Bộ Xây dựng mới đây có hướng dẫn một số địa phương liên quan đến lập quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết đối với khu vực xây dựng đô thị là thị trấn cũ đã được sáp nhập thành xã mới. Sở Xây dựng thành phố Đà Nẵng cũng vừa hướng dẫn các địa phương thực hiện chuyển tiếp các quy hoạch đô thị và nông thôn đã được phê duyệt (trước sắp xếp đơn vị hành chính), trong đó có các quy hoạch chung thị trấn cũ để không gián đoạn hoạt động đầu tư phát triển đô thị.
Xây dựng quy định mới về phân loại đô thị
Trước khi sáp nhập thành xã mới, các thị trấn là trung tâm hành chính - chính trị và cũng là trung tâm đô thị, kinh tế - xã hội của các huyện và đã được quy hoạch phát triển thành các đô thị loại IV, loại V. Sau ngày 1/7/2025, tại một số địa phương, việc tiếp tục đầu tư, duy trì, phát triển đô thị là thị trấn cũ gặp nhiều khó khăn, thiếu cơ sở pháp lý và cơ chế điều phối phù hợp.
Từ thực tiễn đó, để tiếp tục phát triển khu vực đô thị này, cử tri một số địa phương đã đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành có liên quan cho phép địa phương lập quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết riêng cho khu vực xây dựng đô thị trước đây là thị trấn để làm cơ sở đầu tư, chỉnh trang, phát triển đô thị trong giai đoạn tiếp theo cũng như tiếp tục hỗ trợ nguồn vốn đầu tư công trung hạn, vốn chương trình mục tiêu, nguồn vốn ODA... cho các hạng mục còn dang dở tại các thị trấn trước đây.
Trả lời kiến nghị nói trên của cử tri một số địa phương, Bộ Xây dựng thông tin, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm rà soát các quy hoạch đô thị, quy hoạch xây dựng đã được phê duyệt theo pháp luật về xây dựng và quy hoạch đô thị, nếu không có nội dung điều chỉnh khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp thì được phép tiếp tục thực hiện cho đến hết thời hạn hiệu lực của quy hoạch hoặc đến khi quy hoạch được điều chỉnh tổng thể.
Bên cạnh đó, để tháo gỡ vướng mắc khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, tại Nghị quyết số 66.1/2025/NQ-CP ngày 18/7/2025 của Chính phủ có quy định nội dung xử lý khó khăn, vướng mắc khi lập mới, điều chỉnh và phê duyệt quy hoạch phân khu đối với khu vực hình thành đô thị có vai trò thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Theo đó, UBND cấp tỉnh nghiên cứu, rà soát tính chất của khu vực xây dựng đô thị là thị trấn trước đây, nếu là khu vực hình thành đô thị có vai trò thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và có quy mô dân số phù hợp quy định tại Nghị quyết số 66.1/2025/NQ-CP thì có thể xem xét lập quy hoạch phân khu theo trình tự.
Liên quan đến kiến nghị của cử tri một số địa phương về sớm ban hành hướng dẫn cụ thể đối với việc duy trì hoặc nâng hạng đô thị ở các khu vực từng là trung tâm huyện cũ, Bộ Xây dựng thông tin, bộ đang khẩn trương phối hợp xây dựng Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về phân loại đô thị (thay thế Nghị quyết số 1210/2016/UBTVQH13 và Nghị quyết số 26/2022/UBTVQH15 của Quốc hội) để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Lập quy hoạch chi tiết dự án theo quy hoạch chung
Theo Sở Xây dựng thành phố, qua rà soát, ở cấp độ quy hoạch chung (đô thị) trên địa bàn tỉnh Quảng Nam cũ, đã có 4 đồ án quy hoạch chung các đô thị thuộc tỉnh, gồm thành phố Tam Kỳ, thành phố Hội An, thị xã Điện Bàn, thị trấn Núi Thành mở rộng.
Bên cạnh đó, có 15 quy hoạch chung thị trấn hoặc đô thị thuộc huyện, gồm Hương An, Đông Phú, Trung Phước, Ái Nghĩa, Prao, Hà Lam, Thạnh Mỹ - Bến Giằng, Tân Bình, Tiên Kỳ, Nam Phước, Phú Thịnh và vùng phụ cận, Khâm Đức và vùng phụ cận, Trà My và khu vực phụ cận, mở rộng đô thị trung tâm Nam Trà My, mở rộng khu trung tâm hành chính Tây Giang (579ha).
Ngoài ra, còn có 2 quy hoạch chung đô thị mới loại V, gồm Bình Minh và Duy Hải - Duy Nghĩa. Trong 14 xã mới được thành lập từ sắp xếp các thị trấn cũ và các xã nông thôn cũ ở lân cận (gồm Núi Thành, Chiên Đàn, Tiên Phước, Trà My, Thăng Bình, Quế Sơn, Xuân Phú, Nông Sơn, Nam Phước, Đại Lộc, Thạnh Mỹ, Đông Giang, Hiệp Đức, Khâm Đức), một số xã mới đã có quy hoạch chung thị trấn cùng với quy hoạch chung xã nông thôn được phê duyệt.
Vừa qua, Sở Xây dựng đã ban hành Công văn số 4796/SXD-QHKT&PTĐT ngày 18/9/2025 hướng dẫn các ban quản lý dự án, địa phương, tổ chức về thực hiện chuyển tiếp các quy hoạch đô thị và nông thôn đã được phê duyệt (trước sắp xếp đơn vị hành chính) trên địa bàn thành phố.
Trong đó, không lập mới quy hoạch chung thị trấn cũ (được nghiên cứu trong tổng thể trong quy hoạch chung toàn thành phố) mà các quy hoạch đã được phê duyệt này tiếp tục có hiệu lực. Đồng thời, được tiếp tục quản lý quy hoạch, triển khai quy hoạch và các dự án theo quy hoạch đã phê duyệt cho đến khi có quy hoạch mới được thay thế hoặc đến khi hết thời hạn hiệu lực theo quy định của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn.
Cũng theo Sở Xây dựng, theo quy định của luật này, các đô thị loại II, IV và V chỉ cần căn cứ vào quy hoạch chung (không cần căn cứ quy hoạch phân khu) đã được phê duyệt để lập quy hoạch chi tiết các dự án. Các ban quản lý dự án, địa phương tiếp tục triển khai đầu tư các dự án trong đồ án quy hoạch chung đã được phê duyệt nhằm duy trì, không để gián đoạn hoạt động phát triển đô thị và kinh tế - xã hội.
