Neo đợi chờ ai

Hôm qua, mưa xối mưa xả, trận mưa dai dẳng từ khuya kéo mải miết cả ngày. Đến sáng nay mặt trời mới chịu ló dạng nhưng vẫn còn e ấp lắm, cái nắng què quặt lúc có lúc không khiến trong người chú Thanh nóng ran.

Trời phải hửng nắng, bỏ thói ẩm ương như mấy bà vợ đi thì mới dám gọi thợ đến chuẩn bị sửa sang lại cái cần câu cơm.

Bữa nay, chú Thanh trùng tu con thuyền đã theo chú bảy năm qua. Một việc trọng đại không kém gì ngày chú rước nó về cúng kiếng trước khi dong buồm ra khơi.

Buổi chiều heo hút gió biển thổi từng luồng man mát. Mưa mỏng tang đổ chéo dưới bóng hoàng hôn đỏ như trứng lòng đào. Chú Thanh vẫn chăm chú nhìn khối gỗ được cắt vuông vức ra từ thân cây u.

Thoạt nhìn, người lạ từ đâu đến cứ ngỡ chú đang tiến hành một nghi lễ gì đó cho ngư cụ gắn với miếng cơm của mình. Nhưng không, thiệt ra chú đang duỗi thẳng khối gỗ dài chừng bảy mét bằng mẹo dân gian mà chỉ ngư dân làng chài mới biết.

Chú đặt thân cây u lên hai tảng đá kê cao hơn so với mặt đất tầm một mét. Phía dưới lửa củi cháy rải đều dọc theo thân cây. Phía trên, chú Thanh đè những tảng đá nặng tạo ra lực nén vừa phải lên thân gỗ. Sức nặng và hơi nóng chính là bí quyết duỗi thân cây u thẳng tưng như ý muốn của người ngư dân lành nghề.

- “Ủa sao phải duỗi thân gỗ đó vậy chú?”.

- “Nó phải thẳng thì mới đặt làm xương sống của con thuyền được, máy móc cũng gắn với nó để lênh đênh trên biển”.

- “Rứa răng chú không lựa khúc gỗ nào thẳng từ đầu đỡ mất công?”.

- “Đắt tiền”.

Nói rồi chú Thanh cười khà khà. Đúng điệu cười hào sảng, ruột để ngoài da của người dân miền biển.

Chú Thanh miệng nói tay làm, như thể tay chân gắn sẵn mô tơ cứ hoạt động không nghỉ. Một thanh gỗ thẳng đẹp đặt giữa thuyền có thể rút ví của ngư dân vài triệu đồng. Thân cây u rẻ, đẹp và bền, đủ ba tiêu chí mà người đi biển cần. Vì thế, chú Thanh tốn chút công sức cũng chẳng sao.

Phía trong thân thuyền tiếng máy cắt, máy khoan è è liên hồi. Hai lão ngư lành nghề đang hỗ trợ chú Thanh đại trùng tu con thuyền. Họ hầu như chẳng ai bảo ai, chẳng có người giám sát hay chỉ việc. Mỗi người đều biết phải làm gì cho người bạn đồng hành vạn dạn trở lại với trạng thái dũng mãnh nhất.

Trời bắt đầu nặng hạt. “Má nó” - Chú Thanh không kiềm được mà bật ra thành tiếng.

Chú phóng vào nhà lôi ngay tấm bạt to, tay chân thoăn thoắt giăng tấm bạt lên bốn cây trụ đã găm sẵn vào đất. Bàn tay gân guốc to như cái quạt mo của chú quấn từng vòng dây để cố định tấm bạt lên trụ.

Người có thể ướt nhưng con thuyền phải được che chở tuyệt đối. Bệnh nhân đang chữa trị sao nỡ để dầm mưa.

Con thuyền nằm phè ra đó, để lộ thân xác te tua, mỏi mệt. Cũng phải thôi, bảy năm dập dìu bao phen sóng gió, nước biển hòa với mồ hôi mặn chát tắm táp mỗi ngày, bảo sao “cụ thuyền” không héo mòn. Nhưng chẳng biết những ngày nằm đó ngơi nghỉ, thuyền có nhớ biển chăng?

Riêng chú Thanh, chú nhớ biển da diết, nhớ như nhớ nhà.

- “Trời ơi, bà Hương đâu, đi đâu rồi trời, ông Thanh tai nạn nằm chỗ ngã ba cây bàng kìa”.

Bà Hương đang rửa mấy cái thau cá sau hè, nghe thấy thì tất tả chạy ra.

Chú Thanh nhậu về say quắc cần câu, đi tới ngã ba cây bàng bị xe gạt ngã lăn đùng ra đất bất tỉnh. Thiệt ra xỉn quá nên mê man luôn. Chú gãy chân, tay trái nứt xương. Rồi nghỉ đi biển tận mấy tháng trời.

