Đà Nẵng đang tập trung xây dựng và hoàn thiện hệ sinh thái logistics tích hợp đa phương thức, hướng tới việc trở thành trung tâm logistics lớn của miền Trung, Tây Nguyên và cửa ngõ của Hành lang kinh tế Đông - Tây.
Tại hội thảo tham vấn ý kiến “Đề án hình thành Trung tâm Logistics tích hợp đa phương thức tại Đà Nẵng” mới đây, thành phố Đà Nẵng định hướng hình thành mạng lưới 15 trung tâm logistics tích hợp đa phương thức, tổ chức thành hai cụm động lực Liên Chiểu - Đà Nẵng ở phía bắc và Chu Lai - Tam Kỳ ở phía nam nhằm phát huy tối đa lợi thế và phát triển bền vững.
.jpg)
Với vị trí nằm trên trục giao thông Bắc - Nam, là cửa ngõ ra biển của Hành lang kinh tế Đông - Tây, cùng hệ thống cảng biển, cảng hàng không, đường bộ, đường sắt, các khu công nghiệp, khu kinh tế và Khu thương mại tự do, Đà Nẵng có nhiều điều kiện thuận lợi để trở thành đầu mối logistics tích hợp đa phương thức, kết nối miền Trung, Tây Nguyên với Lào, Đông Bắc Thái Lan và các thị trường trong khu vực.
Bên cạnh đó, thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Ngãi đang phối hợp xây dựng Đề án liên kết không gian phát triển giữa Khu kinh tế mở Chu Lai và Khu kinh tế Dung Quất, gắn với hệ thống cửa khẩu và các hành lang giao thông. Đây là lợi thế đầy tiềm năng để tăng cường liên kết giữa hai khu kinh tế, phát huy lợi thế về công nghiệp, cảng biển, giao thông và logistics, qua đó hình thành không gian phát triển có tính kết nối và bổ trợ lẫn nhau. Đặc biệt, thành phố đang có những cơ chế, chính sách đặc thù được Trung ương quan tâm, tạo điều kiện phát triển và các định hướng xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng, Khu thương mại tự do, phát triển khu công nghệ cao, hệ thống hạ tầng giao thông, cảng biển…
Đề án hình thành Trung tâm logistics tích hợp đa phương thức trên địa bàn Đà Nẵng đề xuất mạng lưới 15 vị trí, tổng diện tích 362ha vào năm 2030 và mở rộng lên 930ha sau năm 2030. Các vị trí được phân bổ tại những khu vực gắn với cảng biển, cảng hàng không, đường sắt, khu công nghiệp và cửa khẩu. Cụ thể: Trung tâm logistics quốc gia Chu Lai tại xã Núi Thành; Trung tâm logistics Liên Chiểu, khu vực quanh ga Kim Liên tại phường Hải Vân; Trung tâm logistics xã Thăng Bình; Trung tâm logistics Hòa Nhơn - Bà Nà; Trung tâm logistics xã Hòa Tiến; Trung tâm logistics xã Hòa Vang; Trung tâm logistics Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng tại phường Cẩm Lệ; Trung tâm logistics hỗ trợ chợ đầu mối Hòa Phước tại phường Hòa Xuân; Trung tâm logistics hàng không trong Cảng hàng không quốc tế Chu Lai tại xã Núi Thành; Trung tâm logistics công nghiệp nhẹ tại phường Điện Bàn Tây; Trung tâm logistics Chalval - Nam Giang tại xã Nam Giang; Trung tâm logistics Khu công nghệ cao Đà Nẵng tại phường Liên Chiểu; Trung tâm logistics Quảng Phú tại phường Quảng Phú; Trung tâm logistics Khu công nghiệp Tam Thăng - Tam Kỳ tại phường Bàn Thạch; Trung tâm logistics cửa khẩu Tiểu khu I.

