Phát triển văn hóa con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Theo Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng, từ Đề cương Văn hóa Việt Nam năm 1943 đến các nghị quyết trong suốt tiến trình cách mạng và đổi mới, Đảng ta nhất quán xác lập: Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội; con người là trung tâm, chủ thể và mục tiêu của phát triển; giá trị văn hóa và con người là sức mạnh nội sinh quan trọng của quốc gia.

Đại hội XIII đã nâng quan điểm này lên tầm chiến lược. Định hướng Đại hội XIV tiếp tục khẳng định văn hóa - con người ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Tư tưởng ấy đã quy tụ sức mạnh của toàn dân tộc, biến văn hóa thành nền tảng tinh thần, khơi dậy ý chí và khát vọng vươn lên; góp phần làm nên những thắng lợi vĩ đại của cách mạng Việt Nam.

Qua 40 năm thực hiện đường lối đổi mới, đặc biệt trong nhiệm kỳ Đại hội XIII, Đảng ta tiếp tục khẳng định và làm sâu sắc hơn nhận thức về vai trò của văn hóa và con người; xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu và động lực của phát triển; con người là trung tâm của chiến lược phát triển; xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam là nền tảng bền vững cho sự phát triển đất nước.

Những định hướng đó là tiền đề quan trọng để Đại hội XIV tiếp tục khẳng định vị trí trung tâm của văn hóa và con người trong chiến lược phát triển nhanh và bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, dự thảo Văn kiện Đại hội XIV tiếp tục khẳng định quyết tâm chính trị cao của Đảng trong việc đặt văn hóa và con người vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển đất nước. Đây không chỉ là sự kế thừa nhất quán quan điểm của Đảng qua các thời kỳ cách mạng và đổi mới, mà còn là bước phát triển mới trong tư duy chiến lược; xuất phát từ yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong bối cảnh mới.

Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam đã thể hiện bước đột phá về tư duy và tầm nhìn chiến lược trong phát triển văn hóa.

Qua đó, khẳng định phát triển văn hóa, xây dựng con người Việt Nam với các giải pháp có trọng tâm, trọng điểm, được tổ chức triển khai đồng bộ và bền bỉ sẽ tạo nên nền tảng tinh thần vững chắc, nguồn lực nội sinh to lớn và động lực trực tiếp để đất nước phát triển nhanh, bền vững, nâng cao sức cạnh tranh và khẳng định vị thế Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Từ chỗ được xác lập là nền tảng tinh thần của xã hội trong suốt tiến trình lịch sử và cách mạng, đến giai đoạn hiện nay, văn hóa và con người Việt Nam đang được khẳng định là động lực và trụ cột cấu trúc của năng lực phát triển quốc gia. Văn hóa không đi sau, mà đã và đang đi cùng, tiến cùng với kinh tế, chính trị, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại; trực tiếp góp phần kiến tạo tăng trưởng, củng cố nền tảng tinh thần của xã hội, tăng cường sức mạnh mềm và bản lĩnh quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

Đại hội XIV là dấu mốc lịch sử của Đảng, mở ra một kỷ nguyên phát triển mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn diện về tri thức, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và các giá trị văn hóa; việc phát huy hiệu quả sức mạnh văn hóa và con người trở thành điều kiện quyết định để quốc gia nắm giữ lợi thế phát triển dài hạn.

Với mục tiêu chiến lược đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh nhiệm vụ trọng tâm là: “xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam xuất sắc về trí tuệ, vượt trội về thể chất và đậm đà bản sắc văn hóa”.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhấn mạnh một số định hướng lớn nhằm phát huy sức mạnh nội sinh của văn hóa và con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Trong đó xác lập phát triển văn hóa và con người là trụ cột cấu trúc của năng lực phát triển quốc gia, là nguồn lực nội sinh và động lực bền vững của đất nước. Đồng thời khẳng định, văn hóa và con người là hai nhân tố có mối quan hệ gắn bó mật thiết, tác động qua lại lẫn nhau.

Một giải pháp trọng tâm mà tư lệnh ngành văn hóa, thể thao, du lịch Việt Nam đề xuất là phải xử lý hài hòa các mối quan hệ giữa xây và chống; giữa truyền thống và hiện đại; giữa bảo tồn và phát triển; giữa đời sống thực và không gian số.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết các giải pháp cụ thể: đổi mới tư duy và thống nhất nhận thức, lấy xây dựng con người Việt Nam thời kỳ mới làm trọng tâm; hoàn thiện thể chế và chính sách để giải phóng nguồn lực văn hóa và con người; xác lập đầu tư cho văn hóa và con người là đầu tư phát triển. Cùng với đó, phát triển mạnh công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo; đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa; chủ động hội nhập quốc tế về văn hóa và tăng cường sức mạnh mềm quốc gia.