Tiêu dùng xanh ở những miền quê

Tiêu dùng xanh từ những phiên chợ

Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và tiêu thụ rau an toàn Túy Loan (xã Hòa Vang) đã mở rộng hoạt động trên vùng chuyên canh rộng 18ha.

Bà Đặng Thị Yến Khanh, Giám đốc Hợp tác xã cho hay, đơn vị chủ động triển khai sử dụng bao bì thân thiện môi trường suốt 4 năm nay, cụ thể là túi vải tái sử dụng, tính từ thời điểm tham gia chương trình OCOP. Những sản phẩm quà tặng hoặc trưng bày tại các hội chợ, phiên chợ mà hợp tác xã tham gia đều được đựng trong những túi vải này.

“Những chiếc túi vải tái sử dụng vừa là thông điệp nhắn nhủ bà con tin dùng nông sản an toàn, vừa có thể tái sử dụng nhiều lần khi đi chợ; đồng thời là kênh quảng bá, tiếp thị hình ảnh thương hiệu rau Túy Loan tại Hòa Vang đến đông đảo người tiêu dùng, du khách. Riêng với túi sinh học, chúng tôi triển khai sử dụng rộng rãi tại các phiên chợ của địa phương”, bà Khanh cho biết.

Theo bà Khanh, dù việc chuyển đổi bao bì có thể làm tăng chi phí đầu ra nhưng hợp tác xã vẫn duy trì thực hiện điều này. Hiện mỗi ngày đơn vị cung cấp số lượng lớn nông sản vào hệ thống các siêu thị, có thời điểm dùng hơn 1.000 túi đóng gói do đặc thù 1kg rau thường phải chia nhỏ thành 3 đến 5 gói. Toàn bộ bao bì đóng gói hiện nay đều có hồ sơ công bố chất lượng rõ ràng từ nhà sản xuất.

“Mục tiêu về lâu dài của hợp tác xã là chủ động tìm kiếm và liên kết các đơn vị cung ứng để đưa loại túi tự phân hủy sinh học phù hợp vào khâu đóng gói rau củ, nhằm giảm thiểu tối đa rác thải ra môi trường. Dù chi phí loại bao bì này cao hơn nhưng chúng tôi xác định đây là trách nhiệm của đơn vị nhằm chung tay bảo vệ môi trường”, bà Khanh chia sẻ.

Được tổ chức lần đầu vào tháng 6/2026 và duy trì đều đặn mỗi tháng một lần, mô hình Phiên chợ quê Hòa Vang tại xã Hòa Vang đến nay đã trở thành không gian giao thương hiệu quả.

Theo ông Lê Phú Nguyện, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Hòa Vang, phương châm hoạt động của Phiên chợ quê Hòa Vang là “không nhựa - không hóa chất”; hướng đến mục tiêu phát triển kinh tế xanh, gắn với bảo vệ môi trường, chăm lo sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững; lan tỏa thông điệp sản xuất an toàn, tiêu dùng xanh, tiêu dùng có trách nhiệm.

Từ đây, địa phương triển khai sử dụng bao bì thân thiện với môi trường theo từng bước tuần tự. Trong các phiên chợ đầu tiên, xã cấp phát túi giấy, túi ni-lông sinh học tự hủy để khuyến khích người dân và tiểu thương hình thành thói quen ban đầu nhằm giảm thiểu phát thải.

“Việc này không dừng lại ở vận động hay tự giác. Sau một thời gian, khi mọi người đã quen, việc dùng túi sinh học và các sản phẩm giảm phát thải sẽ trở thành tiêu chuẩn và điều kiện bắt buộc để các hộ được tham gia bán hàng ở đây. Khi đó ban tổ chức sẽ kết nối các nguồn cung ứng để tiểu thương chủ động mua và thay thế hoàn toàn cho các loại bao ny lon, túi nhựa thông thường, bảo đảm tuân thủ đúng các quy chuẩn về môi trường”, ông Nguyện cho biết.

Cộng đồng tiêu dùng xanh

Tại Kim Bồng (phường Hội An), hoạt động “Chợ cộng đồng giảm rác” diễn ra đều đặn mỗi tuần, khuyến khích người dân, các cơ sở kinh doanh và du khách mang rác đã được phân loại đến để đổi lấy các sản phẩm được tái tạo từ chính rác thải: phân hữu cơ, nước tẩy rửa, than củi từ bã cà phê...

Trong khi đó, nhiều cơ sở lưu trú quanh cánh đồng Thanh Đông và rừng dừa Bảy Mẫu (phường Hội An Đông) đã triển khai dùng lá chuối thay màng bọc ny lon, tái chế vỏ trái cây có tinh dầu thành dung dịch tẩy rửa...

Tại cộng đồng người Cơ Tu ở các địa bàn vùng cao thành phố cũng dần hình thành lối sống xanh trong sinh hoạt và hoạt động du lịch từ nhiều năm nay.

Chị Trần Thị Phương, người Cơ Tu làm du lịch cộng đồng tại Tổ dân phố Tà Lang - Giàn Bí (phường Hải Vân) cho hay, bên cạnh quảng bá văn hóa truyền thống đến du khách, chị và mọi người trong xóm nỗ lực lan tỏa lối sống xanh từ những điều nhỏ nhất.

“Chúng tôi dặn nhau hạn chế dùng túi ni-lông, tận dụng lá chuối để đựng nông sản. Trường hợp bất đắc dĩ dùng túi ny lon khi đi chợ thì cố gắng đựng hết đồ vào một túi. Túi còn dùng được thì rửa sạch để tái sử dụng”, chị Phương nói.

Tại thôn Trường Sơn (xã Đông Giang), chị Bríu Thị Đạt đã quen với việc sử dụng túi sinh học để đựng các mặt hàng nông sản do gia đình chị bày bán.

Theo chị, bản thân các loại nông sản do bà con lên rừng, lên rẫy thu hái vốn đã rất tốt cho sức khỏe, khi kết hợp với túi đựng sinh học lại càng nâng cao giá trị vì cộng đồng, góp phần bảo vệ môi trường.

Bên cạnh những kết quả tích cực, công tác tuyên truyền, vận động cộng đồng tiêu dùng xanh thực tế tại nhiều địa phương chưa đạt hiệu quả cao do liên quan thói quen, hành vi từ lâu trong xã hội.

Chủ tịch UBND xã Hòa Vang Lê Phú Nguyện chia sẻ: “Giải pháp của chúng tôi là bắt đầu từ những nơi mình có thể cung cấp hạ tầng và điều kiện thương mại để đặt ra quy định, điều kiện ràng buộc như Phiên chợ quê Hòa Vang. Từ những mô hình cụ thể mới lan tỏa dần đến hành vi và thói quen số đông. Quá trình thay đổi theo lối sống tiêu dùng xanh không phải là câu chuyện một sớm một chiều mà đòi hỏi phải có sự đồng bộ của toàn xã hội”.