Theo ThS. Nguyễn Huy Hoàng, Trưởng phòng Chiến lược, chính sách, Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng (Bộ Xây dựng), cần phân định nguồn cung ứng và nguồn hàng theo từng phương thức vận tải. Trong đó, việc xác định nguồn hàng phải bao quát hàng xuất khẩu bằng đường biển, hàng xuất khẩu bằng đường hàng không và hàng hóa lưu thông nội địa. Trên cơ sở đó, cần xác định mỗi khu chức năng phục vụ nhóm hàng nào, loại hàng hóa nào; đồng thời lựa chọn phương thức chuyển tải có lợi thế và phù hợp với khả năng khai thác thực tế. Bên cạnh đó, cần rà soát chức năng và thứ tự ưu tiên của 15 trung tâm, đặc biệt là hai cụm Liên Chiểu và Chu Lai - Núi Thành. Việc lựa chọn cần gắn với quy mô luồng hàng, tính chất hàng hóa và khả năng đầu tư tại từng vị trí, thay vì chỉ căn cứ vào thời gian hoặc lộ trình triển khai.
Theo đề án, cơ sở để Đà Nẵng đề xuất mạng lưới logistics quy mô lớn là lợi thế vị trí địa kinh tế và khả năng tiếp cận nhiều vùng nguồn hàng. Đề án xác định 4 vùng thị trường trọng điểm gồm: Đà Nẵng; Huế - Quảng Trị - Quảng Ngãi; Tây Nguyên; Nam Lào - Đông Bắc Thái Lan.
Theo Sở Công Thương, năm 2025, nguồn hàng từ các khu công nghiệp, cụm công nghiệp ước đạt 45,2 triệu tấn. Trong đó, khu vực Đà Nẵng - Điện Bàn khoảng 19,4 triệu tấn và Chu Lai - Núi Thành khoảng 21,3 triệu tấn. Ông Nguyễn Duy Minh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam (VLA), cho rằng Đà Nẵng cần phát triển trở thành trung tâm với ba giá trị vượt trội, giá trị kết nối, giá trị gia tăng và hiệu quả kinh tế, chứ không chỉ dừng ở việc phát triển hạ tầng.
Để hiện thực hóa đề án với khái toán tổng nhu cầu vốn từ 53.964 đến 72.830 tỷ đồng đến năm 2050, đơn vị tư vấn kiến nghị phân kỳ đầu tư theo “ngưỡng kích hoạt” sản lượng thực tế, tách bạch vốn ngân sách cho hạ tầng kết nối dùng chung (như đường nối cảng Liên Chiểu, tuyến nhánh đường sắt 1,5km vào ga Kim Liên) với vốn tư nhân và hợp tác công - tư (PPP) cho hạ tầng thương mại. Song song đó, thành phố cần sớm thiết lập đầu mối điều phối liên ngành thống nhất, triển khai nền tảng logistics số dùng chung (Control Tower) kết nối hải quan - cảng - sân bay - doanh nghiệp; đồng thời có cơ chế thu hút các hãng tàu, hãng hàng không và doanh nghiệp 3PL/4PL mỏ neo cam kết nguồn hàng.
Việc hình thành mạng lưới 15 trung tâm logistics, với Liên Chiểu và Chu Lai là hai cực động lực, không chỉ nhằm mở rộng hạ tầng vận tải mà còn hướng đến tái tổ chức các dòng hàng hóa, kết nối sản xuất với thị trường và nâng cao giá trị dịch vụ trong chuỗi cung ứng. Việc quy hoạch bài bản mạng lưới logistics đa phương thức không chỉ giải quyết triệt để bài toán chi phí và kết nối liên vùng, mà còn là bước đi chiến lược để Đà Nẵng hiện thực hóa mục tiêu trở thành mắt xích trung chuyển quốc tế trọng yếu.
