Giảm nghèo - An sinh

Thêm hướng xử lý nợ bảo hiểm xã hội

HUY HOÀNG • 14/10/2026 08:20

Dù các cơ quan chức năng đã áp dụng nhiều biện pháp đôn đốc, kiểm tra và xử phạt vi phạm hành chính, nhưng tình trạng chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội vẫn tiếp diễn. Việc Quốc hội thí điểm cơ chế Viện Kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự mở ra thêm hướng xử lý cứng rắn, góp phần siết chặt kỷ cương pháp luật và bảo đảm an sinh xã hội.

bhxh.png
Bảo hiểm xã hội cơ sở Điện Bàn phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 10 làm việc với đại diện doanh nghiệp nợ bảo hiểm xã hội. Ảnh: KHÁNH CHI

Nợ bảo hiểm vẫn tiếp diễn

Theo quy định tại Luật Việc làm năm 2025, người lao động giao kết hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế. Việc doanh nghiệp tham gia và đóng đầy đủ các chế độ bảo hiểm không đơn thuần là nghĩa vụ tài chính mang tính bắt buộc mà còn bảo đảm quyền lợi chính đáng của người lao động.

Đằng sau mỗi khoản trích nộp hằng tháng là quyền lợi gắn liền với cuộc sống hằng ngày và tương lai lâu dài của người lao động: từ chế độ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động đến quyền lợi khám chữa bệnh bảo hiểm y tế và xa hơn là lương hưu khi về già.

Theo ông Huỳnh Công Hải, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Đà Nẵng, thực tế hiện nay vẫn còn tình trạng một số doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động, gây ảnh hưởng đến việc giải quyết chế độ cho người lao động.

Theo Bảo hiểm xã hội thành phố, trong 8 tháng đầu năm 2026, toàn thành phố có 8.376 đơn vị thuộc diện chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội với tổng số tiền nợ lên tới hơn 341 tỷ đồng, ảnh hưởng trực tiếp đến khoảng 40.300 lao động.

Theo ông Văn Phú Quân, Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội thành phố, điều trăn trở nhất không chỉ là con số tài chính hơn 341 tỷ đồng, mà là chuỗi quyền lợi an sinh của hàng chục nghìn người lao động bị ảnh hưởng.

Việc gián đoạn đóng bảo hiểm khiến quá trình giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp bị ách tắc, thẻ bảo hiểm y tế có thể không còn giá trị sử dụng khi đi khám, chữa bệnh.

Cũng theo đại diện Bảo hiểm xã hội thành phố, thời gian qua đơn vị tích cực triển khai nhiều giải pháp như: rà soát dữ liệu, gửi văn bản đôn đốc, làm việc trực tiếp, công khai doanh nghiệp nợ trên các phương tiện thông tin và chuyển hồ sơ sang cơ quan chức năng xử lý. Dù vậy, một số doanh nghiệp vẫn cố tình chây ỳ, đẩy người lao động vào thế bị động.

bhxh-2.jpg
Đại diện Bảo hiểm Xã hội thành phố và Viện Kiểm sát nhân dân thành phố làm việc với đơn vị chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội. Ảnh: KHÁNH CHI

Thêm mũi nhọn pháp lý

Ngày 24/6/2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 205/2025/QH15 về việc thí điểm Viện Kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Thành phố Đà Nẵng là 1 trong 6 địa phương trên cả nước được lựa chọn thực hiện thí điểm cơ chế này.

Triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15, Bảo hiểm xã hội thành phố và Viện Kiểm sát nhân dân thành phố xây dựng quy chế phối hợp chặt chẽ.

Định kỳ hằng quý, cơ quan bảo hiểm xã hội cung cấp danh sách các đơn vị chậm đóng, trốn đóng từ 6 tháng trở lên với số tiền từ 100 triệu đồng trở lên. Đối với các vụ việc nghiêm trọng, có số tiền nợ từ 200 triệu đồng trở lên hoặc có tính chất phức tạp, Bảo hiểm xã hội thành phố gửi thông báo cho Viện Kiểm sát nhân dân trong vòng 3 ngày làm việc kể từ khi phát hiện.

Ông Huỳnh Phương Đông, Trưởng phòng Kiểm sát dân sự, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố cho biết, trên cơ sở thông tin cung cấp từ cơ quan bảo hiểm xã hội, Viện Kiểm sát tiến hành kiểm tra, xác minh toàn diện về thời gian, số tiền vi phạm, số người lao động bị ảnh hưởng, hậu quả phát sinh.

Trước khi khởi kiện, Viện Kiểm sát sẽ ra thông báo, kiến nghị doanh nghiệp tự giác chấm dứt vi phạm và khắc phục hậu quả. Việc khởi kiện dân sự là biện pháp cuối cùng.

Theo Thượng tá Phan Phước Viên, Phó Trưởng phòng An ninh kinh tế, Công an thành phố, việc phối hợp liên ngành giữa Công an, Viện Kiểm sát và Bảo hiểm xã hội giúp đánh giá khách quan, chính xác tính chất từng vụ việc.

Việc xử lý tuân thủ theo nguyên tắc không hình sự hóa các quan hệ dân sự, nhưng kiên quyết không bỏ sót các hành vi cố tình trốn đóng có dấu hiệu tội phạm. Từ đó, nâng cao tính nghiêm minh của pháp luật, trở thành điểm tựa bảo vệ người lao động khi quyền lợi chính đáng bị xâm phạm.

Đại diện Bảo hiểm xã hội thành phố khuyến cáo doanh nghiệp cần chủ động hoàn thành nghĩa vụ đóng các khoản bảo hiểm cho người lao động.

Bên cạnh đó, người lao động cần chủ động tìm hiểu các quy định pháp luật liên quan đến bản thân; đồng thời nâng cao ý thức tự bảo vệ mình bằng cách chủ động tra cứu quá trình đóng bảo hiểm xã hội qua các nền tảng số và kịp thời phản ánh với cơ quan chức năng khi phát hiện vi phạm.

(0) Bình luận
x
Nổi bật
Thêm hướng xử lý nợ bảo hiểm xã hội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO