Chương trình hỗ trợ nhà ở cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học trên địa bàn thành phố bước vào chặng nước rút, khi mùa mưa bão đang cận kề. Trước những khó khăn từ thực địa, các ngành chức năng cùng chính quyền cơ sở đang nỗ lực tháo gỡ khó khăn, chạy đua với thời gian để gia đình người có công sớm được an cư trong những mái nhà kiên cố, ấm áp nghĩa tình.

Toàn thành phố hiện vẫn còn 34 căn nhà trong chương trình chưa thể về đích đúng kế hoạch. Khảo sát thực tế cho thấy, mặt bằng tái định cư, khả năng cung ứng vật liệu và nhân lực hỗ trợ là những bài toán nan giải nhất.
Tại xã Tây Giang, việc tạo dựng mặt bằng bị gián đoạn do ảnh hưởng của các đợt sạt lở đất, buộc nhiều hộ phải di dời khẩn cấp. Ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Tây Giang cho biết, quy trình chuẩn bị hạ tầng khu tái định cư kéo dài nên đến tháng 8 và tháng 9/2026 mới có đất bàn giao cho người dân. Đến nay, vẫn còn trường hợp vướng mặt bằng hoặc phải chờ hoàn thiện nền đất khu tái định cư mới có thể sửa chữa, xây mới. Sau khi giải quyết xong mặt bằng, thời tiết vùng cao mưa nhiều cùng việc một số gia đình chủ động huy động thêm kinh phí để mở rộng quy mô, xây nhà kiên cố hơn mức hỗ trợ ban đầu tiếp tục khiến thời gian thi công bị kéo dài.

Ở xã Sông Kôn, trở ngại lớn nhất lại nằm ở bài toán vật tư và lực lượng hỗ trợ tại chỗ. Ông Pơloong Jốp, Phó Chủ tịch UBND xã Sông Kôn chia sẻ, trên địa bàn hoàn toàn không có mỏ cát, sạn; việc chuyên chở từ nơi khác về khiến chi phí đội lên đáng kể. Mặt khác, lực lượng dân quân sinh sống phân tán tại các thôn xa, các đoàn thể dù rất nhiệt tình nhưng chỉ có thể giúp đỡ vận chuyển trong vài ngày chứ khó duy trì lực lượng liên tục suốt nhiều tuần liền.
Trong khi đó, ông Nguyễn Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Thu Bồn phản ánh, trong số 6/21 nhà đang còn dang dở, có trường hợp chủ hộ đau ốm phải nhập viện điều trị, cùng với phong tục chọn ngày khởi công của bà con khiến tiến độ xây dựng bị chững lại. Tương tự, tại xã Lãnh Ngọc, đại diện Ban Chỉ huy Quân sự xã cho hay, các hộ cơ bản đã cam kết tập kết vật liệu, nhưng để kịp tiến độ sửa chữa thì vẫn rất cần sự hỗ trợ chặt chẽ về khâu thi công.

Từ thực tế trên, Đại tá Đinh Văn Hưng, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố lưu ý, việc chăm lo cho gia đình người có công không thể dừng lại ở việc giao kinh phí rồi để người dân tự xoay xở. Nhiều trường hợp nằm trong chương trình có hoàn cảnh hết sức éo le, nếu thiếu sự hỗ trợ về nhân lực và tổ chức thi công sẽ ảnh hưởng đến tiến độ lẫn chất lượng công trình. Do đó đề nghị UBND các xã làm đầu mối, có thể giúp đỡ gia đình kết nối nguồn vật liệu, mời thợ có tay nghề, huy động lực lượng phụ giúp và vận động xã hội hóa thêm các trang thiết bị sinh hoạt thiết yếu để khi trao chìa khóa nhà, gia đình được hỗ trợ có thể ổn định cuộc sống ngay. Tiến độ thực hiện phải được đẩy nhanh tương tự “chiến dịch Quang Trung” trước đây.
Tại cuộc họp đánh giá tiến độ triển khai Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học trên địa bàn thành phố, tổ chức sáng 7/10, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi, Trưởng ban Chỉ đạo chương trình yêu cầu các cấp, ngành và địa phương phải hành động với quyết tâm cao nhất. Đồng thời lưu ý, dù các xã đã có cam kết tiến độ cụ thể, nhưng nếu không chủ động phương án ứng phó với mưa bão thì nguy cơ trễ hẹn là rất lớn. Vì vậy, mốc thời gian phải được bám sát. Toàn bộ các căn nhà còn lại phải hoàn thành dứt điểm, bàn giao trước ngày 22/12/2026.

Để kiểm soát tiến độ, Phó Chủ tịch UBND thành phố thống nhất với đề xuất của Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố về việc thiết lập nhóm điều hành trực tuyến kết nối lãnh đạo thành phố, các sở, ngành và từng xã, phường có nhà đang xây dựng, để các vướng mắc phát sinh được theo dõi, chỉ đạo tháo gỡ kịp thời.
Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố khẳng định sẵn sàng kết nối, điều động bộ đội về các địa bàn thực sự khó khăn để trực tiếp hỗ trợ nhằm đẩy nhanh tiến độ thi công. Các ngôi nhà khi bàn giao phải bảo đảm chất lượng theo hướng dẫn của Sở Xây dựng. Cùng với kinh phí hỗ trợ từ ngân sách và Quỹ “Vì người nghèo”, các địa phương tiếp tục kêu gọi sự chung tay của doanh nghiệp, nhà hảo tâm đóng góp thêm ngày công, vật liệu để tăng quy mô và chất lượng cho từng căn nhà.
Toàn thành phố có 127 hộ gia đình thuộc diện hỗ trợ trong chương trình (trong đó có 76 căn xây mới và 51 căn sửa chữa). Các địa phương đã hoàn thành 93 căn, hiện còn 34 căn đang tập trung thi công. Mỗi hộ xây mới được hỗ trợ kinh phí 100 triệu đồng, nhà sửa chữa được hỗ trợ 50 triệu đồng cùng khoản hỗ trợ bổ sung 2 triệu đồng tiền quà từ ngân sách thành phố khi nghiệm thu bàn giao.