Cùng với việc xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng, phát triển thương mại, công nghiệp công nghệ cao và các ngành kinh tế mới, thành phố cần một hệ thống logistics hiện đại, đủ năng lực đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Chỉ sau hơn một năm khởi công, ngày 10/11, Tổng công ty CP Bưu chính Viettel (Viettel Post) chính thức đưa vào vận hành Trung tâm Logistics Viettel Đà Nẵng với quy mô hơn 8,6ha tại Khu công nghiệp Liên Chiểu. Sở hữu hệ thống kho bãi và hạ tầng phụ trợ rộng 39.300m2, công trình được định hướng trở thành kho trục trung chuyển, kết nối dòng hàng hóa khu vực miền Trung - Tây Nguyên với thị trường trong nước và quốc tế.
Nằm cách Cảng Liên Chiểu khoảng 1km, kết nối trực tiếp quốc lộ 1, Cảng Tiên Sa và Sân bay quốc tế Đà Nẵng, Trung tâm Logistics Viettel Đà Nẵng có lợi thế trong chuỗi logistics, là cơ sở gom hàng hóa từ các vùng sản xuất trong khu vực và từ Lào qua cửa khẩu Lao Bảo trước khi xuất qua cảng; đồng thời tiếp nhận và phân phối hàng chuyển đi các trung tâm tiêu thụ trong nước.
Theo ông Phùng Văn Cường, Tổng Giám đốc Viettel Post, giá trị cốt lõi của logistics nằm ở năng lực tổ chức, tối ưu hóa toàn bộ chuỗi cung ứng từ sản xuất đến tiêu dùng.
“Trung tâm tích hợp đầy đủ các chức năng toàn trình gồm: xử lý tại kho, hoàn tất đơn hàng, chia chọn tự động và phân phối. Với công suất xử lý 2 triệu đơn hàng (tương đương 600 - 1.000 tấn hàng) mỗi ngày, trung tâm tạo ra năng lực luân chuyển quy mô lớn, tốc độ cao. Đây là nền tảng để phát triển logistics xanh, vận tải đa phương thức và giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian, tiết giảm chi phí”
Khẳng định tầm quan trọng của dự án, UBND thành phố kỳ vọng sự hình thành của trung tâm sẽ góp thêm một mắt xích trọng yếu trong lộ trình hiện đại hóa hạ tầng thương mại của thành phố. Lãnh đạo thành phố đề nghị Viettel Post vận hành chuyên nghiệp, tăng cường kết nối sâu rộng với cộng đồng doanh nghiệp trong các khu công nghiệp, khu kinh tế và cơ sở sản xuất trọng điểm miền Trung để tạo ra sản lượng hàng hóa thực tế hiệu quả.
Nhằm giải quyết căn cơ bài toán hạ tầng, các cơ quan chuyên môn của thành phố đang tích cực phối hợp với Viện Nghiên cứu và Phát triển Logistics Việt Nam hoàn thiện Đề án “Hình thành Trung tâm logistics tích hợp đa phương thức tại thành phố Đà Nẵng”.

PGS-TS. Hồ Thị Thu Hòa, Cố vấn cấp cao của Viện Nghiên cứu và Phát triển Logistics Việt Nam cho biết, quy mô GRDP năm 2025 của Đà Nẵng (sau sắp xếp đơn vị hành chính) ước đạt 316,1 nghìn tỷ đồng; kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 8,965 tỷ USD. Đáng chú ý, nguồn hàng từ các khu công nghiệp tập trung rất lớn ở hai cực: Đà Nẵng - Điện Bàn (19,4 triệu tấn) và Chu Lai - Núi Thành (21,3 triệu tấn). Tuy nhiên, chi phí logistics hiện nay vẫn ở mức rất cao (chiếm khoảng 16-17% GRDP). Nguyên nhân chủ yếu do vận tải phụ thuộc lớn vào đường bộ, phương thức phân tán, tỷ lệ xe chạy rỗng cao và thiếu hạ tầng logistics tích hợp đồng bộ (kho ngoại quan, kho lạnh, trung tâm gom/chia hàng).
