Nhìn lại hành trình lột xác của U23 Việt Nam qua các kỳ U23 Asian Cup, từ bài học khắc nghiệt năm 2016 đến sự trưởng thành bền vững và bản lĩnh tại sân chơi châu lục.
Chiến thắng 2-0 trước U23 Jordan trong trận ra quân năm nay không chỉ mang về 3 điểm quý giá mà còn là lời khẳng định cho sự tiến hóa vượt bậc của bóng đá Việt Nam. Từ một đội bóng bị coi là "lót đường" cách đây một thập kỷ, U23 Việt Nam đã xây dựng được bản sắc và vị thế vững chắc trong nhóm những đội bóng tiềm năng nhất châu Á.
Lần đầu bước ra sân chơi châu lục vào năm 2016, U23 Việt Nam dưới thời HLV Toshiya Miura đã phải đối mặt với thực tế phũ phàng về khoảng cách trình độ. Nằm chung bảng với Jordan, Úc và UAE, đội tuyển đã phải nhận 3 thất bại liên tiếp, ghi được 3 bàn nhưng để thủng lưới tới 8 lần.
Đáng chú ý, trận thua 1-3 trước chính U23 Jordan năm đó đã phơi bày nhiều hạn chế về mặt chiến thuật và thể lực của lứa cầu thủ trẻ. Dù rời giải với 0 điểm, nhưng những trải nghiệm đầu tiên này đã trở thành nền tảng quan trọng để lứa cầu thủ tài năng như Công Phượng, Tuấn Anh trui rèn bản lĩnh cho những chiến tích sau này.
Chỉ hai năm sau thất bại tại Qatar, U23 Việt Nam đã tạo nên một trong những cú sốc lớn nhất lịch sử giải đấu. Dưới sự dẫn dắt của HLV Park Hang-seo, đội bóng khởi đầu bằng trận thua sát nút 1-2 trước Hàn Quốc, nhưng sau đó đã lột xác hoàn toàn bằng chiến thắng 1-0 trước U23 Úc.
Trận hòa quả cảm 0-0 trước U23 Syria ở lượt cuối đã giúp Việt Nam lần đầu tiên lọt vào vòng knock-out với 4 điểm. Đây chính là bệ phóng để thầy trò ông Park tiến thẳng đến trận chung kết dưới cơn mưa tuyết tại Thường Châu, giành ngôi Á quân và thay đổi hoàn toàn cách nhìn của các đối thủ quốc tế về bóng đá Việt Nam.
Sau nốt trầm tại giải đấu năm 2020 khi bị loại từ vòng bảng với 2 điểm, U23 Việt Nam đã nhanh chóng lấy lại vị thế bằng sự ổn định đáng kinh ngạc. Tại VCK năm 2022, đội tuyển bất bại ở vòng bảng, bao gồm trận hòa ấn tượng 1-1 trước nhà ĐKVĐ Hàn Quốc để giành quyền vào tứ kết.
Đến năm 2024, bản lĩnh của U23 Việt Nam tiếp tục được khẳng định với thành tích vòng bảng tốt nhất lịch sử. Đội lần lượt đánh bại Kuwait 3-1 và Malaysia 2-0, tích lũy được 6 điểm để ghi tên mình vào nhóm 8 đội mạnh nhất châu lục. Việc vượt qua vòng bảng ở 3 trong 4 kỳ gần nhất cho thấy bóng đá trẻ Việt Nam đã thoát khỏi mác "hiện tượng nhất thời" để trở thành một thế lực có sự kế thừa bền vững.
| Năm | Thành tích | Điểm vòng bảng | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| 2016 | Vòng bảng | 0 | Lần đầu tham dự |
| 2018 | Á quân | 4 | Kỳ tích Thường Châu |
| 2020 | Vòng bảng | 2 | Rời giải sớm |
| 2022 | Tứ kết | 5 | Bất bại vòng bảng |
| 2024 | Tứ kết | 6 | Số điểm cao nhất |
Nhìn lại chặng đường 10 năm, chiến thắng 2-0 trước U23 Jordan vừa qua là minh chứng rõ nét nhất cho sự trưởng thành. Từ trận thua 1-3 năm 2016 đến trận thắng thuyết phục năm nay, U23 Việt Nam đã cho thấy sự thăng tiến về cả tư duy chiến thuật lẫn tâm lý thi đấu, sẵn sàng cho những mục tiêu xa hơn tại sân chơi châu lục.
