Gửi bình luận
Nepal có vị thế đặc biệt thuận lợi để khai thác tín chỉ carbon trong bối cảnh thị trường toàn cầu “khát” tín chỉ carbon có độ tin cậy cao cùng nhu cầu của doanh nghiệp tăng vọt. Quốc gia Nam Á này sở hữu “bể chứa” carbon khổng lồ nhờ vào diện tích rừng rộng lớn và sử dụng năng lượng tái tạo.
Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) báo cáo, trong năm tài chính 2025 - 2026, thế giới thu về hàng chục triệu USD tín chỉ carbon từ khí sinh học hộ gia đình, các nhà máy nước cải tiến và dự án thủy điện nhỏ. Trong khi đó, Nepal cũng bắt đầu kiếm tiền từ các chương trình carbon rừng.
Theo The Kathmandu Post, rừng bao phủ khoảng 46% diện tích đất của Nepal, tăng từ 29% vào năm 1994 và đưa quốc gia này trở thành một trong những hệ thống quản lý rừng cộng đồng thành công nhất, được nghiên cứu và nhân rộng khắp châu Á.
Nepal cũng sở hữu tiềm năng thủy điện 83.000 megawatt và sử dụng 100% điện năng tái tạo trong nhiều năm nay. Nepal có rất ít cơ sở sản xuất công nghiệp (chỉ chiếm khoảng 5 - 6% GDP quốc gia), đặc biệt chỉ đóng góp khoảng 0,056% tổng lượng khí thải nhà kính toàn cầu.
Trong nhiều thập kỷ, các cộng đồng nông nghiệp tại Nepal đã đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định nền kinh tế, bảo đảm an ninh lương thực và duy trì lối sống phát thải carbon thấp. Điều này được thực hiện thông qua các mô hình “canh tác thông minh” gắn với tri thức bản địa và các phương thức bảo tồn truyền thống.
Nông dân Nepal duy trì hình thức xen canh, kết hợp trồng cây lâm nghiệp, sử dụng phân hữu cơ để cải tạo đất và tận dụng các nguồn năng lượng tái tạo như khí sinh học nhằm giảm phát thải khí nhà kính. Những giá trị này thu hút sự quan tâm của thị trường tín chỉ carbon quốc tế, nơi các nhà đầu tư và doanh nghiệp ngày càng đánh giá cao những mô hình sản xuất nông nghiệp bền vững.
Nepal cam kết đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2045 và xem thị trường carbon là công cụ quan trọng để tài trợ cho việc bảo vệ rừng, đồng thời hỗ trợ sinh kế địa phương. Vì thế, nhiều chuyên gia nhận định, trong nền kinh tế carbon mới, “sự giàu có” không chỉ nằm ở những gì các quốc gia sản xuất, mà còn ở những gì họ bảo vệ, giảm thiểu và không phát thải.
Đối với Nepal, một hệ thống đăng ký đáng tin cậy là “xương sống” của thị trường carbon, giúp xây dựng lòng tin với các đối tác toàn cầu và mở khóa nguồn tài chính khí hậu mới. Khoản thu về, có thể hỗ trợ các dự án địa phương nhằm giảm phát thải (như lắp đặt bếp sạch tại hộ gia đình nông thôn, bảo vệ rừng cộng đồng và mở rộng năng lượng tái tạo), đồng thời tạo ra việc làm xanh và cải thiện đời sống cộng đồng.
Tháng 3 vừa qua, Chính phủ Nepal phối hợp với Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc (UNDP) ra mắt Hệ thống đăng ký carbon quốc gia (NCR). Đây là nền tảng kỹ thuật số nhằm theo dõi và quản lý giao dịch trên thị trường carbon, kết nối các mục tiêu khí hậu và hành động địa phương.
Trong đó, mỗi tín chỉ đại diện cho một đơn vị giảm phát thải khí nhà kính được chứng nhận. Điều này đảm bảo mọi tín chỉ đều xác thực, có thể nhận dạng duy nhất và được theo dõi từ khi tạo ra đến khi sử dụng cuối cùng, ngăn ngừa gian lận và tính trùng lặp, theo UNDP.
Nói cách khác, hệ thống trên đóng vai trò là nền tảng cho thị trường carbon của Nepal, cho phép đăng ký, cấp phép, phát hành, chuyển nhượng và hủy bỏ hay kết thúc vòng đời của tín chỉ carbon một cách minh bạch.
Bà Kyoko Yokosuka, Đại diện Thường trú của UNDP tại Nepal nói: “Một hệ thống minh bạch sẽ gửi tín hiệu mạnh mẽ đến thị trường toàn cầu rằng, Nepal đã sẵn sàng tham gia vào các giao dịch carbon đáng tin cậy và huy động tài chính cho phát triển bền vững”.
Nepal, quốc gia đầu tiên ở châu Á vừa hoàn tất Thỏa thuận mua bán tín chỉ giảm phát thải (ERPA) có giá trị lên tới 55 triệu USD với Liên minh Giảm phát thải thông qua tăng cường tài chính lâm nghiệp (LEAF). Qua đó, Nepal được phép bán tối đa 4 triệu tín chỉ carbon (tương đương 4 triệu tấn khí phát thải) ở ba tỉnh Gandaki, Bagmati và Lumbini và hỗ trợ các cộng đồng phụ thuộc vào rừng.
Trước đó, Nepal nhận 9,4 triệu USD từ Quỹ Đối tác carbon rừng (FCPF), một quan hệ đối tác toàn cầu gồm các chính phủ, doanh nghiệp, xã hội dân sự và người bản địa, do Ngân hàng Thế giới (WB) quản lý, để giảm khoảng 1,9 triệu tấn carbon theo Chương trình giảm phát thải REDD+ tại 13 huyện thuộc vùng cảnh quan Terai Arc, khu vực đa dạng sinh học bậc nhất của Nepal.
Ngoài ra, các chính sách gần đây của Nepal đã mở rộng cơ hội cho khu vực tư nhân và các sáng kiến do cộng đồng dẫn dắt (như nấu ăn sạch, thủy điện nhỏ và lâm nghiệp bền vững) tham gia phát triển các dự án carbon và giao dịch.