ĐNO - Khi những vấn đề rất đời thường như chăn nuôi gặp dịch bệnh, chi phí thú y tăng cao hay không gian sống ngày càng tiêu tốn nhiều năng lượng, một thế hệ người trẻ đang chọn cách cải thiện bằng công nghệ. Các dự án do sinh viên Đà Nẵng triển khai đang giải những bài toán cụ thể của đời sống.
Mang tri thức đến nông dân
Ý tưởng hình thành dự án Nông An bắt đầu từ những chuyến đi thực tế của nhóm sinh viên Trường Cao đẳng Anh Quốc BTEC FPT đến các vùng chăn nuôi nhỏ lẻ ở miền Trung. Phần lớn người dân nơi đây chăm sóc vật nuôi bằng kinh nghiệm truyền miệng, thiếu kiến thức chuyên môn và thường chỉ tìm đến bác sĩ thú y khi dịch bệnh đã bùng phát.
Từ thực tế đó, nhóm sinh viên Hoàng Kim Tiến và Phan Thúc Trực xây dựng Nông An như một nền tảng số hướng đến nhóm người chăn nuôi từ 25 - 50 tuổi, sử dụng điện thoại thông minh nhưng chưa có công cụ hỗ trợ phù hợp.
Ứng dụng tích hợp chatbot AI có tên "Tiểu An", được huấn luyện trên nền tảng dữ liệu từ khuyến nông, ngành thú y và các chuyên gia, cho phép người nuôi đặt câu hỏi, mô tả triệu chứng bệnh và nhận tư vấn ban đầu một cách nhanh chóng. Khi gặp những trường hợp phức tạp, hệ thống tự động kết nối người nuôi với bác sĩ thú y để đảm bảo thông tin được kiểm chứng.
Bên cạnh đó, Nông An xây dựng thư viện kiến thức chăn nuôi miễn phí giúp cộng đồng trao đổi kinh nghiệm và một kênh mua bán thuốc thú y, vật tư chăn nuôi có kiểm soát nguồn gốc. Cách tiếp cận này giúp người chăn nuôi không chỉ xử lý sự cố trước mắt mà từng bước thay đổi thói quen sản xuất, chủ động phòng bệnh, giảm chi phí và rủi ro.
Nông An được xây dựng để giúp người chăn nuôi có kiến thức nền, nhận diện sớm rủi ro và kết nối đúng chuyên gia khi cần. Khi người nông dân hiểu hơn về con vật nuôi, họ sẽ chủ động hơn, ít phụ thuộc và giảm thiệt hại.
Sinh viên Phan Thúc Trực, đồng sáng lập dự án Nông An
Theo định hướng của nhóm, trong giai đoạn tiếp theo, Nông An sẽ mở rộng mạng lưới chuyên gia, tăng cường khả năng cá nhân hóa tư vấn theo từng vùng chăn nuôi và từng loại vật nuôi; đồng thời phát triển các gói dịch vụ phù hợp với quy mô hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, hướng tới xây dựng một hệ sinh thái nông nghiệp số toàn diện.
ThS. Phạm Trần Hồng Diễm, cố vấn dự án Nông An đánh giá: "Điểm mạnh của Nông An nằm ở việc xuất phát từ nhu cầu rất thật của người chăn nuôi. Công nghệ ở đây được thiết kế vừa đủ, ứng dụng dễ dùng. Nếu được phát triển đúng hướng, đây là mô hình có khả năng tạo tác động xã hội rõ rệt".
Cửa sổ xanh cho không gian hiện đại
Nếu Nông An chọn giải bài toán của nông thôn, thì dự án Green Glass hướng đến những thách thức của đô thị hiện đại.
Theo các nghiên cứu, những tòa nhà cao tầng hiện tiêu thụ tới 35 - 40% tổng năng lượng quốc gia, trong khi phần lớn công trình vẫn sử dụng kính truyền thống, không thể điều chỉnh linh hoạt ánh sáng và nhiệt. Các loại kính thông minh nhập khẩu tuy hiệu quả nhưng giá thành cao, sử dụng vật liệu hóa học khó tái chế khiến thị trường trong nước khó tiếp cận.
Xuất phát từ bối cảnh đó, nhóm sinh viên Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt - Anh (Đại học Đà Nẵng) phát triển dự án Green Glass - kính điện sắc thông minh sử dụng vật liệu sinh học. Sản phẩm có khả năng tự động điều chỉnh độ trong suốt chỉ với dòng điện nhỏ, giúp giảm nhiệt, tiết kiệm điện điều hòa và nâng cao sự tiện nghi cho không gian sống.
Điểm khác biệt của Green Glass nằm ở việc thay thế các dung môi hữu cơ và muối lithium độc hại bằng chất điện phân xanh, sử dụng nguyên liệu sẵn có trong nước, qua đó giảm giá thành 20 - 30% so với sản phẩm nhập khẩu. Kính được thiết kế theo hướng "Made in Viet Nam", phù hợp với điều kiện khí hậu, thói quen sử dụng và xu hướng kiến trúc bền vững.
Bạn Trần Thị Thanh Thanh, sinh viên ngành Công nghệ vật liệu, chuyên ngành Công nghệ Nano, đồng sáng lập dự án cho biết, nhóm muốn chứng minh rằng công nghệ xanh không nhất thiết phải đắt đỏ hay xa vời. Green Glass được phát triển để các gia đình, công trình trong nước có thể tiếp cận, từ đó từng bước thay đổi cách sử dụng năng lượng trong không gian sống.
Theo lộ trình, Green Glass đang ở giai đoạn tiền ươm tạo, tập trung hoàn thiện công thức vật liệu, thử nghiệm độ bền và khả năng ứng dụng thực tế trước khi tiến tới sản xuất quy mô nhỏ. Dự án cũng hướng đến các phân khúc như nhà ở, văn phòng, trường học và bệnh viện, đây là những nơi có nhu cầu cao về tiết kiệm năng lượng và chất lượng không gian.
Sinh viên Trần Thị Thanh Thanh, đồng sáng lập dự án Green Glass
Theo ThS. Nguyễn Thị Minh Ngọc, Phó Giám đốc điều hành Vườn ươm Doanh nghiệp Đà Nẵng (DNES), cả 2 dự án Nông An và Green Glass được đơn vị chọn để triển khai chương trình tiền ươm tạo trong FINC+ 2025 vừa qua.
Đây là những điển hình cho hướng khởi nghiệp dựa trên nền tảng nghiên cứu khoa học, thay vì đi theo các mô hình sao chép thị trường. Các nhóm sinh viên xuất phát từ chuyên ngành đang học và có thế mạnh về chuyên môn, đã lựa chọn giải quyết những vấn đề bức thiết của đời sống thường ngày và chắc chắn những dự án này có tính khả thi rất cao.
"Tuy vậy, những dự án như Nông An hay Green Glass rất cần thời gian, môi trường ươm tạo và sự kết nối với doanh nghiệp, nhà đầu tư để chuyển từ phòng thí nghiệm ra thị trường. Đây cũng là hướng đi mà hệ sinh thái khởi nghiệp Đà Nẵng đang ưu tiên, hỗ trợ các ý tưởng công nghệ có chiều sâu, gắn với nhu cầu phát triển bền vững", ThS. Nguyễn Thị Minh Ngọc nhấn mạnh.
