Gửi bình luận
Những cơn mưa đến bất chợt, nhanh như một ý nghĩ vừa kịp ghé qua. Mưa thường chỉ ào xuống rồi tạnh, hiếm khi đủ kiên nhẫn rả rích suốt ngày hay nối từ đêm sang sáng. Mưa ở quê thì khác!
Mưa rả rích như đứa con gái nhỏ được nuông chiều bị mắng oan, trốn vào trong kẹt tủ thút thít mãi không thôi. Tôi còn nhớ như in những ngày mưa như thế ở quê nhà.
Mấy chị em nằm trên bộ đi-văng ở nhà trên, nghe tiếng lộp bộp rơi trên mái lá hòa cùng tiếng muỗi vo ve. Cảm nhận những giọt buồn trong trẻo mơ hồ rót vào mình, mông lung nghĩ về những việc không đầu không cuối, rồi chìm vào giấc ngủ lúc nào không hay.
Cách đây ngót nghét gần 30 năm, trẻ con chúng tôi có những ngày hè dài lắm. Những ngày hè tuyệt đối để cho sách vở ngủ quên. Những ngày hè chỉ có nắng, có gió, có những trò chơi mê mải với bạn bè.
Những ngày hè thỏa thích với căn nhà chòi làm bằng lá dừa lá chuối, với những buổi tắm sông “mọc rong mọc rêu” như cách bà nội mắng. Những ngày hè khệ nệ ôm bầy trâu bò, nồi nêu nắn bằng đất sét ra phơi, ngồi trong thềm nhà canh từng vệt nắng, nghĩ về một vùng sáng nào đó rực rỡ ở nơi xa…
Sau này lớn lên, tôi chợt nhận ra, chút thiếu thốn sẽ khiến cho người ta nuôi dưỡng nhiều ước mơ hơn, chút trượt ngã sẽ khiến người ta thêm phần cứng cỏi gan góc, chút xa cách để nỗi khát khao trở về, tìm gặp sẽ mạnh mẽ hơn. Những ngày hè ấu thơ, mái tóc lấp lánh dưới nắng, bàn chân trần lấm lem đất cát quê nhà, là khoảng cách cần thiết để chúng tôi háo hức hồi hộp không ngủ được khi ngày tựu trường đến. Là lý do để chúng tôi tha thiết đi xa, bay cao và cũng thiết tha thương nhớ mong mỏi ngày về.
Trẻ con giờ có mùa hè khác thế hệ chúng tôi. Hè của các con loanh quanh trong bốn bức tường đằng sau cánh cửa nhà đóng kín. Tôi nhớ có lần, bạn tôi - là một cô giáo - kể bằng giọng hoang mang, rằng hơn mười em học sinh lớp 11 có thể kể vanh vách về các dòng nhạc thịnh hành, những quán cà phê sang trọng, những đôi giày thể thao thương hiệu danh tiếng giá hàng triệu đồng, nhưng không hề biết cây trúc hay gốc rạ là gì! Làm sao khơi gợi và gìn giữ tình yêu quê hương ở các con đây?
Tôi nhớ có nói với bạn rằng, thế hệ mình đã bước lên một con thuyền khác. Dòng chảy ngoài kia quá nhanh, quá mạnh, đến mức đôi khi người lớn thấy mình cách các con rất xa. Nhưng quê hương của mình của các con thì vẫn mãi còn đó.
Các con có thể nhầm rơm với rạ, trái sim trái mua, con lươn con chạch… Nhưng, mai này, các con rồi sẽ nhớ con phố từ nhà đến trường mỗi sáng, nhớ cô bán trà sữa đầu hẻm, nhớ tiếng rao bánh mì bánh bao lúc tan học, thậm chí là tiếng xe cộ ồn ào huyên náo. Mỗi thế hệ, mỗi người, đều có một quê hương riêng mình. Các con rồi sẽ tha thiết đi, tha thiết nhớ, mong về như mình thôi.
Hôm nay trời lại mưa. Tôi lụp xụp trong chiếc áo mưa chạy đi nhận túi xách to tướng quà mẹ gởi từ quê. Bao nhiêu năm qua, cứ nhìn chiếc túi thôi là tôi biết bên trong có những gì. Chạm tay vào những trái ớt hiểm nhỏ xíu, chai nước màu được thắng bằng nước dừa, bọc hủ tiếu, bánh tráng, chuối xiêm ép khô, con gà tre, con cá con tôm… như chạm vào quê nhà bằng da bằng thịt.
