Quyết liệt thực hiện các giải pháp chống khai thác IUU, gỡ cảnh báo “Thẻ vàng”

Theo báo cáo, tính đến ngày 31/10/2026, cả nước có hơn 79.880 tàu cá từ 6m trở lên được cập nhật trên hệ thống VNFishbase, trong đó hơn 27.430 tàu từ 15m trở lên.

Tỷ lệ tàu cá có giấy phép khai thác còn hạn đạt khoảng 96,8%; 23.126 tàu từ 15m trở lên đã lắp thiết bị giám sát hành trình (VMS). Hệ thống eCDT được triển khai tại 174 cảng cá, với 265 tài khoản dành cho các đồn, trạm biên phòng; 105 doanh nghiệp tại nhà máy thực hiện báo cáo phân loại nguyên liệu.

Công tác quản lý nghề cá từng bước chuyển từ báo cáo hành chính sang quản trị bằng dữ liệu, tăng cường theo dõi trạng thái từng tàu, cảnh báo vi phạm và kiểm soát truy xuất nguồn gốc. Tuy nhiên, tình trạng tàu cá bị nước ngoài bắt giữ vẫn chưa chấm dứt.

Đối với 38 khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC), có 32 khuyến nghị đã thực hiện đầy đủ, có kết quả kiểm chứng; 4 khuyến nghị đang hoàn thiện theo lộ trình và 2 khuyến nghị tiếp tục trao đổi, làm rõ với EC.

Thời gian tới, các bộ, ngành cần bảo đảm số liệu báo cáo thống nhất với dữ liệu và hồ sơ thực tế, chủ động giải trình các nội dung EC phản hồi, chuẩn bị cho đoàn công tác làm việc trực tiếp với EC trong tháng 11/2026, hướng tới đợt thanh tra lần thứ 6.

Nhiệm vụ gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” được xác định là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng. Các bộ, ngành, địa phương phải quyết liệt thực hiện mục tiêu “5 không”: không để phát sinh tàu cá bị nước ngoài bắt giữ; không để tàu không đủ điều kiện tham gia khai thác; không để vi phạm VMS kéo dài, không được xử lý; không để phát sinh lô hàng thủy sản không truy xuất được nguồn gốc; không để số liệu báo cáo sai khác với dữ liệu, hồ sơ thực tế.

Đà Nẵng hiện có 4.039 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên đã đăng ký, 100% được cập nhật trên hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia VNFishbase. Cảng cá Thọ Quang là đầu mối dịch vụ hậu cần nghề cá lớn của khu vực, thu hút nhiều tàu cá ngoại tỉnh đến cập cảng, mua bán thủy sản và cung ứng nhiên liệu.

Tuy nhiên, thành phố gặp khó khăn trong kiểm soát một số tàu cá ngoại tỉnh hoạt động trên vùng biển Đà Nẵng, sau đó neo đậu gần bờ nhưng không cập cảng, không làm thủ tục nhập bến tại trạm kiểm soát biên phòng và không đưa tàu vào bờ.

Tình trạng này gây khó khăn cho việc xác định hành trình, thời gian kết thúc chuyến biển, sản lượng khai thác, chủ tàu và thuyền trưởng để kiểm tra, xác minh, xử lý khi có dấu hiệu vi phạm.

Bên cạnh đó, thành phố hiện có gần 400 tàu cá chưa cài đặt, sử dụng hệ thống eCDT, chủ yếu là tàu khai thác nội địa, phục vụ nuôi trồng thủy sản, vận chuyển người hoặc đang hư hỏng, không hoạt động.

Từ thực tế trên, thành phố kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn biện pháp kiểm tra, xác minh và căn cứ xử lý đối với tàu cá không cập cảng, nhập bến; quy định rõ cơ chế phối hợp, trao đổi thông tin giữa các địa phương và lực lượng chức năng.

Đồng thời, hướng dẫn xác định đối tượng phải sử dụng eCDT, phương án phân loại, cập nhật trạng thái tàu không khai thác trên biển vào hệ thống VNFishbase, bảo đảm thống nhất dữ liệu phục vụ công tác quản lý và kiểm tra của EC.

Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng ghi nhận, biểu dương các bộ, ngành, địa phương đã nỗ lực triển khai nhiệm vụ, đạt nhiều kết quả tích cực trong thời gian qua.

Đồng thời nhấn mạnh, Ban chỉ đạo và các địa phương cần nhìn thẳng vào những tồn tại, hạn chế thuộc trách nhiệm quản lý của mình, tập trung tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trong hai tháng còn lại của năm 2026.

Trong đó, đối với công tác quản lý đội tàu, cần rà soát, thống kê chính xác số lượng tàu cá, tình trạng đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác, hoạt động ra vào cảng và các trường hợp vi phạm.

Các địa phương cần làm rõ tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, tàu mất kết nối, tàu vi phạm vùng biển nước ngoài; phân loại từng trường hợp, xác định nguyên nhân và có biện pháp xử lý cụ thể. Đồng thời, phát huy vai trò của lực lượng công an, biên phòng và chính quyền cơ sở trong kiểm tra, giám sát, quản lý tàu cá ngay từ xã, phường.

Về kiểm soát sản lượng thủy sản khai thác và nguyên liệu nhập khẩu phục vụ chế biến, đề nghị các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, đối chiếu hồ sơ, chứng từ, sản lượng đầu vào và đầu ra, bảo đảm tính minh bạch, truy xuất được nguồn gốc.

Tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động đúng quy định nhưng kiên quyết xử lý các trường hợp không chứng minh được nguồn gốc nguyên liệu, có dấu hiệu vi phạm...