Nhớ lúc tỉnh dậy trong viện, dòm xuống thấy cái chân bó bột cứng đơ từ sát bẹn xuống tới gót chân, thêm cánh tay treo lủng lẳng ở cổ, chú Thanh méo xẹo mà cố gồng để không khóc trước mặt bà vợ.

Những ngày nằm trên giường tre ngó ra, thấy mấy ông bạn chở thùng xốp đi ngang, chú Thanh tặc lưỡi gượng dậy chống nạng đi tới đi lui. Cái chân cứng cáp tựa cây cột gỗ mít sừng sững giữa sàn thuyền kéo lia lịa từng chùm cá nặng mà giờ đây nó quặt què thấy ghét.

Tới đợt ghẹ, mấy ông bạn tạt vô nhà quăng cho đùm ghẹ lưới còn ngọ ngoậy: “Ship cho chú mày ít canxi, nhanh lành còn đi cá ngừ, nay dong ra sát cù lao thấy ngừ kéo về rồi đó”.

Chú Thanh ruột gan nóng như lửa đốt. Chú thèm cảm giác lênh đênh trên mặt biển sáng như tráng gương, thèm hơi sương lành lạnh phả vào mặt lúc câu mực đêm, thèm luôn cảm giác nhức nhức khi lũ cá quẫy đạp làm cái ngạnh nhọn hoắt đâm vào gan bàn tay.

Mấy ngày nghỉ biển, bà Hương ở nhà bồi bổ đủ thứ mà chú Thanh chẳng thấy ngon miệng. Lúc ấy, chú chỉ nhớ nồi mì gói “đơn sơ” đầy ắp tôm tươi, mực tươi giữa biển, đưa tay lùa miếng mì tiện thể gắp luôn con mực vừa chín tới, vị giòn ngọt nhai sần sật mới chuẩn mỹ vị nhân gian, đố có bữa ăn nào thượng hạng bằng.

Đi khơi từ lúc còn đôi mươi, đến nay đã ngũ tuần, gặp biến cố chú Thanh mới nhận ra không đâu ngon bằng cơm giữa biển. Chú nhớ cái nhấp nhô xô đẩy của từng con sóng vào mạn thuyền, tay bưng bát cơm ngồi chồm hổm trước mũi thuyền dập dìu vừa ăn vừa ngắm cánh chim biển chao liệng trên đỉnh đầu. Cảm giác ấy mới thực sự khiến chú thấy bình yên.

Thỉnh thoảng, sợ chú buồn, mấy ông bạn biển tạt vào xách theo chai rượu gạo và ít khô cá nục chiên mắm ớt nhấm nháp chơi. Chú Thanh thấy vậy thì trề môi xua tay: “Mấy ngài ngồi nhậu tới sáng về cũng được chứ tôi thì xin chừa. Rượu chè hại đời tôi quá đỗi”.

Nghe thấy vậy cả bàn cười ngặt nghẽo vì chú dễ thương quá, hệt đứa trẻ lỡ bị phạt thì sợ mãi một ông thầy. Giờ đây, chú chỉ mong mau mau tới ngày tái khám để còn hỏi thăm bác sĩ đi biển được chưa, chứ đợi chờ mòn mỏi thế này thì tay chân cứ thừa thải cả ra mà lòng thì bồn chồn, nôn nao vô cùng.

Có lúc nửa đêm, chú Thanh chống nạng ra giường tre đặt chỗ mé hiên nằm ngủ chèo queo tưởng ông vô gia cư nào.

- “Chứ làm chi ra đây, vô trong mà ngủ, nửa đêm trúng gió méo miệng ráng chịu” - Giọng thím Hương càm ràm.

- “Cả trăm chuyện không nói, lựa toàn thứ tào lao nói...”.

Chú Thanh chẳng muốn giải thích làm chi, bà vợ thừa biết lý do chỉ là bả giả vờ hỏi cho có chuyện.

Chú ngủ không được, giờ này bình thường đang dập dìu giữa khơi, người và cá quấn lấy nhau chẳng rời. Tiếng máy phành phạch giữa không gian rợp ngợp, cái đèn treo trên cây sào tỏa rạng sáng choang cả một góc tịch mịch.

Chú Thanh nhớ năm nào, thằng con học lớp chín ngồi học thuộc lòng bài thơ của Huy Cận: “Ta hát bài ca gọi cá vào/ Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao/ Biển cho ta cá như lòng mẹ/ Nuôi lớn đời ta tự thuở nào...”.

Lúc này, chú đang săm soi sửa lại lưới mành trước khi đi mành cá ngừ. Nghe thằng con ê a một hồi, chú thuộc luôn. Mà công nhận ông nhà thơ Huy Cận viết đoạn đó đúng hay. Chú Thanh dù chữ nghĩa không nhiều nhưng nghe qua tâm đắc dễ sợ.

Thiệt ra không có lão ngư nào đứng giữa biển hát gọi cá hết nhưng trong bụng thì đúng là rộn ràng ngân nga bao khúc ca hồ hởi. Mùa mành mà trúng được cá ngừ to bằng bắp tay phụ nữ thì ngon ăn nữa. Loại này bán nhanh, được giá và trúng là trúng cả đàn trăm con đều rí. Tay kéo mà trong lòng như phất cờ, khúc ca khải hoàn vang vọng mãi không thôi.

