Những năm tháng ở K20

Trong niềm vinh dự, tự hào ấy có sự đóng góp không nhỏ của Ban An ninh quận 3, Đà Nẵng, đơn vị được phong tặng Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân từ năm 1978.

1. Các xóm làng Mỹ Thị, Nước Mặn, Bà Đa, Đa Phước, An Thượng, Xóm Đồng thuộc phường Bắc Mỹ An, quận 3, Đà Nẵng ngày xưa.

Tuy gọi phường nhưng nơi đây thực sự chỉ là những cánh đồng sình lầy, kênh rạch chằng chịt, lau lách um tùm.

Phía đông nhấp nhô những nỗng cát chang chang nắng cháy và toàn gai xương rồng giăng kín như bãi chông.

Phía tây nam là dòng Cổ Cò ôm trọn các xóm nhỏ hắt hiu với mấy chục nóc nhà lưa thưa, trống vắng.

Khi chính quyền Ngô Đình Diệm đơn phương phá bỏ Hiệp định Genève, xây dựng bộ máy tay sai đàn áp, triển khai các chiến dịch truy lùng diệt Cộng, tố Cộng toàn miền Nam thì làng xóm của Bắc Mỹ An cũng là địa bàn bố ráp gắt gao của địch.

Để chỉ đạo sát phong trào đấu tranh chính trị trong nội thành, nhất là địa bàn cánh đông bán đảo Sơn Trà, từ năm 1964, Quận ủy quận 3 đã bí mật xây dựng mạng lưới cơ sở tại các làng xóm Bắc Mỹ An để làm chỗ dựa rồi đưa các lực lượng trong hệ thống chính trị từ bên ngoài vào đây nhằm tiến hành đồng thời ba mũi giáp công, đó là chính trị, binh vận, vũ trang, lấy mật khẩu của căn cứ là K20, thường gọi vùng lõm K20.

Bắc Mỹ An là phường trong bản đồ hành chính do quận trưởng quận 3 chính quyền Sài Gòn quản lý, song địch không thể kiểm soát hoàn toàn, bởi đây tuy là địa bàn giáp ranh với trung tâm đô thị Đà Nẵng nhưng địch xác định là địa bàn gây nguy hiểm nhất cho chúng.

Có thể nói Bắc Mỹ An lúc bấy giờ là vùng “cấm địa, tranh tối, tranh sáng” giữa ta và địch.

Nhiều cuộc càn quét, lùng sục, bắt bớ nhằm phá vỡ, uy hiếp phong trào cách mạng và cài cắm dày đặc mạng lưới điệp viên, mật báo, chỉ điểm để ngăn chặn ngọn lửa cách mạng thắp lên từ căn cứ K20.

2. Tôi gặp ông Đặng Văn Khá tại nhà Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Trần Công Dũng trong con kiệt trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, phường Hải Châu.

Ông là thủ trưởng của ông Trần Công Dũng thời nằm gai, nếm mật tại căn cứ K20.

Hồi ấy ông Khá là Trưởng ban An ninh quận 3 còn ông Dũng là Đội trưởng trinh sát vũ trang thuộc quyền.

Qua các câu chuyện của hai ông, tôi biết ông Khá tham gia cách mạng rất sớm, từ làm giao liên, du kích, bộ đội địa phương, Phó Bí thư khu 3 Hòa Vang rồi Trưởng ban An ninh quận 3, Đà Nẵng.

Căn cứ địa K20 được hình thành từ sớm nhưng đến đầu năm 1968 ông Khá mới về giữ chức Trưởng ban An ninh quận 3.

Giai đoạn này căn cứ K20, gần như tiêu điều, xơ xác bởi sau đợt Tổng tiến công Tết Mậu Thân 1968, địch điên cuồng mở nhiều đợt càn quét nhằm tìm diệt các cơ sở cách mạng, bắn giết bất cứ những người dân nào chúng nghi vấn.

Một số hầm bí mật của ta bị địch phát hiện, không ít cơ sở cách mạng bị bắt bớ, các bộ phận chính trị, vũ trang của Quận ủy quận 3 không thể trụ lại được nữa nên phải di chuyển ra các vùng Hòa Hải, Hòa Lân, Hòa Phụng, rất khó khăn cho việc chỉ đạo các cơ sở ở bên trong nắm tình hình địch.

Không thể để căn cứ K20 thiếu sự chỉ đạo trực tiếp tại địa bàn chiến lược, Ban Thường vụ Đặc khu ủy và Ban An ninh Đặc khu Quảng Đà giao nhiệm vụ cho Quận ủy, Ban An ninh quận 3 phải bằng mọi giá tiếp cận, củng cố, xây dựng mạng lưới cơ sở.

Bắc Mỹ An là mảnh đất ông Dũng cất tiếng khóc chào đời, lớn lên theo cách mạng và chiến đấu ngay trên quê hương, xứ sở của mình nên thông thạo địa hình như lòng bàn tay.

Những ngày đầu bí mật trở lại K20, các trinh sát phải chịu đựng muôn vàn gian khổ bởi những người ủng hộ cách mạng cũng như cơ sở của ta hầu hết bị bắt bớ, tù đày, một số người phải lánh đi nơi khác ẩn náu.

