Để giúp học sinh rèn luyện sự đồng cảm, khả năng giao tiếp và giúp người cao tuổi làm chủ công nghệ, Trường THPT Ngô Quyền phát triển mô hình “Học sinh tình nguyện số”.
Mô hình “Học sinh tình nguyện số” được vận hành thông qua câu lạc bộ, nhóm học sinh tình nguyện, phối hợp với đoàn thanh niên, trường học và hội người cao tuổi, hội phụ nữ, công an khu vực ở các địa phương hoặc dựa trên các fanpage, nhóm zalo kết nối.
Theo đó, học sinh tình nguyện hướng dẫn người cao tuổi các thao tác cơ bản trên điện thoại thông minh, như sử dụng zalo, đọc báo điện tử, tra cứu thời tiết, đặt xe, tìm đường, gọi video, truy cập trang mạng xã hội…
Thông qua mô hình này, không chỉ người cao tuổi được hỗ trợ để giảm cảm giác cô lập và tự ti công nghệ, mà còn giúp học sinh lan tỏa tinh thần công dân số có trách nhiệm.
Đặc biệt hơn, đây cũng chính là hình thức học qua phục vụ cộng đồng (service learning) - mô hình giáo dục được khuyến khích trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Vận hành mô hình là cách thiết thực để học sinh hình thành năng lực số, năng lực giao tiếp, hợp tác và năng lực nhân ái, những phẩm chất cốt lõi của công dân trong thời đại 4.0.
Trao đổi về mô hình này, cô Hoàng Phượng Loan, giáo viên tổ Văn của Trường THPT Ngô Quyền, cũng là người sáng lập mô hình “Học sinh tình nguyện số” cho hay, đề án Chuyển đổi số thành phố Đà Nẵng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 xác định mục tiêu xây dựng “chính quyền số, kinh tế số, xã hội số” và trở thành thành phố thông minh, đáng sống.
Hướng đến mục tiêu này, việc phổ cập kỹ năng số cho mọi tầng lớp nhân dân là nhiệm vụ quan trọng. Tuy nhiên, trong đời sống, người cao tuổi vẫn là nhóm yếu thế trong tiến trình chuyển đổi số do hạn chế về công nghệ, tâm lý e ngại.
Trong khi đó, học sinh ở các trường THPT là thế hệ công dân số trẻ, năng động, có khả năng tiếp cận nhanh với công nghệ, có thể đóng vai trò cầu nối giữa thế hệ trẻ và thế hệ cao tuổi.
Tham gia mô hình không chỉ mang tính hoạt động tình nguyện mà còn biểu hiện sinh động về ý thức trách nhiệm xã hội, củng cố các giá trị truyền thống tốt đẹp, giúp học sinh rèn luyện sự đồng cảm, kiên nhẫn và khả năng giao tiếp liên thế hệ. Qua đó, học sinh không chỉ phát triển kỹ năng mà còn hình thành nhân cách của một công dân có trách nhiệm, chủ động đóng góp vào sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Trước khi phát triển mô hình “Học sinh tình nguyện số”, Trường THPT Ngô Quyền tiến hành khảo sát nhu cầu, cách thức sử dụng thiết bị công nghệ ở người cao tuổi tại một số phường trên địa bàn thành phố, cho thấy phần lớn người cao tuổi gặp trở ngại đáng kể khi tiếp cận công nghệ, đặc biệt là không hiểu cách sử dụng thiết bị, không quen với giao diện, chữ nhỏ khó đọc.
Bên cạnh đó, nhiều người lo ngại các rủi ro về an ninh mạng và lừa đảo tài chính, cũng như thiếu người hướng dẫn khi gặp sự cố.
Qua các buổi hướng dẫn được tổ chức tại nhiều tổ dân phố của nhóm học sinh nhà trường, những rào cản về kỹ năng sử dụng mạng xã hội của người cao tuổi được khắc phục.
Sắp tới mô hình này sẽ được mở rộng để đào tạo cho tình nguyện viên đến từ các Trường THPT Ngô Quyền, Nguyễn Khuyến, Quang Trung, Phan Châu Trinh, nhằm trang bị các kiến thức cơ bản về chuyển đổi số.
Bởi ngoài tinh thần thiện nguyện cao, các kết quả khảo sát cho thấy học sinh có năng lực số vững vàng và khả năng sư phạm cơ bản khá tốt để hướng dẫn, truyền đạt cho người cao tuổi.
“Thời gian tới, ngoài các nội dung hướng dẫn cho người cao tuổi cách sử dụng công nghệ và mạng xã hội, mô hình dự kiến đưa thêm các nội dung như cảnh báo lừa đảo trực tuyến, việc nên và không nên chia sẻ thông tin cá nhân trên mạng xã hội, thói quen không tốt khi sử dụng mạng xã hội liên tục nhiều giờ… để người cao tuổi hiểu mặt trái của mạng xã hội mà nhiều gia đình đang gặp phải”, cô Phương Loan nói.
