Tổng thống Trump sẽ bắt đầu công du châu Á cuối tuần này

Đây là chuyến đi đầu tiên của ông Trump tới châu Á trong nhiệm kỳ thứ hai. Theo Bernama, ngày 26/10, ông Trump sẽ đến Kuala Lumpur để tham dự hội nghị của Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) lần thứ 47.

Hội nghị lần này thu hút sự chú ý của quốc tế đối với ASEAN và nâng cao tầm nhìn của khối trên trường quốc tế.

Tiếp đến, theo Japan Times, ngày 27/10, ông Trump dự kiến bắt đầu chuyến ​​thăm Nhật Bản trong 3 ngày và gặp tân Thủ tướng Takaichi Sanae.

Giới phân tích cho rằng cuộc gặp này được xem là cơ hội để khẳng định tầm quan trọng của liên minh chiến lược Nhật Bản - Mỹ vốn luôn được đánh giá là “hòn đá tảng” cho hòa bình của khu vực và là đối tác an ninh đặc biệt quan trọng của Tokyo.

Hàn Quốc là chặng cuối cùng trong chuyến công du khi ông chủ Nhà Trắng sẽ dự hội nghị thượng đỉnh của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) diễn ra từ ngày 31/10 đến ngày 1/11 tại Gyeongju.

Đáng chú ý, trong thời gian ở Hàn Quốc, ông Trump dự kiến gặp Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình lần đầu tiên sau 6 năm, bên lề hội nghị APEC. Tuy nhiên, theo AP, Bắc Kinh vẫn chưa xác nhận về cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo này.

Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Quốc đã gia tăng trong những tuần gần đây, khi Trung Quốc thông báo hạn chế xuất khẩu khoáng sản đất hiếm và Mỹ đe dọa sẽ áp 100% thuế quan từ ngày 1/11.

Giới quan sát nhận định, trong căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Quốc, chỉ một sai lầm nhỏ trong tính toán cũng có thể làm rung chuyển thị trường toàn cầu và giáng đòn mạnh vào các ngành công nghiệp Mỹ vốn đang chịu tác động từ chính sách thuế quan.

Gần đây, theo AP, ông Trump gợi ý sẽ xem xét hạ mức thuế nhập khẩu, nhưng khẳng định Trung Quốc “phải đáp lại bằng hành động” bao gồm việc tăng mua nông sản Mỹ, chấm dứt hạn chế xuất khẩu đất hiếm - nguyên liệu then chốt cho ngành công nghệ cao. Ông Trump tiếp tục thể hiện sự lạc quan: “Tôi nghĩ chúng ta sẽ có thỏa thuận tuyệt vời với Trung Quốc và nó sẽ tốt cho cả thế giới”.

Còn nhiều ẩn số

Trong khi đó, phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly cho biết, ông Trump sẽ tham dự các cuộc họp và sự kiện tại châu Á với nhiều thỏa thuận lớn cho Mỹ.

Dẫu vậy, chỉ còn vài ngày nữa chuyến công du này sẽ bắt đầu, nhưng giới quan sát nhận định sự mơ hồ quanh chuyến đi của một vị tổng thống thích người khác phải “đoán già đoán non” về động thái tiếp theo của mình.

AP dẫn lời ông Bonnie Glaser, Giám đốc điều hành tại Quỹ Marshall của Đức ở Washington (Mỹ), cho rằng, đây là chuyến thăm châu Á đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ hai, nhưng ông Trump vẫn chưa thiết lập nền tảng quan hệ bền vững với các đối tác khu vực như ông từng làm ở châu Âu hay Trung Đông.

Chính sách châu Á của ông Trump đến nay vẫn xoay quanh việc dùng thuế quan làm đòn bẩy để tái cấu trúc những gì ông coi là “thực tiễn thương mại không công bằng”. Song, chiến lược đó cũng khiến các nền kinh tế phụ thuộc vào thị trường Mỹ lo ngại.

Ông Michael Green, người từng làm việc trong Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ dưới thời cựu Tổng thống George W. Bush thẳng thắn cho rằng chưa có một chiến lược châu Á rõ ràng nào từ chính quyền ông Trump.

Một điểm khác biệt đáng chú ý là bộ máy đối ngoại của ông Trump đã được thu gọn đáng kể so với nhiệm kỳ đầu. Việc giảm nhân sự và tập trung quyền lực vào nhóm cố vấn thân cận khiến quá trình hoạch định chính sách trở nên linh hoạt nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng hồi tháng 1/2025, ông Trump vẫn trung thành với chiến lược “ứng biến linh hoạt”, một phong cách từng mang lại một số kết quả khả quan, song cũng tạo ra không ít tranh cãi.

Đến nay, Hamas đã trao trả con tin cho Israel, song lệnh ngừng bắn ở Trung Đông vẫn hết sức mong manh. Căng thẳng thương mại với Trung Quốc vẫn ở trong thế giằng co, trong khi nỗ lực giải quyết xung đột Nga - Ukraine vẫn chưa tạo ra kết quả đột phá.

Giữa những bất định đó, chuyến công du châu Á của ông Trump được xem là phép thử quan trọng cho chính sách đối ngoại của Mỹ và mức độ ảnh hưởng của nước này trong bối cảnh trật tự quốc tế đang thay đổi.