Để nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ trong công việc và giảng dạy, các lớp tập huấn trí tuệ nhân tạo (AI) tại các xã Trà Vân, Trà Leng, La Dêê… thu hút đông đảo cán bộ, giáo viên vùng cao tham gia. Từ những bài học thực hành đơn giản, nhiều người bước đầu sử dụng AI để hỗ trợ công việc hằng ngày, mở ra những chuyển động mới trong chuyển đổi số ở cơ sở.

Sau khi tham gia lớp tập huấn AI do xã Trà Vân tổ chức, anh Hồ Văn Huyện, chuyên viên Văn phòng HĐND và UBND xã Trà Vân nhận thấy công nghệ này có thể hỗ trợ thiết thực cho công việc hằng ngày của cán bộ cơ sở. Từ soạn thảo văn bản, tổng hợp thông tin đến thiết kế hình ảnh, tài liệu tuyên truyền, nhiều thao tác trước đây mất khá nhiều thời gian, nay có thể thực hiện nhanh và thuận tiện hơn.
Theo anh Huyện, việc xây dựng dự thảo văn bản, sắp xếp nội dung, tổng hợp ý kiến hay hoàn thiện hồ sơ trình lãnh đạo có thể được hỗ trợ hiệu quả hơn nếu biết khai thác đúng công cụ. Nhờ đó, cán bộ có thể xử lý công việc nhanh hơn, đúng trọng tâm hơn và giảm bớt áp lực ở những khâu mang tính lặp lại.
Anh Huyện cũng cho rằng các lớp tập huấn trực tiếp tại địa phương có ý nghĩa thiết thực đối với cán bộ vùng núi, bởi việc tự tìm hiểu qua mạng thường mất nhiều thời gian và không phải lúc nào cũng dễ tiếp cận đúng kiến thức cần thiết. Vì vậy, anh mong muốn thời gian tới sẽ có thêm nhiều lớp đào tạo chuyên sâu để cán bộ, công chức ở vùng sâu, vùng xa tiếp cận công nghệ nhanh hơn và ứng dụng hiệu quả hơn trong công việc. Những chia sẻ của anh Huyện phần nào cho thấy chuyển đổi số ở vùng núi Đà Nẵng đang có thêm một bước tiến mới, đưa AI vào những công việc thường nhật của chính quyền cơ sở.
Theo ông Nguyễn Văn Cẩn, Bí thư Đảng ủy xã Trà Vân, sau sắp xếp đơn vị hành chính, khối lượng công việc tăng lên đáng kể. Nhiều báo cáo, thống kê, văn bản phát sinh hằng ngày đòi hỏi phải xử lý nhanh và chính xác. Ông Cẩn cho rằng, AI có thể hỗ trợ tóm tắt văn bản, tổng hợp dữ liệu, tra cứu thông tin nhanh hơn. Điều quan trọng là giúp cán bộ có thêm thời gian để đi cơ sở, nắm tình hình và phục vụ người dân tốt hơn.

Tại xã La Dêê, AI cũng bắt đầu được nhìn nhận như một “trợ lý số” cho công việc hành chính. Ông ZơRum Vạn, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã La Dêê cho biết, lĩnh vực văn hóa - xã hội có khối lượng lớn báo cáo, tài liệu tuyên truyền và số liệu từ các thôn gửi về. Khâu mất thời gian nhất là tổng hợp số liệu và định dạng văn bản đúng chuẩn. Nếu AI hỗ trợ tóm tắt thông tin nhanh thì cán bộ sẽ giảm được nhiều thao tác thủ công, tối ưu hóa đáng kể hiệu suất làm việc.
Không chỉ trong quản lý nhà nước, AI cũng đã đi vào môi trường giáo dục ở vùng cao. Tại Trường Phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Trà Leng 2 (xã Trà Leng), nhà trường đã triển khai học bạ điện tử, giáo án điện tử và sử dụng ti vi trong giảng dạy nhiều năm nay. Tuy nhiên, những lớp tập huấn AI gần đây mở ra thêm một hướng tiếp cận mới cho giáo viên.
Thầy Bùi Quang Ngọc, Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Trà Leng 2 cho biết, AI có thể hỗ trợ giáo viên xây dựng bài giảng, thiết kế học liệu, tạo đề kiểm tra, tìm kiếm thông tin và xử lý nhiều công việc chuyên môn khác. Giáo viên vùng cao thường kiêm nhiệm nhiều việc. Nếu AI giúp tiết kiệm thời gian soạn bài, làm học liệu thì giáo viên sẽ có thêm thời gian dành cho học sinh.
Tương tự, ở Trường Phổ thông dân tộc nội trú tiểu học và THCS La Dêê, cô Hiên Thị Tế bắt đầu làm quen với AI từ những lớp tập huấn được tổ chức tại địa phương. Với giáo viên vùng cao, đây không chỉ là việc tiếp cận một công nghệ mới mà còn là cơ hội để giảm bớt áp lực công việc và đổi mới cách dạy học.
Theo cô Tế, AI có thể hỗ trợ giáo viên xây dựng giáo án, thiết kế bài giảng, tạo học liệu trực quan, xây dựng câu hỏi kiểm tra, tổng hợp kết quả học tập và soạn nhận xét học sinh. Những công việc vốn tốn nhiều thời gian nay có thể được thực hiện nhanh hơn nếu biết khai thác đúng cách. “AI giúp giáo viên tiết kiệm thời gian trong các công việc hành chính để có thêm thời gian dành cho hoạt động giảng dạy và hỗ trợ học sinh”, cô Tế chia sẻ.

Những lớp tập huấn AI tại các xã Trà Leng, Trà Vân và La Dêê có sự tham gia trực tiếp của giảng viên Đại học Đà Nẵng. Thay vì đi sâu vào lý thuyết, các buổi học tập trung vào những tình huống công việc cụ thể mà cán bộ và giáo viên thường gặp ở cơ sở. Là người trực tiếp đứng lớp giảng dạy, ThS. Lê Vũ, Giám đốc Trung tâm Tin học, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật (Đại học Đà Nẵng) cho biết, học viên được hướng dẫn cách đặt câu lệnh có cấu trúc và khai thác AI để hỗ trợ xử lý văn bản, tổng hợp báo cáo, thiết kế học liệu và xây dựng các sản phẩm truyền thông phục vụ công việc hằng ngày.
Điều khiến ThS. Lê Vũ ấn tượng chính là tinh thần ham học hỏi của cán bộ, giáo viên vùng cao. Nhiều người vượt hàng chục ki lô mét đường rừng để tham gia lớp học, chăm chú thực hành từng nội dung ứng dụng AI vào công việc hằng ngày.
Tuy vậy, hành trình này vẫn còn nhiều khó khăn do tại một số địa phương vùng cao hạ tầng số chưa đồng bộ, kết nối internet còn gián đoạn, thiết bị làm việc còn thiếu. Bên cạnh đó là tâm lý e ngại công nghệ và thói quen làm việc thủ công của một bộ phận cán bộ, giáo viên.
Vì vậy, ThS. Lê Vũ cho rằng, để AI thực sự đi vào công vụ và giáo dục ở cơ sở phải chuyển từ tập huấn đại trà sang cầm tay chỉ việc, bám sát nhu cầu thực tế của từng nhóm đối tượng. Khi người học thấy AI giúp ích trực tiếp cho công việc hằng ngày, họ sẽ chủ động sử dụng.