Có những lúc bị địch truy lùng gay gắt, anh em trinh sát phải dầm mình, đội bèo ở dưới sông nhiều ngày, ban đêm lên bờ đào hầm bí mật để trú ẩn, từng bước liên lạc với các cơ sở cũ, tiếp tục lựa chọn, xây dựng cơ sở mới.

Sau khi củng cố lại mạng lưới cơ sở đủ tin cậy, tiếp tục triển khai các phương án đánh địch rồi tiến hành đưa lãnh đạo Quận ủy vào địa bàn trọng yếu K20 để chỉ đạo trực tiếp các lực lượng.

Bằng các biện pháp đấu tranh tổng hợp như: Trừng trị, răn đe, thuyết phục, giáo dục, Ban An ninh quận 3 đã chuyển hóa cả một trung đội dân vệ của địch tại phường Bắc Mỹ An quay lại hoạt động ngầm cho cách mạng.

Nhờ thông tin của lực lượng tự vệ này mà Ban An ninh nắm bắt kịp thời nhiều kế hoạch tấn công của địch để đối phó.

3. Ông Khá nhìn ông Dũng ngồi đối diện rồi cười nói với tôi: “Ông ni đây nè, vào sinh ra tử không biết bao nhiêu lần mà chừ vẫn còn sờ sờ ra đó.

Trong các năm 1968, 1969, tôi trực tiếp ba lần làm chủ lễ truy điệu sống cho ổng khi giao nhiệm vụ đơn tuyến trừ diệt ác ôn”.

Thì ra, hồi đó có lần ông Khá chỉ đạo cho Trần Công Dũng đóng vai trung úy biệt động quân của định để tiếp cận một đối tượng cán bộ chiêu hồi cực kỳ nguy hiểm, gây nhiều tổn thất cho cách mạng.

Để diệt được tên này phải hành động cảm tử bởi hàng rào của địch bảo vệ dày đặc, rất khó thoát. Rồi nhiều lần khác, giữa đêm tối mịt mùng, Trần Công Dũng phải hóa trang để lọt vào sào huyệt của địch trừng trị hàng chục đối tượng gây nhiều tội ác với cách mạng và nhân dân.

Công phu và tỉ mỉ nhất là việc ông Khá giao cho Trần Công Dũng nghiên cứu, tấn công vào Câu lạc bộ sĩ quan cố vấn Mỹ tại 25MP sân bay Nước Mặn.

Để gây tiếng nổ từ bên trong nơi ăn chơi này, trước tiên, ông Dũng tìm mọi cách lôi kéo được một người làm tạp vụ tại câu lạc bộ.

Cứ mỗi buổi sáng đi làm, ông Dũng chỉ dẫn người này bỏ một ít thuốc nổ vào giữa gói xôi để mang vào nơi làm việc. Tuy bị kiểm soát nghiêm ngặt nhưng địch không thể phát hiện ra kỹ xảo này.

Thế là một khối thuốc nổ TNT được đặt ngay góc sàn nhảy theo đúng giờ hẹn. Tiếng nổ long trời, lở đất làm rung chuyển cả Đà Nẵng, gây hoảng loạn trong nội bộ địch.

Nhiệm vụ trọng yếu của Ban An ninh quận 3 là diệt ác, phá kiềm, bảo vệ tuyệt đối an toàn Quận ủy nhưng trong một số trường hợp cần thiết thì triển khai các trận đánh táo bạo, bất ngờ, gây cho phía đối phương tổn thất nặng nề, đè bẹp ý chí đàn áp của chúng, điển hình là tấn công vào Đồn cảnh sát Mỹ Thị, đánh sập Trụ sở Hội đồng Mỹ Khê, Trụ sở Quốc dân đảng Mỹ Thị, tiêu hủy kho xăng dầu Mỹ Khê…

Nhắc lại những tháng ngày sục sôi máu lửa, đôi mắt ông Khá đỏ hoe, phảng phất nỗi buồn vời vợi, xa xăm.

Ông nói rằng ông và ông Trần Công Dũng còn may mắn hơn 30 cán bộ, chiến sĩ của Ban An ninh quận 3 qua từng giai đoạn đã nằm lại nơi sông sâu, đồng vắng, hơn chục người khác bị bắt tù đày, bị tra tấn, nhục hình như thời trung cổ phải chịu đớn đau, bệnh tật hành hạ suốt quãng đời còn lại, mặc dù khi bom đạn chiến tranh đã lùi xa.

Cũng như mảnh đất, con người ở vùng căn cứ K20 quả cảm, anh hùng, Ban An ninh quận 3 và Thượng tá Trần Công Dũng được Nhà nước tuyên dương danh hiệu vinh dự ấy.

Trong một lần ghé thăm căn cứ K20, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an Trần Quốc Hoàn đã cảm nhận: “K20 là biểu tượng của lòng quả cảm, một sáng tạo của cách mạng miền Nam, của quân và dân Quảng Đà”.