Gửi bình luận
ĐNO - Nghệ thuật thêu Tô Châu (Trung Quốc), từng giới hạn trong tác phẩm nghệ thuật bằng lụa và đóng khung, nay mở rộng sang các thương hiệu toàn cầu, trải nghiệm văn hóa và nền tảng số. Qua đó, định hình lại nghề thủ công hàng trăm năm tuổi này thành ngành công nghiệp sáng tạo và phát triển.
Nghệ nhân “thổi hồn” vào nghề thêu Tô Châu
Chiếc bật lửa Zippo được khắc họa kỹ thuật thêu lụa Tô Châu (thành phố Tô Châu, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc). Một sản phẩm hợp tác cô mèo Hello Kitty, biểu tượng của văn hóa đương đại Nhật Bản, được tái hiện bằng những đường chỉ tinh xảo. Một hộp đựng trà bằng sứ với họa tiết thêu lụa Tô Châu gắn vào gốm sứ.
Đối với Zhang Xue, nghệ nhân thêu thế hệ thứ tư ở Tô Châu, các sản phẩm trên thể hiện chính xác hướng đi của nghề thủ công truyền thống địa phương trong thời đại mới.
Theo Tân hoa xã, trong nhiều thế kỷ, nghệ thuật thêu Tô Châu được định nghĩa bởi sự tinh tế và tiết chế, gồm những sợi chỉ lụa xếp lớp thành phong cảnh, hoa, chim và hình người.
Song, một sự chuyển đổi thầm lặng đang diễn ra. Khắp Tô Châu, nghệ thuật thêu vượt ra khỏi khuôn khổ truyền thống để chiêm ngưỡng, trang trí, để có mặt trong sản phẩm có thể sử dụng hằng ngày, du lịch trải nghiệm.
Sinh ra trong gia đình có truyền thống thêu thùa bốn thế hệ, Zhang Xue lớn lên giữa những sợi tơ, khung gỗ. Mẹ của Zang vẫn chuyên về thêu truyền thống tinh xảo, tái hiện những bức tranh cổ điển Trung Quốc với độ tỉ mỉ cao, trong khi các thế hệ trước dành cả đời để thành thạo kỹ thuật cổ điển.
Tuy nhiên, Zhang Xue có lối đi riêng, thông qua việc hợp tác với gần 100 chủ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ và thương hiệu, từ các nhãn hiệu tiêu dùng quốc tế đến các công ty thời trang và thương hiệu phong cách sống của Trung Quốc. Đối với Zhang, nghề thủ công không còn chỉ giới hạn ở những tác phẩm đóng khung mà có thể trở thành một ngôn ngữ để giao tiếp với khán giả đương đại.
Một trong những thử nghiệm độc đáo nhất của Zhang nằm ở việc kết hợp thêu với đồ sứ. Hợp tác với các nghệ nhân gốm sứ, Zhang phát triển tác phẩm tích hợp thêu lụa vào vật dụng bằng gốm, từ hộp đựng trà đến bình hoa trang trí. Bằng cách kết hợp chúng vào một vật thể duy nhất, Zhang định hình lại các biểu tượng văn hóa truyền thống thông qua thiết kế đương đại.
Tại một trung tâm trải nghiệm thêu ở Tô Châu do nghệ nhân Wu Haoxi điều hành, du khách trong nước và quốc tế không chỉ chiêm ngưỡng mà còn được hướng dẫn tự tay làm sản phẩm, cầm kim, xỏ chỉ và thêu những họa tiết cơ bản.
Phát triển nghề thêu truyền thống
Khu công nghệ cao Tô Châu là một trong những trung tâm trọng điểm phát triển ngành thêu. Thành phố thiết lập một hệ thống hỗ trợ có cấu trúc cho nghề thủ công thêu truyền thống và cung cấp kinh phí cho các dự án phát triển nhân tài liên quan đến ngành thêu từ năm 2017.
Khu vực này cũng xây dựng cơ sở hạ tầng vật chất và văn hóa để hỗ trợ sự tập trung ngành, bao gồm các phố thương mại theo chủ đề thêu, không gian triển lãm và bảo tàng. Cùng nhau, những yếu tố này tạo nên môi trường văn hóa tích hợp, kết nối sản xuất, trưng bày và thương mại.
Các sáng kiến địa phương gần đây tại Tô Châu bắt đầu khám phá cách tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), công cụ thiết kế kỹ thuật số và hệ thống thương mại điện tử xuyên biên giới vào sản xuất thủ công truyền thống.