Xăng sinh học E10 thay thế xăng khoáng từ 1/6: Hiệp hội Xăng dầu khẳng định an toàn động cơ

Từ ngày 1/6, thị trường xăng dầu Việt Nam sẽ bước vào giai đoạn chuyển đổi lớn khi xăng sinh học E10 (RON 95-III) chính thức thay thế hoàn toàn xăng khoáng RON 95-III truyền thống. Trong khi đó, xăng E5 RON 92 vẫn tiếp tục được lưu hành song song cho đến hết năm 2030. Xăng E10 được cấu thành từ hỗn hợp 10% ethanol nhiên liệu (cồn sinh học) và 90% xăng khoáng.

Thực tế, loại nhiên liệu này đã được triển khai thí điểm tại hệ thống của Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) và Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) ở một số tỉnh và thành phố từ tháng 8/2025. Trước những lo ngại về tác động của cồn sinh học tới độ bền máy móc, ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (VINPA), khẳng định về mặt khoa học và thực tiễn quốc tế, xăng E5 và E10 hoàn toàn không gây ảnh hưởng tiêu cực tới động cơ nếu phương tiện đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và được bảo trì định kỳ.

Đặc tính kỹ thuật và tác động của Ethanol đối với hệ thống nhiên liệu

Theo Chủ tịch VINPA, ethanol có đặc tính tẩy rửa và dung môi cao hơn hẳn so với xăng khoáng thông thường. Chính đặc tính này dẫn đến hiện tượng xăng sinh học có khả năng hòa tan và cuốn theo các cặn bẩn tích tụ lâu ngày trong hệ thống bơm, đường ống dẫn và kim phun. Hiện tượng này đặc biệt dễ xảy ra đối với các phương tiện cũ hoặc xe lâu ngày chưa được vệ sinh hệ thống nhiên liệu.

Ông Bảo thừa nhận băn khoăn của người dân là có cơ sở, tuy nhiên vấn đề nằm ở tình trạng bảo dưỡng của xe chứ không phải do chất lượng nhiên liệu. Để đảm bảo vận hành ổn định khi chuyển sang dùng xăng E10, các chuyên gia khuyến nghị chủ xe cần chú trọng việc kiểm tra, vệ sinh hệ thống cung cấp nhiên liệu và thay lọc xăng định kỳ.

Khuyến nghị bảo dưỡng cho từng dòng xe cụ thể

Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam đưa ra các hướng dẫn cụ thể cho từng nhóm đối tượng người dùng nhằm hạn chế tối đa các sự cố phát sinh:

• Đối với xe sản xuất trước năm 2000: Các dòng xe đời cũ thường sử dụng bộ chế hòa khí cần được bảo dưỡng cơ bản trước khi chuyển đổi. Chủ xe nên vệ sinh hệ thống nhiên liệu và điều chỉnh bộ chế hòa khí để đảm bảo tương thích. VINPA khuyến nghị các phương tiện này nên tiếp tục sử dụng xăng E5 RON 92 nếu có thể.
• Đối với xe đời mới (sau năm 2010): Hầu hết các dòng xe sử dụng hệ thống phun xăng điện tử hiện nay đều tương thích tốt với xăng E10. Thậm chí, nhiều mẫu ôtô được sản xuất từ năm 2010-2011 trở đi đã được thiết kế để sử dụng tới xăng E20, với thông tin chỉ dẫn rõ ràng trên nắp bình nhiên liệu.

Đáng chú ý, Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) cũng đồng quan điểm về khả năng tương thích của các phương tiện hiện đại với lộ trình nhiên liệu sinh học của Chính phủ.

Năng lực cung ứng và kinh nghiệm từ thị trường quốc tế

Về lộ trình triển khai, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết công tác chuẩn bị đã hoàn tất. Với nhu cầu tiêu thụ xăng khoảng 1 triệu m3 mỗi tháng, Việt Nam cần khoảng 100.000 m3 ethanol để phối trộn. Hiện nay, năng lực sản xuất trong nước đạt khoảng 25.000 m3/tháng, phần còn lại sẽ được các doanh nghiệp nhập khẩu từ Mỹ và Brazil.

Tính đến thời điểm hiện tại, 13 doanh nghiệp đầu mối xăng dầu đã đầu tư hệ thống phối trộn với tổng công suất hơn 1 triệu m3/tháng, vượt nhu cầu tiêu thụ thực tế của cả nước. Đây là nền tảng quan trọng để đảm bảo không xảy ra tình trạng gián đoạn nguồn cung khi chuyển đổi sang xăng E10 trên diện rộng.

Việt Nam không phải là quốc gia duy nhất đẩy mạnh nhiên liệu sinh học. Các quốc gia như Mỹ, Brazil, Thái Lan và Philippines đã sử dụng xăng E10 từ lâu và đang tiến dần tới các tỷ lệ pha trộn cao hơn như E15 hoặc E20 nhằm giảm thiểu phát thải và bảo vệ môi trường.

Cảnh báo về việc sử dụng phụ gia không rõ nguồn gốc

Trước thắc mắc của người tiêu dùng về việc có cần pha thêm phụ gia khi đổ xăng E10 hay không, ông Bùi Ngọc Bảo khẳng định giải pháp này là không bắt buộc. Các loại xăng trên thị trường đã được tính toán và pha chế theo quy chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt.

Dù một số phụ gia có thể hỗ trợ làm sạch kim phun hoặc chống oxy hóa, người dân tuyệt đối không nên tự ý sử dụng các loại phụ gia trôi nổi trên thị trường. Việc dùng sai chủng loại hoặc dùng hàng không rõ nguồn gốc có thể gây hỏng hóc hệ thống nhiên liệu, dẫn đến các rủi ro vận hành nghiêm trọng.