Nghe cái gì cũng quý, cái gì cũng chạm vào ngực trái, khiến lòng mình run rẩy. Không dưng tấm lưng gầy cong cong, mái tóc bạc như bông gòn của mẹ thấp thoáng trước mặt. Tôi nghe như có tiếng nói ở đâu vang lên trong tâm trí: Sẽ có ngày nào đó mình không còn nhận những gói ghém này phải không?
Đôi tay tôi nghe lạnh ngắt. Lẽ nào chỉ do dầm mưa?
“Mẹ gởi mấy con bù rầy cho cháu ngoại. Bù rầy mốc, siêng lắm”. Cầm tờ giấy nguệch ngoạc mấy chữ và cái hộp nhựa đựng ba con bù rầy nằm im lìm như ba hòn đất nhỏ trên mấy chiếc lá mì hãy còn tươi xanh, tôi nghe thời gian như đông cứng lại. Tôi dường như thấy mình đang rón rén những bước chân trần trên mảnh đất thương quen…
Sau cơn mưa ngâu tháng Bảy, đất tỏa một mùi hăng nồng khó diễn tả, chúng tôi dò tìm từng ổ đất ùn lên như một quả núi con con, lấy một cây tre nhọn xới lên để kiếm bù rầy.
Ba tôi hay mấy anh trai có cách bắt bù rầy mà con gái chúng tôi không làm được. Đó là đốt phân bò với lá tre. Từng cuộn khói bay lên là bù rầy ở đâu bay xè xè tìm đến, chỉ cần dùng vợt là bắt được hàng chục con. Từng con tròn bằng ngón tay cái, chen chúc loe ngoe với cơ man nào là chân ở đáy vợt.
Bù rầy có nơi còn gọi là bọ rầy. Là loại côn trùng cánh cứng nhưng không hôi, cũng không cắn không độc. Nó chỉ xuất hiện vào đầu mùa mưa. Sau này tôi có nghe bạn kể vài nơi như An Giang, Trà Vinh người ta ăn bù rầy. Nhưng quê tôi, bù rầy chỉ làm đồ chơi cho trẻ con.
Chúng tôi lật hai cánh cứng của bù rầy lên, xếp sát lại với nhau, giữ chặt, bên trong sẽ lộ ra phần cánh mềm màu nâu nâu như cánh gián. Chỉ cần chu môi thổi phù phù, nghe hơi gió là đôi cánh mềm ngay ngắn ấy sẽ bay vù vù như hai cánh quạt mini. Mát rượi.
Chúng tôi hay bày trò thi nhau xem con bù rầy của ai bay lâu nhất. Chủ nhân của chú bù rầy lười biếng dừng bay sớm sẽ bị ngay một phát lọ nghẹ vào má trong tiếng cười giòn như bánh tráng vỡ của những người còn lại.
Có đôi khi ba tôi sẽ dùng sợi chỉ may đồ, cột vào một chân trong nhiều chân của bù rầy và cứ thế bọn tôi quay tít vòng tròn. Nghe hơi gió cánh bù rầy lại vỗ… Bù rầy có con siêng cứ bay mãi, có con lười, chu môi thổi văng nước miếng, mỏi miệng, nhất định vẫn im lìm. Mẹ tôi thường dặn chọn con nào có hai cánh mốc trăng trắng sẽ siêng hơn…
Tôi nhớ có lần em gái út của tôi, cầm sợi chỉ quay tít, không để ý, con bù rầy đập vào gốc cột nhà. Khi em thu được sợi chỉ thì chú bù rầy nhỏ xíu nằm im. Lay mãi cũng như hòn đất không động đậy. Em cũng ngồi thật lâu, để con bù rầy trên tay, nước mắt chảy dài trên má không có tiếng khóc nào rơi ra.
Sau này tôi không thấy em đòi ba cột chỉ vào chân bù rầy để quay tít mù nữa. Em chỉ để chúng trong chiếc lọ thủy tinh, lâu lâu cầm hai cánh thổi phù phù rồi bỏ vào. Lát sau là em tôi mang thả lên những cành cây ổi, cây bưởi thấp sau vườn...
Tôi run run thò tay vào chiếc lọ nhựa, chạm vào con bù rầy tròn tròn, cưng cứng, hiền lành như hòn đất nhỏ ở quê đi lạc ra phố. Tôi như nghe có một điều gì vẫn âm thầm đi qua năm tháng, từ tay mẹ sang tay mình, rồi đến cháu.
Ngoài trời hình như vẫn còn mưa…