Phát huy hiệu quả mô hình “Công đoàn liên xã, phường”

Nhiều cách làm hay từ cơ sở

Là một trong những đơn vị tạo được dấu ấn rõ nét với cách tiếp cận lấy cơ sở làm trung tâm, ngay từ khi mới thành lập, Công đoàn xã Nam Phước xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ và từng bước tạo dựng niềm tin trong doanh nghiệp, người lao động.

Khi mới tiếp nhận nhiệm vụ, Công đoàn xã Nam Phước quản lý 20 công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở trên địa bàn 3 xã Nam Phước, Duy Nghĩa và Thu Bồn với hơn 2.000 đoàn viên. Đến nay, đơn vị quản lý 22 công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở, quy tụ khoảng 5.300 lao động và hơn 3.000 đoàn viên, tăng gần 1.000 đoàn viên so với thời điểm thành lập. Kết quả này phản ánh hiệu quả bước đầu của mô hình quản lý liên xã trong bối cảnh địa bàn rộng, loại hình lao động đa dạng.

Ngay từ khi đi vào hoạt động, Công đoàn xã Nam Phước đã chủ động tham mưu ký kết quy chế phối hợp với UBND 3 xã Nam Phước, Duy Nghĩa và Thu Bồn. Cơ chế này tạo nền tảng để tổ chức Công đoàn tiếp cận doanh nghiệp, đoàn viên và người lao động trên toàn bộ địa bàn được giao quản lý, thay vì chỉ giới hạn ở nơi đặt trụ sở.

Đáng chú ý, việc triển khai các hoạt động cơ sở luôn có sự đồng hành của chính quyền địa phương cùng các ngành như bảo hiểm xã hội, công an và cơ quan chuyên môn. Nhờ đó, công tác khảo sát, nắm tình hình doanh nghiệp, tuyên truyền chính sách, hướng dẫn thành lập công đoàn cơ sở, chăm lo đoàn viên và giải quyết các vấn đề phát sinh được thực hiện đồng bộ, đúng chức năng, sát thực tiễn và tạo được sự đồng thuận.

Bà Lâm Thị Vỹ, Chủ tịch Công đoàn xã Nam Phước cho biết, thực tiễn cho thấy phát triển đoàn viên không thể chỉ dựa vào vận động hành chính mà phải bắt đầu từ việc tạo dựng niềm tin. Khi doanh nghiệp nhận thấy tổ chức Công đoàn đồng hành trong xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, hỗ trợ tuyên truyền chính sách và xây dựng hình ảnh doanh nghiệp; đồng thời, người lao động được thụ hưởng những lợi ích thiết thực về chăm sóc sức khỏe, phúc lợi và tư vấn pháp luật, thì việc gia nhập tổ chức Công đoàn sẽ trở thành nhu cầu tự thân và bền vững.

Không chỉ riêng Nam Phước, sau một năm vận hành, mô hình “Công đoàn liên xã, phường” tại Đà Nẵng ghi nhận nhiều cách làm hiệu quả.

Hiện thành phố có 11 Công đoàn liên xã, phường quản lý công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở trên 40 địa bàn. Nhiều mô hình chăm lo đoàn viên được triển khai thiết thực như: kết nối nguồn lực hỗ trợ người lao động, phối hợp tuyên truyền chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, xây dựng văn hóa an toàn lao động, hỗ trợ ngư dân và lao động yếu thế...

Cần tiếp sức

Theo Liên đoàn Lao động thành phố, dấu ấn lớn nhất của mô hình “Công đoàn xã, phường” sau một năm hoạt động là xây dựng được cơ chế nắm chắc địa bàn thông qua phối hợp với chính quyền, đồng hành với doanh nghiệp và người lao động bằng những hoạt động thiết thực. Đây là nền tảng quan trọng để mô hình tiếp tục phát huy hiệu quả, nâng cao chất lượng đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đoàn viên, người lao động trong giai đoạn mới.

Tuy nhiên, qua hơn một năm hoạt động, một số vướng mắc chung ít nhiều ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành của Công đoàn liên xã, phường đã được ghi nhận. Cụ thể, biên chế được giao khá khiêm tốn (chỉ từ 1 đến 2 cán bộ) so với quy mô quản lý; tên gọi chỉ bó hẹp trong phạm vi một xã trong khi khu vực quản lý lại mang tính liên xã…

Do đó, các Công đoàn liên xã, phường kiến nghị cần có hướng dẫn thi hành Điều lệ làm rõ trường hợp Công đoàn liên xã, phường đặt trụ sở tại một địa phương nhưng được giao quản lý công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở, đoàn viên, người lao động từ 2 địa bàn xã, phường trở lên. Quyết định công nhận hoặc giao quyền cần ghi rõ: tên gọi, tư cách pháp lý, con dấu, tài khoản, phạm vi địa bàn quản lý...

Theo bà Phan Thị Thúy Linh, Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố, mô hình “Công đoàn liên xã, phường” phù hợp với yêu cầu tinh gọn tổ chức, bám sát cơ sở và đồng bộ với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Để mô hình vận hành thực chất, hiệu quả, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp liên địa bàn; xác định rõ phạm vi quản lý, tên gọi, địa vị pháp lý, biên chế, kinh phí, thẩm quyền, tài chính, kiểm tra, khen thưởng. Đồng thời, làm rõ cơ chế phân công, phối hợp giữa nhiệm vụ Công đoàn và nhiệm vụ Mặt trận ở cấp xã, bảo đảm “Công đoàn liên xã, phường” có điều kiện thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao.

Tại buổi làm việc với Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam mới đây, Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng cũng kiến nghị Tổng Liên đoàn nghiên cứu, cho phép áp dụng mô hình “Công đoàn xã, phường” là Công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở để thuận lợi cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo; đồng thời sớm ban hành quy định về định mức chi tiêu đối với Công đoàn xã, phường để bảo đảm hoạt động đúng quy định pháp luật.