Để khắc phục điểm nghẽn này, Đà Nẵng định hướng hình thành mạng lưới gồm 15 trung tâm logistics với tổng diện tích khoảng 362,43ha đến năm 2030 (mở rộng lên 930,43ha sau năm 2030). Mạng lưới được thiết kế dựa trên hai cụm động lực chính: Cụm phía Bắc (Liên Chiểu - Sân bay quốc tế Đà Nẵng) thu hút nguồn hàng từ thành phố Huế, Quảng Trị và Hành lang kinh tế Đông - Tây (EWEC); Cụm phía Nam (Chu Lai - Kỳ Hà) chuyên phục vụ nguồn hàng công nghiệp xuất nhập khẩu từ Khu kinh tế mở Chu Lai, Tam Kỳ, Núi Thành, Tam Anh và Thăng Bình. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, ngành logistics sẽ đóng góp 11-12% vào GRDP, đồng thời kéo giảm chi phí logistics xuống mức 13% GRDP.
Phát biểu tại hội thảo tham vấn ý kiến chuyên gia về đề án, Phó Chủ tịch UBND thành phố Phan Thái Bình nhấn mạnh, những kinh nghiệm thực tiễn trong và ngoài nước là cơ sở để Đà Nẵng vận dụng linh hoạt. Đồng chí đề nghị đơn vị tư vấn tiếp thu đầy đủ góp ý để hoàn thiện đề án; chú trọng rà soát, tích hợp đồng bộ với các quy hoạch chung để tránh chồng chéo, làm rõ lộ trình và phân bổ nguồn lực thực hiện sát với thực tế.
Những giải pháp để hàng hóa kết nối xuyên suốt được các chuyên gia, nhà quản lý đề cập sát sườn, tạo bệ phóng đưa kinh tế Đà Nẵng bứt phá mạnh mẽ trong thời gian tới.

Sau khi hợp nhất, Đà Nẵng hội tụ 5 phương thức vận tải với 3 cảng biển và 2 cảng hàng không quốc tế. Vì vậy, thành phố có lợi thế vượt trội để phát triển logistics. Do đó, đề xuất thành phố tổ chức mạng lưới 15 trung tâm logistics theo mô hình hub - gateway - satellite (đầu mối trung tâm - cửa ngõ - vệ tinh).
Ở khu vực phía bắc, cụm Liên Chiểu - Đà Nẵng lấy cảng Liên Chiểu làm hạt nhân, kết nối với ga Kim Liên, Khu thương mại tự do (FTZ), Khu công nghệ cao và Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng. Ở phía nam, cụm Chu Lai - Tam Kỳ lấy Trung tâm logistics quốc gia Chu Lai làm hạt nhân, kết nối với cụm cảng Chu Lai, sân bay Chu Lai và hệ thống khu công nghiệp, khu kinh tế. Bên cạnh đó, hai cụm được kết nối qua khu vực Điện Bàn - Nam Hội An - Thăng Bình, đồng thời mở rộng mạng lưới gom hàng đến Tây Nguyên, Nam Lào và các thị trường thuộc Hành lang kinh tế Đông - Tây (EWEC).
Đà Nẵng cần tận dụng các hành lang đường bộ xuyên biên giới qua Lào để tiếp cận đầu mối hàng hóa, do đó đề xuất hai phương án kết nối chính: qua cửa khẩu Nam Giang - Đắc Tà Oọc và qua cửa khẩu Lao Bảo - Đen Sa Vẳn hướng đến đầu mối chuyển tải Vientiane Nam.
Theo đó, đề xuất khung đánh giá 6C, mô hình tổ chức vận tải liên hoàn và lộ trình triển khai theo giai đoạn, nhằm bổ sung cơ sở khoa học cho định hướng phát triển mạng lưới trung tâm logistics, mở rộng vùng hậu phương và nâng cao vai trò cửa ngõ vận tải quốc tế của thành phố Đà Nẵng.
