Tạo sinh kế bền vững cho phụ nữ Đà Nẵng

Khai thác lợi thế địa phương

Thông qua liên kết các hộ sản xuất, tập hợp nguồn lực và tổ chức tiêu thụ sản phẩm, nhiều hợp tác xã do phụ nữ làm chủ hoặc tham gia quản lý đã từng bước hình thành chuỗi giá trị, khai thác lợi thế địa phương và tạo sinh kế cho lao động nông thôn.

Chị Phạm Thị Mỵ Nương, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất - Thương mại dịch vụ QNa Farm chia sẻ, đơn vị đã liên kết với 25 hộ dân cùng diện tích khoảng 8ha để phát triển vùng nguyên liệu, trong đó 1ha được cấp mã số vùng trồng.

Hợp tác xã hỗ trợ người dân về giống, phân bón, hệ thống tưới và bao tiêu sản phẩm. Mô hình hiện tạo việc làm thường xuyên cho 12 lao động, với mức thu nhập từ 6 - 10 triệu đồng/người/tháng.

Theo chị Nương, sản xuất xanh giúp hợp tác xã tận dụng phụ phẩm từ chế biến gừng, chuối để phát triển sản phẩm mới, giảm lãng phí nguyên liệu và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Tuy nhiên, hạn chế về năng lực quản trị, tài chính và truyền thông đang gây khó khăn trong xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường. Vì vậy, hợp tác xã mong muốn được Hội Liên hiệp Phụ nữ và Liên minh Hợp tác xã hỗ trợ đào tạo chuyên sâu, nâng cao năng lực quản lý, điều hành.

Trong lĩnh vực tiểu thủ công nghiệp, Hợp tác xã Mây tre An Khê từng bước đổi mới quy trình sản xuất theo hướng tiết kiệm tài nguyên, giảm tác động đến môi trường. Hợp tác xã cải tiến khâu xử lý nguyên liệu, cơ giới hóa một số công đoạn, giúp tốc độ thu gom, phơi sản phẩm tăng gấp 30 lần so với phương pháp thủ công.

Chị Nguyễn Thị Kim Nhung, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc hợp tác xã cho biết, chuyển đổi xanh vừa nâng cao năng suất, cải thiện điều kiện làm việc vừa góp phần tăng thu nhập cho người lao động.

Trong quá trình sản xuất, phụ phẩm được tận dụng làm chất đốt, tro dùng làm phân bón; nước thải được xử lý sơ bộ trước khi chuyển giao cho đơn vị thu gom, vận chuyển, qua đó hạn chế tác động đến môi trường.

Trong khi đó, tại Hợp tác xã Nông nghiệp Công nghệ cao 43 Farm và Hợp tác xã Du lịch cộng đồng Hòa Bắc đang khai thác lợi thế bản địa, phát triển sản phẩm, dịch vụ phù hợp nhu cầu thị trường, góp phần đa dạng hóa sinh kế và nâng cao giá trị kinh tế.

Việc đổi mới phương thức tổ chức sản xuất, tận dụng nguyên liệu và khai thác lợi thế địa phương đang mở ra hướng phát triển bền vững cho khu vực kinh tế tập thể, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi xanh hiện nay.

Tháo gỡ điểm nghẽn

Dù có nhiều tín hiệu tích cực, quá trình chuyển đổi xanh tại các hợp tác xã vẫn đối mặt không ít khó khăn. Phần lớn đơn vị có quy mô sản xuất nhỏ, nguồn vốn hạn chế, năng lực quản trị chưa đồng đều.

Trong khi đó, chi phí đầu tư công nghệ, kiểm định chất lượng, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và phát triển kênh phân phối là những khoản đầu tư không nhỏ đối với các hợp tác xã.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Vũ Thị Bích Hậu, yêu cầu đặt ra hiện nay là các hợp tác xã phải chuyển từ tư duy sản xuất theo khả năng sang sản xuất theo nhu cầu thị trường.

Thay vì làm ra sản phẩm rồi mới tìm đầu ra, hợp tác xã cần xác định rõ đối tượng khách hàng, tiêu chuẩn thị trường và khả năng tiêu thụ để chủ động tổ chức vùng nguyên liệu, lựa chọn công nghệ, xây dựng phương án kinh doanh phù hợp.

Đối với lĩnh vực nông nghiệp, chuyển đổi xanh cần bắt đầu từ tổ chức sản xuất an toàn, sử dụng hợp lý phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, tiết kiệm nước và năng lượng, kiểm soát chất thải, bảo vệ đất và nguồn nước.

Cùng với đó, cần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn thông qua thu gom, xử lý và tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp, biến những nguyên liệu tưởng chừng bỏ đi thành đầu vào cho chu trình sản xuất mới.

Phát triển sản phẩm xanh gắn với chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) cũng là hướng đi giàu tiềm năng.

Theo Liên minh Hợp tác xã thành phố, Đà Nẵng hiện có 552 sản phẩm OCOP còn hiệu lực, gồm 4 sản phẩm 5 sao, 96 sản phẩm 4 sao và 452 sản phẩm 3 sao. Trong đó, 125 HTX và 6 tổ hợp tác tham gia chương trình với 184 sản phẩm.

Đây là dư địa để các hợp tác xã, nhất là những đơn vị do phụ nữ quản lý, nâng cao giá trị nông sản, hoàn thiện chất lượng, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Theo đề xuất của Liên minh Hợp tác xã thành phố, phát triển hợp tác xã xanh do phụ nữ quản lý cần tập trung vào sáu trụ cột: quản trị xanh, sản xuất xanh, chuyển đổi số, sản phẩm xanh, liên kết xanh và sinh kế xanh, trong đó cần sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, Liên minh hợp tác xã, Hội Liên hiệp Phụ nữ, doanh nghiệp, nhà khoa học và ngân hàng.

Trong đó, chính sách giữ vai trò định hướng; Liên minh hợp tác xã kết nối; hội phụ nữ vận động và đồng hành; doanh nghiệp mở rộng thị trường; nhà khoa học hỗ trợ công nghệ; ngân hàng cung cấp nguồn vốn; còn hợp tác xã phải chủ động đổi mới và phụ nữ phải tự tin làm chủ.

Khi được tiếp sức bằng nguồn lực phù hợp và các chuỗi liên kết hiệu quả, phụ nữ có thể trở thành những người tiên phong kiến tạo, dẫn dắt các mô hình hợp tác xã xanh, hợp tác số và hợp tác xã tuần hoàn. Qua đó, từng bước khẳng định vai trò, vị thế của phụ nữ trong phát triển kinh tế, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển bền vững của thành phố.