Phố xưa không chỉ là những con đường lát gạch, những mái ngói đỏ nghiêng bóng nắng. Nó là mùi hương của bún mắm sớm mai, của sông Hàn thoang thoảng mùi phù sa, của những gánh hàng rong đi qua phố cổ Hội An khi trời vẫn còn mờ sương.
Tôi nhớ những ngày theo chân ông bà, bước chậm trên hè phố, nghe tiếng xe xích lô lăn đều đều, nghe tiếng rao của bà bán chè len qua góc ngõ như lời ru của một mùa tuổi thơ đã qua.
Những căn nhà thấp thoáng sau tán cây me già, với khung cửa sổ mở ra đón nắng và gió biển, là nơi cất giữ bao ký ức. Hơi ấm từ bếp lửa, mùi cá kho, mùi cơm mới, cùng tiếng cười trẻ con lan tỏa khắp ngõ nhỏ, như dệt nên những ngày bình dị nhưng đầy trân quý.
Tôi nhớ cảnh chiều về trên bến sông Thu Bồn, những đứa trẻ chạy nhảy, tiếng nước vỗ mái chèo lẫn tiếng rao của những người chèo thuyền buôn bán, tất cả tạo nên nhịp sống vừa nhộn nhịp vừa an yên, một nhịp sống mà giờ đây chỉ còn văng vẳng trong trí nhớ.
Phố buổi chiều thường nhạt nắng vàng, đường vắng lặng, chỉ còn lại tiếng gió xào xạc qua mái hiên cổ.
Tôi từng ngồi bên hiên nhà ông bà, nhìn từng chiếc lá bàng rơi chậm rãi, nghe ông kể về những ngày chiến tranh, về những mùa Tết xưa khi phố chưa có đèn điện, người ta chỉ dựa vào ánh nến và tiếng cười để sưởi ấm nhau. Trong những câu chuyện ấy, phố vừa bình dị vừa kiêu hãnh, chứa đựng lòng kiên cường của những con người mộc mạc mà giàu tình thương.
Nhưng phố cũng không ngừng thay đổi. Những quán cà phê trẻ trung mở ra nơi góc ngõ cũ, tiếng xe máy rộn ràng thay cho những chiếc xích lô chậm rãi ngày trước. Nhưng ký ức vẫn còn. Những con phố trong tâm trí tôi vẫn là nơi ánh sáng và bóng tối hòa quyện, nơi mỗi bước chân đều in dấu câu chuyện đời sống đời thường mà vẫn chan chứa tình người.
Mỗi lần trở lại, tôi vẫn tìm về những quán nhỏ ven sông, nghe tiếng sóng vỗ nhè nhẹ, ngửi mùi bánh xèo, mùi hến xào, mùi hoa sứ thoang thoảng trong gió. Mọi thứ vừa quen vừa xa, vừa hiện đại vừa hoài niệm. Phố không chỉ tồn tại trong bản đồ địa lý mà còn trong ký ức, trong hơi thở, trong nhịp tim của những đứa trẻ đã lớn lên nơi đây.
Phố là nơi ghi lại đời sống của bao thế hệ, từ những bước chân bé nhỏ chạy theo bà, đến những bước chân tất bật của người đi làm, và cả những bước chân cô độc tìm về quá khứ. Phố phường là ký ức, là hơi thở, là niềm thương mến. Phố dạy ta biết trân trọng những khoảnh khắc đời thường, biết lắng nghe nhịp sống giản dị nhưng ấm áp, và biết giữ trong tim mình một miền quê riêng, dù bão dông có qua đi.
Phố vẫn đó, ngày qua ngày, nhưng với tôi, những con phố xưa luôn sống qua tiếng cười, qua những câu chuyện nhỏ nhưng đủ sức lay động lòng người. Và mỗi lần bước đi trên hè phố hôm nay, tôi vẫn thấy văng vẳng một nhịp tim xưa, một hơi thở bình yên mà sâu sắc, như nhắc tôi rằng: ký ức, dù đã xa, vẫn có thể nở hoa trong lòng người.
