Xây dựng trường học an toàn

Nhận diện sớm nguy cơ

Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố vừa ban hành kế hoạch triển khai mục tiêu Chương trình “Không có học sinh bị bạo hành, xâm hại trong nhà trường; học sinh bỏ học, bị đuối nước” trong toàn ngành. Đây là bước cụ thể hóa Kế hoạch số 463/KH-UBND của UBND thành phố, hướng đến việc chủ động nhận diện, phòng ngừa và xử lý những nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sự an toàn, phát triển của trẻ em.

Theo định hướng của thành phố, ngay trong năm 2026, 100% cơ sở giáo dục phải xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch bảo đảm an toàn trường học phù hợp với điều kiện thực tế. Toàn bộ học sinh được trang bị kiến thức, kỹ năng tự bảo vệ, phòng chống bạo lực, xâm hại, ma túy, đuối nước và những nguy cơ trên môi trường mạng. Đối với cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, yêu cầu đặt ra là được phổ biến kiến thức về phòng chống tai nạn thương tích, phòng cháy chữa cháy, sơ cấp cứu và các kỹ năng bảo đảm an toàn trường học.

Cùng với đó, các cơ sở giáo dục phải thường xuyên rà soát điều kiện cơ sở vật chất, an toàn thực phẩm, an ninh trật tự, nguy cơ thiên tai, dịch bệnh; kịp thời tiếp nhận, xử lý các vụ việc phát sinh, không để kéo dài hoặc trở thành điểm nóng trong môi trường học đường.

Điểm đáng chú ý của chính sách lần này là phạm vi bảo vệ học sinh được nhìn nhận tương đối toàn diện. Bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, bỏ học và đuối nước tuy có biểu hiện khác nhau nhưng đều đòi hỏi cơ chế phát hiện sớm, phối hợp can thiệp và theo dõi lâu dài. Nếu chỉ xử lý khi sự việc đã xảy ra, mục tiêu trường học an toàn khó đạt được một cách thực chất.

Tại xã Phước Chánh, chính quyền địa phương đã triển khai chương trình với yêu cầu các cơ sở giáo dục thường xuyên rà soát học sinh có nguy cơ bỏ học, học sinh hoàn cảnh khó khăn để phối hợp gia đình và các tổ chức liên quan hỗ trợ. Địa phương cũng chú trọng kiểm tra các khu vực suối, ao, hồ, đập, khe, mương, hố sâu, nhất là những nơi gần khu dân cư và tuyến đường học sinh thường xuyên qua lại, từ đó triển khai cảnh báo, rào chắn và biện pháp phòng ngừa phù hợp.

An toàn trên không gian số

Bắt đầu từ ngày 10/10, chiến dịch “Không Một Mình 2026 - Kết nối không tổn thương”, dự kiến triển khai trên phạm vi toàn quốc từ ngày 10/10 đến 10/12, mang đến hướng tiếp cận mới trong bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên. Chiến dịch do Liên minh Niềm Tin Số khởi xướng, dưới sự bảo trợ của Bộ Công an, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng UNICEF, UNODC; phối hợp với Cục An ninh mạng, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia và các tổ chức, doanh nghiệp, cộng đồng.

Theo thông tin từ Ban tổ chức, chiến dịch năm 2025 đã được triển khai tại hơn 6.100 điểm trường, 113.000 lớp học thuộc 34 tỉnh, thành phố, tiếp cận hơn 8 triệu học sinh, sinh viên, giáo viên và phụ huynh. Năm 2026, chương trình tiếp tục tập trung trang bị kỹ năng tự bảo vệ, nhận diện nguy cơ xâm hại trực tuyến và xây dựng mạng lưới hỗ trợ trẻ em khi gặp tình huống không an toàn.

Theo các chuyên gia, giáo dục an toàn số không nên chỉ dừng ở những buổi tuyên truyền về tác hại của internet. Học sinh cần được thực hành cách nhận diện tài khoản giả mạo, bảo vệ dữ liệu cá nhân, từ chối yêu cầu bất thường, lưu giữ bằng chứng và tìm kiếm sự hỗ trợ khi bị đe dọa, quấy rối. Nhà trường cũng cần xây dựng cơ chế tiếp nhận thông tin kín đáo, bảo vệ quyền riêng tư của học sinh và tránh để các em tiếp tục bị tổn thương trong quá trình xử lý.

Để chính sách an toàn trường học giai đoạn 2026–2030 phát huy hiệu quả, một trong những yêu cầu quan trọng là trang bị kỹ năng và thiết lập cơ chế bảo vệ học sinh trong thực tế. Học sinh cần biết tự bảo vệ bản thân, giáo viên có đủ khả năng nhận diện dấu hiệu bất thường và phụ huynh sẵn sàng đồng hành khi con gặp nguy hiểm.

Một ngôi trường chỉ thực sự an toàn khi học sinh không phải đơn độc đối diện với bất kỳ nguy cơ nào, dù ở lớp học, trên đường về nhà hay trong thế giới số.