực lượng hỗ trợ, là “cánh tay nối dài” cho địa phương trong công tác bảo vệ môi trường. Địa phương tiếp tục duy trì 60 camera giám sát và bố trí hơn 20 bảng tuyên truyền nhằm giám sát và nhắc nhở người dân đổ rác thải đúng nơi quy định. Bên cạnh đó, thành lập đoàn kiểm tra liên ngành, tổ chức kiểm tra việc chấp hành pháp luật trên lĩnh vực bảo vệ môi trường đối với nhà hàng, khách sạn, hộ kinh doanh, buôn bán. Đáng chú ý, UBND phường phối hợp với Doanh nghiệp xã hội REED triển khai mô hình cơ sở phục hồi tài nguyên (MRF) tại tổ dân phố Phước Trung. Theo đó, rác thải sau khi được người dân phân loại tại nguồn sẽ được thu gom và chuyển hướng xử lý rác, trong đó 70% lượng rác sẽ được xử lý, chế biến thành phân hữu cơ và rác tái chế; 30% lượng rác còn lại được thu gom và vận chuyển đến bãi chôn lấp hợp vệ sinh.

Bên cạnh những thuận lợi, các địa phương trên địa bàn thành phố cũng gặp một số khó khăn, vướng mắc trong công tác quản lý môi trường sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Tại xã Trà Liên, với đặc thù miền núi, công tác quản lý môi trường vẫn còn vướng mắc. Như khó khăn trong thực hiện thẩm quyền cấp giấy phép môi trường theo ủy quyền. Thực tế cho thấy, nhiều đối tượng được ủy quyền có quy mô, mức phát thải tương đối lớn, trong khi đó đội ngũ cán bộ làm công tác môi trường ở cấp xã còn mỏng, kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, chưa có cán bộ được đào tạo chuyên sâu để tham gia thẩm định hồ sơ.

Đối với chất thải rắn sinh hoạt, hiện nay mức giá dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý trên địa bàn vẫn đang áp dụng theo các quyết định được ban hành từ nhiều năm trước, chưa được điều chỉnh phù hợp với biến động chi phí thực tế. Xã Trà Liên là địa bàn miền núi, địa hình nhiều khu vực hiểm trở, dân cư phân tán, khối lượng rác phát sinh thấp, chi phí thực tế thực hiện công tác thu gom, vận chuyển cao, dẫn đến việc tổ chức thực hiện và kêu gọi xã hội hóa gặp nhiều khó khăn.

Đối với chất thải rắn cồng kềnh, rác công nghiệp, rác xây dựng, xà bần phế thải thì Trà Liên nói riêng, các xã miền núi nói chung không được phê duyệt điểm tập kết. Các khu xử lý rác thải hiện hữu chỉ lưu chứa và xử lý rác thải sinh hoạt; trong khi các loại chất thải nêu trên là hỗn hợp nhiều loại chất thải, cần phải phân loại, xử lý riêng biệt nên gây khó khăn cho công tác quản lý và xử lý vi phạm.

Nâng cao năng lực cán bộ

Ông Nguyễn Đình Thông, Phó Chủ tịch UBND xã Trà Liên nói, địa phương xác định công tác bảo vệ môi trường là nhiệm vụ quan trọng, lâu dài. Xã mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm chỉ đạo, hướng dẫn và hỗ trợ của Sở Nông nghiệp và Môi trường, các sở, ban, ngành có liên quan để địa phương từng bước tháo gỡ khó khăn, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về môi trường trong thời gian tới.

Chi cục Bảo vệ môi trường Đà Nẵng (Sở Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, lĩnh vực bảo vệ môi trường đứng trước nhiều yêu cầu mới, cả về phạm vi quản lý, tính chất nhiệm vụ và phương thức tổ chức thực hiện. Thực tế, năng lực và trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ quản lý môi trường cấp xã còn chưa đồng đều. Nhiều địa phương bố trí công chức không có chuyên môn, kinh nghiệm về môi trường thực hiện nhiệm vụ tham mưu; một số nơi có công chức chuyên môn môi trường nhưng phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực, dẫn đến quá tải, ảnh hưởng đến chất lượng công việc.

Trước thực trạng trên, Chi cục Bảo vệ môi trường đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý môi trường cấp xã. Cụ thể, ngay sau khi hợp nhất, chi cục đã rà soát, nắm bắt thực trạng bố trí công chức chuyên môn môi trường tại các xã, phường nhằm xây dựng bức tranh tổng thể về đội ngũ cán bộ cơ sở. Từ đó, xây dựng các chương trình, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng phù hợp với đặc thù cấp xã; biên soạn tài liệu, video hướng dẫn thao tác nghiệp vụ, quy trình xử lý công việc trên các phần mềm dùng chung. Đơn vị cũng thiết lập kênh hỗ trợ kỹ thuật trực tuyến thông qua nhóm zalo nhằm kết nối trực tiếp, “thời gian thực” giữa cơ quan chuyên môn cấp thành phố và cấp xã; phối hợp tổ chức các lớp tập huấn “Nhập môn quản lý môi trường” cho cán bộ các địa phương...

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác quản lý môi trường cấp xã trong thời gian tới, Chi cục Bảo vệ môi trường cho rằng cần tiếp tục quan tâm bố trí, kiện toàn đội ngũ công chức chuyên môn môi trường tại cấp xã, hạn chế tình trạng kiêm nhiệm quá nhiều lĩnh vực. Đồng thời duy trì và mở rộng các hình thức đào tạo, bồi dưỡng linh hoạt, kết hợp giữa tập trung và trực tuyến, gắn lý thuyết với tình huống thực tiễn; hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu, phần mềm dùng chung, bảo đảm đồng bộ, dễ khai thác, phục vụ hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành và quản lý chuyên môn. Ngoài ra, tăng cường cơ chế phối hợp, hướng dẫn giữa cơ quan chuyên môn cấp thành phố với chính quyền cơ sở, bảo đảm việc phân cấp, ủy quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát và hỗ trợ kịp thời.