Phát triển nông nghiệp xanh trên sân thượng

Xây dựng không gian xanh đô thị

Sau khi nghỉ hưu, ông Phạm Thành Long (phường Hòa Cường) dành nhiều thời gian cải tạo sân thượng rộng 90m² thành khu vườn xanh với hệ thống tưới tự động, giàn leo, lưới che nắng, các chậu xốp để trồng rau, quả. Ông chia khu vườn thành 2 khu vực, tầng dưới chủ yếu trồng rau cải, xà lách, mồng tơi, mướp đắng, bầu cùng nhiều loại rau gia vị.

Trên tầng cao, ông dành diện tích trồng dưa lưới, đu đủ, đậu cô ve và cà chua. Nhờ cách bố trí hợp lý, các loại cây phát triển tốt, cho thu hoạch quanh năm, đáp ứng nhu cầu thực phẩm của gia đình, đồng thời trở thành nơi nhiều người dân trong khu phố đến tham quan, học hỏi kinh nghiệm.

Điểm nổi bật của mô hình là toàn bộ cây trồng đều được chăm sóc theo hướng hữu cơ. Phân bón sử dụng cho khu vườn được ông tự ủ từ rác thải phế phẩm nhà bếp.

Trước khi bắt tay thực hiện mô hình, ông dành thời gian tìm hiểu tài liệu trên internet, tham gia các lớp tập huấn để học kỹ thuật ủ phân vi sinh, xử lý rác hữu cơ và sản xuất chế phẩm sinh học phòng trừ sâu bệnh.

Ông Long chia sẻ: “Trong quá trình trồng cây trên sân thượng, tôi chủ yếu sử dụng các loại phân bón và thuốc phòng trừ sâu bệnh tự điều chế theo hướng hữu cơ. Cách làm này giúp cây phát triển an toàn, không lo tồn dư hóa chất.

Nhiều năm qua, khu vườn luôn cung cấp nguồn rau, củ, quả sạch cho gia đình. Từ kinh nghiệm tích lũy được, tôi cũng hỗ trợ nhiều hộ dân khác làm nông nghiệp trên sân thượng và bước đầu mang lại hiệu quả tích cực”.

Tương tự, trên sân thượng rộng khoảng 70m² của gia đình ông Mai Thành Vinh (phường Hòa Khánh) là khu vườn xanh với đủ loại rau, cây ăn quả và hoa như: rau cải, mồng tơi, rau lang, dưa lưới, mãng cầu, chanh, ổi, hoa thiên lý, hồng xiêm, mướp đắng, cà chua.

Ông Vinh cho biết, niềm yêu thích trồng cây đã thôi thúc ông xây dựng khu vườn ngay sau khi hoàn thiện ngôi nhà vào năm 2015. Từ đó đến nay, khu vườn luôn duy trì nguồn rau, quả sạch phục vụ bữa ăn gia đình, giúp giảm đáng kể chi phí sinh hoạt. Riêng năm vừa qua, ông thu hoạch khoảng 45kg cà chua và dành phần lớn để tặng người thân, hàng xóm cùng thưởng thức.

Theo ông Vinh, làm nông nghiệp trên sân thượng đòi hỏi sự đầu tư kỹ lưỡng ngay từ đầu bởi việc vận chuyển đất, vật tư lên cao khá vất vả. Bên cạnh đó, hệ thống chống thấm và kết cấu chịu lực phải được tính toán cẩn thận để bảo đảm an toàn lâu dài.

Trong quá trình chăm sóc, ông ưu tiên sử dụng phân hữu cơ tự ủ từ rau, củ, quả bỏ đi trong nhà bếp nhằm tăng độ màu mỡ của đất, bảo đảm chất lượng nông sản.

Nhờ những kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm, ông còn trực tiếp hướng dẫn nhiều hộ dân trên địa bàn cách thiết kế, trồng và chăm sóc vườn sân thượng. Đến nay, nhiều gia đình đã xây dựng được những khu vườn xanh, góp phần lan tỏa mô hình sản xuất sạch ngay trong khu dân cư.

Đồng hành phát triển nông nghiệp đô thị

Bà Huỳnh Thị Thu, Chủ tịch Hội Nông dân phường Hòa Xuân cho biết, trên địa bàn ngày càng có nhiều hộ dân tận dụng sân thượng để trồng hoa, cây cảnh, rau và cây ăn quả, góp phần tạo cảnh quan xanh và chủ động nguồn thực phẩm sạch cho gia đình.

Năm 2025, Hội Nông dân phường hỗ trợ giống cây trồng, phân bón và một số trang thiết bị cho 5 hộ xây dựng mô hình nông nghiệp đô thị. Song song đó, hội thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn về kỹ thuật trồng trọt, ủ phân vi sinh, sử dụng chế phẩm sinh học và ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

Thời gian tới, đơn vị tiếp tục nhân rộng các mô hình hiệu quả, hỗ trợ hội viên có nhu cầu phát triển vườn trên sân thượng, góp phần xây dựng đô thị xanh, thúc đẩy sản xuất nông nghiệp theo hướng bền vững.

Theo Trung tâm Khuyến nông thành phố (Sở Nông nghiệp và Môi trường), quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ trong những năm gần đây khiến diện tích đất sản xuất nông nghiệp ngày càng thu hẹp, nhất là tại khu vực đô thị trung tâm.

Trong bối cảnh đó, phát triển nông nghiệp xanh trên sân thượng trở thành xu hướng phù hợp, vừa tận dụng hiệu quả không gian, vừa tạo nguồn thực phẩm sạch và cải thiện môi trường sống.

Để khuyến khích người dân tham gia, trung tâm đã khảo sát, lựa chọn một số mô hình tiêu biểu để hỗ trợ kỹ thuật, hướng dẫn quy trình canh tác, chuyển giao công nghệ và nhân rộng những cách làm hiệu quả.

Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nông dân thành phố Đà Nẵng Nguyễn Út cho biết, phong trào phát triển nông nghiệp xanh trên sân thượng đang dần trở thành hướng đi phù hợp trong quá trình đô thị hóa, góp phần tạo thêm không gian xanh, nâng cao chất lượng môi trường và cung cấp nguồn thực phẩm an toàn cho người dân.

Để mô hình phát huy hiệu quả lâu dài, các hộ gia đình cần đặc biệt quan tâm đến khả năng chịu lực của công trình, thiết kế hệ thống thoát nước, chống thấm, bố trí cây trồng phù hợp, đồng thời gia cố giàn, chậu và các hạng mục nhằm hạn chế nguy cơ hư hỏng, đổ ngã trong mùa mưa bão.

Thời gian tới, Hội Nông dân thành phố khuyến khích các cơ sở hội tăng cường phối hợp với Trung tâm Khuyến nông thành phố và các đơn vị chuyên môn tổ chức tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, hướng dẫn ứng dụng công nghệ, đồng thời hỗ trợ cây giống, phân bón và vật tư cho những hộ gia đình có nhu cầu. Qua đó, góp phần mở rộng các mô hình nông nghiệp đô thị, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, xây dựng lối sống xanh và phát triển nền nông nghiệp bền vững.