Gửi bình luận
Khoảng 122.000 trong 128.000 phim ngắn phát hành quý I tại Trung Quốc do AI tạo ra, ảnh hưởng gần hai triệu việc làm và đẩy diễn viên như Xu Peng rời nghề.
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay thế một phần lớn lực lượng diễn viên phim ngắn tại Trung Quốc. Xu Peng, nam diễn viên 30 tuổi từng quay 15-16 tiếng mỗi ngày, nay phải về quê ở Sơn Đông phụ gia đình bán rau ngoài chợ. Trường hợp của anh phản ánh tác động trực tiếp của công nghệ tạo sinh lên thị trường phim ngắn.
Xu Peng tốt nghiệp Học viện Hý kịch Trung ương Trung Quốc và chuyên đảm nhận các vai "tổng tài" lạnh lùng trong phim ngắn năm 2025. Thời kỳ đỉnh cao, anh kín lịch quay 15-16 tiếng mỗi ngày.
Tuy nhiên, các công cụ AI phát triển nhanh đã làm thay đổi cục diện thị trường, khiến anh dần không còn vai diễn. Sau khi hoàn thành dự án cuối cùng vào đầu năm, anh rời phim trường Hoành Điếm (tỉnh Chiết Giang), trở về vùng nông thôn Sơn Đông và lái xe điện giúp gia đình bán rau.
Xu Peng chỉ là một trong nhiều trường hợp bị công nghệ tác động. Theo số liệu đài CNA dẫn lại, riêng quý I, khoảng 122.000 trong tổng số 128.000 phim ngắn phát hành tại Trung Quốc là sản phẩm do AI tạo ra, chiếm hơn 95% tổng số tác phẩm mới.
Làn sóng tự động hóa này ảnh hưởng trực tiếp đến gần hai triệu việc làm trong chuỗi cung ứng phim ngắn. Mức thù lao của diễn viên cũng giảm mạnh.
| Chỉ số | Số liệu |
|---|---|
| Phim ngắn do AI tạo ra trong quý I | Khoảng 122.000 trên tổng số 128.000 (hơn 95%) |
| Việc làm bị ảnh hưởng | Gần hai triệu |
| Thù lao diễn viên hàng đầu trước đây | 20.000 NDT/ngày (hơn 77 triệu đồng) |
| Mức thù lao khó tìm hiện nay | 1.200 NDT/ngày (hơn 4 triệu đồng) |
| Quy mô thị trường phim ngắn AI năm 2026 (ước tính của Viện Nghiên cứu DataEye) | Có thể vượt 40 tỷ NDT, tăng khoảng 138% so với năm 2025 |
AI hiện có mặt ở hầu hết công đoạn, từ tạo kịch bản, dựng hình nhân vật đến hậu kỳ biên tập. Nhờ vậy, thời gian đóng máy rút xuống chỉ còn vài ngày, với chi phí thấp hơn đáng kể so với đoàn phim người thật.
Các đơn vị sản xuất có thể điều chỉnh biểu cảm, cử chỉ của diễn viên AI thông qua câu lệnh. Cách làm này hạn chế việc quay đi quay lại nhiều lần và loại bỏ rủi ro diễn viên vướng bê bối đời tư.
Diễn viên kỹ thuật số không chỉ xuất hiện trong phim hư cấu mà còn dần tham gia quảng cáo và đại diện thương hiệu. Nhân vật AI Fang Taozi (Phương Đào Tử) thu hút hơn 510.000 người theo dõi trên Douyin sau khi xuất hiện trong phim ngắn The Laid-off Girl.
Trên nền tảng tiếp thị Xingtu, giá niêm yết cho mỗi video quảng cáo có nhân vật ảo này dao động từ 168.000 đến 258.000 NDT. Mức này cao hơn thù lao của nhiều nhà sáng tạo nội dung bậc trung bằng xương bằng thịt.
Sự dịch chuyển ngân sách khiến cơ hội việc làm của diễn viên trẻ giảm rõ rệt. Li Xiaolong, sinh viên Học viện Hý kịch Thượng Hải kiêm diễn viên phim ngắn, cho biết nhiều đồng nghiệp tại Hoành Điếm đã bỏ nghề hoặc chuyển sang làm nhân viên hóa trang ở các điểm du lịch.
Ngay cả vai quần chúng hoặc vai phụ quay theo ngày với thù lao hơn 1.000 NDT cũng trở nên khan hiếm. Người chưa có lượng người theo dõi lớn càng khó tìm cơ hội.
Dù vậy, giới chuyên môn cho rằng công nghệ tạo hình kỹ thuật số còn hạn chế về chiều sâu. Theo Li Xiaolong, diễn xuất là quá trình "diễn viên diễn tả đời sống con người cho khán giả", đòi hỏi nghiên cứu bối cảnh và bộc lộ tiến trình cảm xúc. Trong khi đó, các mô hình tạo sinh thường đưa ra kết quả trực diện, tức thì, thiếu sự tự nhiên và tinh tế.
Vì vậy, các loại hình sân khấu như kịch nói hay nhạc kịch được đánh giá ít chịu tác động hơn nhờ tính tương tác trực tiếp với khán giả.
Bên cạnh yếu tố cảm xúc, việc thương mại hóa diễn viên AI còn đối mặt với rào cản pháp lý và niềm tin của người tiêu dùng. Các vấn đề được nhắc đến gồm quy định dán nhãn nội dung ảo, quyền bảo vệ hình ảnh và nguy cơ quảng cáo sai sự thật.