Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng, tạo lợi thế chi phí cho xe điện Trung Quốc trong cuộc đua giành thị phần toàn cầu.
Giá dầu thô Brent duy trì ở mức trên 100 USD/thùng trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang đang trở thành chất xúc tác mạnh mẽ cho quá trình chuyển đổi sang xe điện (EV) trên toàn cầu. Xu hướng này mang lại lợi thế chiến lược cho Trung Quốc, quốc gia vừa vượt qua Nhật Bản để trở thành nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới vào năm ngoái.
Theo báo cáo từ Wood Mackenzie, việc đóng cửa eo biển Hormuz có thể trở thành bước ngoặt đối với ngành xe điện. David Brown, giám đốc nghiên cứu chuyển đổi năng lượng tại Wood Mackenzie, nhận định rằng sự tăng vọt 50% của giá dầu toàn cầu sẽ khuyến khích người tiêu dùng từ bỏ xe chạy xăng. Tại những quốc gia có thể tiếp cận xe điện giá rẻ từ Trung Quốc, lợi thế cạnh tranh về chi phí vận hành sẽ xuất hiện sớm hơn.
Căng thẳng đạt đỉnh điểm khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ can thiệp vào các nhà máy điện của Iran nếu nước này không mở cửa eo biển Hormuz cho giao thông hàng hải. Chuyên gia Justin Feng từ HSBC bổ sung rằng giá dầu cao và biến động liên tục biến xe điện thành một giải pháp tiết kiệm chi phí rõ ràng, đặc biệt là tại khu vực châu Á nếu xung đột kéo dài.
Nhu cầu toàn cầu tăng cao đã giúp ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc chấm dứt hơn hai thập kỷ thống trị của Nhật Bản. Năm ngoái, sáu trong số 20 nhà sản xuất ô tô hàng đầu thế giới về doanh số là các đại diện từ Trung Quốc. Những cái tên như BYD và Geely đã chính thức vượt qua các đối thủ Nhật Bản như Nissan và Honda về sản lượng bán hàng.
| Chỉ số xuất khẩu ô tô Trung Quốc | Số lượng (triệu chiếc) | Tăng trưởng |
|---|---|---|
| Tổng số xe xuất khẩu | 8,32 | 30% |
| Xe điện (EV) | 2,32 | 38% |
Dữ liệu từ Hiệp hội các đại lý ô tô Trung Quốc cho thấy châu Âu vẫn là thị trường xuất khẩu xe điện lớn nhất của nước này, theo sau là Đông Nam Á, Mỹ Latinh và Trung Đông. Đáng chú ý, Brazil đã trở thành thị trường nước ngoài lớn nhất của hãng xe điện BYD.
Mặc dù giá dầu tăng thúc đẩy nhu cầu xe điện, nhưng xung đột tại Trung Đông cũng tiềm ẩn rủi ro ngắn hạn cho quá trình sản xuất vốn tiêu tốn nhiều năng lượng. Các trung tâm sản xuất mới nổi như Thái Lan được đánh giá là dễ bị tổn thương do phụ thuộc lớn vào nguồn cung năng lượng nhập khẩu từ vùng Vịnh, với gần 60% lượng dầu và 1/3 lượng khí đốt tự nhiên đến từ khu vực này.
Ngược lại, sản xuất xe điện của Trung Quốc được dự báo sẽ kiên cường hơn nhờ chuỗi cung ứng nội địa mạnh mẽ và khả năng linh hoạt cao về năng lượng. Theo viện nghiên cứu Ember, hiện có 39 quốc gia ghi nhận xe điện chiếm hơn 10% tổng doanh số bán xe, tăng mạnh so với con số 4 quốc gia vào năm 2019, cho thấy làn sóng điện hóa đang lan rộng nhanh chóng tại các nền kinh tế mới nổi.
