Gửi bình luận
Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu đạt sản lượng 4.200 triệu lít sữa lỏng, giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu tỷ USD và nâng mức tiêu thụ bình quân lên 40 lít/người.
Ngành sữa Việt Nam đang đặt mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng bình quân từ 12-14,0%/năm đến năm 2030. Chiến lược này tập trung vào việc xây dựng ngành công nghiệp chế biến hiện đại, tối ưu hóa quy mô đàn bò và ứng dụng công nghệ cao để nâng tỷ lệ đáp ứng nhu cầu nguyên liệu nội địa lên mức 60-65%.
Dù có sự phát triển nhanh chóng, mức tiêu thụ sữa bình quân đầu người tại Việt Nam hiện chỉ đạt khoảng 36kg/năm. Con số này thấp hơn đáng kể so với các quốc gia phát triển như Đan Mạch (394kg), Pháp (251kg) hay Nhật Bản (61kg). Sự chênh lệch này cho thấy thị trường nội địa vẫn còn dư địa tăng trưởng rất lớn, nhất là khi thu nhập và nhận thức về dinh dưỡng của người dân ngày càng được cải thiện.
Trong hơn 15 năm qua, cơ cấu ngành sữa đã có sự chuyển dịch mạnh mẽ. Tỷ lệ sữa nước chế biến từ sữa bột hoàn nguyên đã giảm từ 92% (năm 2008) xuống còn 32,3% vào năm 2023. Ngược lại, tỷ lệ sử dụng sữa tươi trong chế biến đã tăng lên 67,7%, phản ánh xu hướng ưu tiên các sản phẩm có giá trị dinh dưỡng cao và minh bạch về nguồn gốc của người tiêu dùng.
Hiện nay, nguồn cung sữa tươi nguyên liệu trong nước mới chỉ đáp ứng được khoảng 40% nhu cầu chế biến. Thực trạng này khiến Việt Nam phải chi hơn 1 tỷ USD mỗi năm để nhập khẩu sữa và các sản phẩm từ sữa. Việc phụ thuộc vào nguồn cung ngoại không chỉ gây áp lực lên cán cân thương mại mà còn hạn chế sức cạnh tranh của các doanh nghiệp nội địa.
Để giải quyết vấn đề này, Chiến lược phát triển ngành sữa giai đoạn đến năm 2030 và tầm nhìn 2045 đã vạch ra các lộ trình cụ thể:
Tiến sỹ Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam, nhận định mục tiêu sản lượng sữa tươi trong nước chiếm trên 60% vào năm 2045 là hoàn toàn khả thi. Ông nhấn mạnh việc chuyển dịch sang sữa tươi sạch là lựa chọn chiến lược vì tầm vóc dân tộc và nền nông nghiệp tự chủ.
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, phát triển vùng nguyên liệu và ứng dụng công nghệ cao là nhiệm vụ then chốt. Ông Ngô Minh Hải, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn TH, cho rằng Việt Nam cần ưu tiên quốc gia cho việc tự chủ nguồn nguyên liệu. Theo tính toán, để đáp ứng 70% nhu cầu nội địa vào năm 2035, Việt Nam cần đàn bò khoảng 700.000 con nếu nuôi theo mô hình công nghệ cao (năng suất 35 lít/con/ngày), hoặc 1,2 triệu con nếu theo mô hình nông hộ truyền thống.
Về phía Vinamilk, bà Bùi Thị Thu Hoài, Giám đốc Nghiên cứu và Phát triển, cho biết doanh nghiệp đang tập trung đa dạng hóa sản phẩm, bám sát xu hướng tiêu dùng lành mạnh và thân thiện với môi trường. Việc tận dụng Chương trình Sữa học đường cho khoảng 13,8 triệu trẻ em cũng được xem là kênh tiêu thụ nội địa bền vững.
Các chuyên gia và doanh nghiệp đề xuất nhiều chính sách để kích cầu và hỗ trợ sản xuất, bao gồm:
Việc kết hợp giữa định hướng chính sách rõ ràng và sự chủ động của doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ giúp ngành sữa Việt Nam khai thác trọn vẹn tiềm năng thị trường nội địa trong những thập kỷ tới.