Nhưng rồi tiếng hát giữa khơi ấy buộc phải ngừng nghỉ. Chú Thanh nhìn miên man lên bầu trời đêm dệt đầy sao xa, hít hương biển ngai ngái nhờ vạt gió thổi về. Chú tìm thấy giấc ngủ ngắn ngủi hằng đêm, những đợt sóng nhấp nhô mơ hồ tràn vào cả cơn mộng mị.

Tính ra cũng hơn nửa năm chú Thanh xa biển. Cái chân gãy làm đôi nên khó lành lặn sớm được. Chưa kể, bác sĩ yêu cầu chú phải giữ gìn cẩn thận, vội vàng ra khơi có khi bỏ nghề luôn cũng nên. Nghe thế chú Thanh sợ ngang, thôi thà chậm một chút để còn gắn mình với biển dài dài.

Trong những ngày nghỉ ngơi dưỡng sức sau cắt bột, chú tranh thủ kéo bạn thuyền về trùng tu.

Tiếng máy cắt máy khoan mỗi lúc lại thêm dồn dập, chú Thanh hồ hởi đi tới con thuyền dòm vào trong cười cười rồi quay lại dòm cái thân cây u đang vắt hiên ngang trên ngọn lửa. Một lần trùng tu thế này ngốn của chú vài chục triệu chứ chả ít nhưng có sao đâu.

Con thuyền cũng như người anh em chí cốt theo chú lênh đênh vạn dặm, là công cụ quan trọng nhất của nghề biển và cũng là hồn cốt làm nên cái nghiệp đã gắn với ông cha ngàn đời.

Ông bà có câu: “Có qua có lại mới toại lòng nhau”. Anh giúp tôi chất đầy tôm cá, mưu sinh từng ngày kiếm chén cơm, đến lúc anh rã rời, tôi mang về sửa sang, bồi đắp, vuốt ve. Cốt là để anh nghỉ và tôi cũng nghỉ. Nhưng mà nghỉ lâu quá là không được nghe anh. Chú Thanh nghĩ xong lại cười một mình.

Sắp rồi, mai mốt đây thôi, chú lại được đứng trên ngôi nhà di động của mình vi vu khắp trùng khơi. Niềm vui khấp khởi nở trong lòng chú như những chùm hoa sóng bạc đầu vỗ bờ trong một chiều đầy gió.

Hôm ấy xóm bên có nhà cũng đang sửa thuyền nhưng người ta sửa xong cả rồi, đang chờ người tới phụ một tay lật úp con thuyền để còn quét sơn.

Thấy vậy chú Thanh nhanh nhẹn réo mấy anh thanh niên đang đá bóng ngoài bãi, gặp ông nào chạy xe ngang thì chặn đầu kéo vào. Chẳng mấy chốc, quanh con thuyền đã quy tụ gần hai mươi người, già có, trẻ có, choai choai cũng có. Thuyền nhà người ta mà chú Thanh hăng hái như của chính mình, chú phân công chỗ đứng rồi hô hào đốc thúc:

- “Rồi 2…3… Lên!”

- “Xí xi nữa, ráng lên, cái mũi hơi chênh rồi, cánh thằng Vũ, thằng Mỹ nâng cao xíu nữa, bây nâng ly thì cao lắm mà có cái mũi thuyền cũng khiêng không nổi?”.

Cả hội cười như nắc nẻ bởi tính tếu táo của chú Thanh, nhìn chú hăng hái như thế người ta cũng vui lây. Phải rồi, đôi ba bữa nữa thuyền nhà chú cũng sẽ lật úp để sơn lại. Lần này chú chọn màu xanh dương, màu xanh hy vọng…

Đứng tám chuyện tào lao một hồi, chợt nhớ ra điều gì, chú Thanh đi thoăn thoắt ra xe, đôi chân coi bộ khỏe lắm rồi. Bộ trụ đầy kiêu hãnh của lão ngư làng biển giẫm từng nhát vào cát trắng để lại trên nền mấy cái hố sâu hoắm. Chú lấy lá cờ đỏ sao vàng mới mua khi chiều lồng vào thân cây sào thon dài vững chãi.

Đây rồi, ngày ra khơi trở lại phải rực rỡ như màu cờ Tổ quốc mới được. Chú Thanh hăm hở đi về phía con thuyền đang phơi mình thư giãn. Chú cắm phập cây cờ vào mé đất gần đó.

Trong đầu chú văng vẳng những câu thơ năm nào của Huy Cận, bài ấy có câu rất hay làm chú nhớ như in. “Biển cho ta cá như lòng mẹ. Nuôi lớn đời ta tự buổi nào...”.

Gió từ biển thổi từng cơn lồng lộng, lá cờ đỏ sao vàng bay phấp phới dưới cái nắng kiêu hãnh cuối ngày…