Để tăng khả năng triển khai, Đà Nẵng cần tiếp tục cụ thể hóa sự liên kết giữa mạng lưới trung tâm logistics của thành phố với các hành lang vận tải quốc tế. Trong đó, phương án kết nối đường bộ xuyên biên giới qua Lào với tuyến đường sắt Lào - Trung Quốc cần được nghiên cứu như một hướng bổ sung quan trọng. Trọng tâm là lượng hóa chi phí, thời gian, năng lực chuyển tải và khả năng thu hút nguồn hàng hai chiều, qua đó chuyển từ định hướng phát triển các trung tâm logistics riêng lẻ sang tổ chức mạng lưới logistics tích hợp, có khả năng phục vụ thị trường liên vùng và quốc tế.
Đà Nẵng cần tiếp cận phát triển hành lang vận tải đa phương thức theo định hướng chuyển từ cửa ngõ phía đông của EWEC thành đầu mối kết nối logistics giữa ASEAN lục địa với thị trường Đông Bắc Á và mạng lưới hàng hải quốc tế. Trong cấu trúc này, hệ thống cảng biển Liên Chiểu - Chu Lai giữ vai trò cửa ngõ hàng hải; Khu thương mại tự do tạo không gian tổ chức sản xuất, thương mại và phân phối; mạng lưới trung tâm logistics và ICD thực hiện chức năng gom hàng, trung chuyển; trong khi các doanh nghiệp logistics đảm nhận việc tổ chức dịch vụ xuyên biên giới và tích hợp chuỗi vận tải…
Trong “Đề án hình thành Trung tâm Logistics tích hợp đa phương thức tại Đà Nẵng” chúng ta đề xuất quy hoạch 15 Trung tâm Logistics, với diện tích dài hạn từ 930-940ha. Do đó, phải bảo đảm nguyên tắc tránh chồng lấn quy hoạch; quản lý chặt chẽ ranh giới đất đai ngay từ cấp quy hoạch phân khu/ xã phường để tránh làm tăng chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng sau năm 2030.
Về hạ tầng giao thông kết nối, cần làm sâu hơn, rõ nét hơn việc khớp nối giữa hạ tầng địa phương và quốc gia (đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, đường bộ). Giải quyết triệt để các điểm nghẽn giao thông theo khung giờ, tải trọng tại khu vực cảng và sân bay Đà Nẵng. Bên cạnh đó, phân tích rõ sự tương tác và lợi thế cạnh tranh giữa Khu kinh tế mở Chu Lai và Khu kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi). Rà soát các tuyến kết nối hướng Tây Nguyên và sang Lào, quốc lộ 14D, 14E...
Theo “Đề án hình thành Trung tâm Logistics tích hợp đa phương thức tại Đà Nẵng” dự kiến huy động được 30-50% nguồn hàng từ các tỉnh lân cận như: thành phố Huế, Quảng Trị, Quảng Ngãi... Vì vậy, cần kiểm tra tính khả thi và cơ sở thực tế thu hút nguồn hàng này, cũng như dự báo nguồn hàng của các khu công nghiệp, Khu thương mại tự do của Đà Nẵng có đáp ứng được nhu cầu hay không để điều chỉnh cho phù hợp.
Về vị trí cụ thể từng trung tâm logistics cần rà soát thống nhất ngay khi điều chỉnh quy hoạch. Riêng về cơ cấu nguồn vốn, cũng cần làm rõ phương án đầu tư PPP (mô hình hợp tác có thời hạn giữa Nhà nước và nhà đầu tư tư nhân) đối với dự án Trung tâm Logistics tích hợp đa phương thức (Hub chính), theo đó, làm rõ PPP ở những hạng mục nào, nhu cầu vốn cụ thể đến năm 2030. Qua đó, cân đối với nguồn ngân sách trung hạn giai đoạn 2026 - 2030…
Nội dung: THÀNH LÂN - TÂM ĐAN - GIA MINH
Trình bày: MINH TẠO