Từ những chuyến đi...

Khơi dậy cảm xúc sáng tác

Cần khẳng định, trong bức tranh nhiều sắc màu của thành phố Đà Nẵng hơn 50 năm xây dựng và phát triển đã qua, có sự đóng góp tích cực của đội ngũ văn nghệ sĩ. Bằng sáng tạo văn học nghệ thuật của mình, nghệ sĩ đã kịp thời phản ánh một cách sinh động đất và người quê xứ, nêu bật giá trị đặc sắc, điển hình tiêu biểu và nhiều thành quả trong lao động dựng xây, góp phần tô đẹp vóc dáng xứ Quảng và là nguồn cổ vũ, động viên tinh thần mạnh mẽ cho toàn xã hội…

Tự hào về những đóng góp ấy cho bức tranh quê hương, đội ngũ văn nghệ sĩ Đà Nẵng hôm nay đã không ngừng phát huy tài năng, trí tuệ, tạo nên nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật giàu giá trị nghệ thuật và thực tiễn. Những hoạt động văn học nghệ thuật như tổ chức trại sáng tác là dịp để văn nghệ sĩ có điều kiện nắm bắt thông tin tình hình kinh tế - xã hội - văn hóa thành phố. Đồng thời có cơ hội trải nghiệm thực tế đến những miền quê dọc dài đất Quảng để nhìn thấy và cảm nhận hơi thở cuộc sống.

Nhà thơ Nguyễn Nho Khiêm, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật Đà Nẵng, cho rằng: “Với điều kiện của một thành phố Đà Nẵng rộng lớn hôm nay, văn nghệ sĩ có nhiều thuận lợi về mặt không gian sáng tác, chủ đề và thực tế cuộc sống từ nông thôn, miền núi, miền biển và đô thị. Đây vừa là thuận lợi nhưng cũng đồng thời là thách thức, buộc anh em phải nỗ lực hơn để vượt thoát cái cũ, nâng tầm tác phẩm…”.

Với những người làm văn học nghệ thuật, mỗi chuyến đi thực tế dù trong phạm vi một địa phương hay rộng ra trên nhiều địa phương trong cả nước, dù chỉ là thoáng qua hay là thâm nhập cùng ăn, cùng ở, cùng tìm hiểu, khám phá cuộc sống nơi vùng đất đặt chân tới..., đều có thể đem lại cảm nhận và trải nghiệm bổ ích cho việc sáng tạo tác phẩm.

Khi nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển còn sống, dù ở Thành phố Hồ Chí Minh xa xôi, nhưng năm nào ông cũng dành một khoảng thời gian nhất định để đi về quê hương xứ Quảng của mình vài lần. Ông bảo, đó không chỉ là chuyện thăm thú nơi chôn rau cắt rốn, hương khói mồ mả ông bà, mà trở về còn để cảm nhận sự đổi thay từng ngày của đời sống con người. Đó là những “trải nghiệm” vô cùng giá trị để người làm văn học nghệ thuật chắt chiu, đưa vào tác phẩm.

Và nhạc sĩ của “Thu hát cho người” cứ lặng lẽ đi - về như thế để làm giàu thêm cảm xúc và vốn liếng nghệ thuật của mình từ thực tiễn cuộc sống. Chính vì vậy, những năm cuối đời, nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển đã sáng tác được rất nhiều ca khúc hay cho xứ Quảng của ông.

Đi, chiêm nghiệm và viết...

Câu chuyện đi thực tế sáng tác bây giờ đã trở nên dễ dàng, thuận tiện nhiều mặt nhờ giao thông đi lại thuận lợi và sự quan tâm hỗ trợ hoạt động sáng tác hết sức tích cực, có trách nhiệm từ các địa phương. Chính vì thế mà phạm vi của những chuyến đi được mở rộng, số lượng hội viên tham gia cũng ngày càng tăng hơn. Khi những cuộc đi thực tế ngày càng được chú trọng, tổ chức thường xuyên thì trải nghiệm của người sáng tác văn học - nghệ thuật càng được thấm đẫm, biên độ đề tài càng rộng dài và cảm xúc được chuyển vào tác phẩm càng sâu sắc hơn.

Các di tích lịch sử dọc dài đất Quảng, như Tượng đài Chiến thắng Núi Thành, Tượng đài Tưởng niệm Hà Lam - Chợ Được, Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng… hay về Tam Hải nơi sóng vỗ ghềnh đá như một bức tranh thiên nhiên tươi đẹp, nghe và thấy biết bao điều hay, bao giá trị truyền thống và vẻ đẹp trong lao động của người dân quê biển sẽ làm tâm hồn người nghệ sĩ được thăng hoa. Anh chị em lại ngược ngàn lên Hiệp Đức, qua Hòn Kẽm Đá Dừng, ngắm nhìn bức tranh sông núi hùng vĩ hay miên man trong tiếng cồng chiêng và điệu múa của đồng bào vùng cao với nhiều gợi mở cảm xúc đầy thú vị.

Nhạc sĩ Huỳnh Đức Long, người từng đoạt giải A cuộc vận động sáng tác về Nam Trà My (cũ) năm 2022 với bài hát “Mùa xuân trên đỉnh Ngọc Linh” chia sẻ: “Với những người hoạt động âm nhạc như chúng tôi, Trà My luôn là điểm đến, là nguồn cảm hứng sáng tác bất tận. Những ca khúc của tôi về Trà My thường được khơi nguồn cảm hứng nghệ thuật từ những chuyến thực tế đến vùng đất này. Những lời ca, giai điệu mang âm hưởng núi rừng tôi viết được thời gian qua chính là chỉ dấu để khẳng định sự dấn thân với nghề, sự say đắm với cảnh sắc non ngàn, với tập tục văn hóa và nếp sống sinh hoạt từng tồn tại bao đời của đồng bào các dân tộc dưới chân đỉnh núi Ngọc Linh và đồng thời cũng thêm phần khẳng định, nếu không có những chuyến đi hẳn sẽ không thể có ca khúc đi vào lòng người...”.