Khi môi trường ngày càng hứng chịu nhiều áp lực và tổn thương, xu thế du lịch tái tạo sẽ càng phát triển, để du khách cảm nhận được rằng chuyến du lịch của họ có ích cho môi trường và sẻ chia với cộng đồng địa phương.
Du lịch kết hợp trồng cây
Bền bỉ 15 năm qua, Công ty Jack Trần Tours Hội An đã lồng ghép hoạt động trồng dừa nước vào tour du lịch của mình để du khách có nhu cầu trải nghiệm. Những vị khách có mong muốn trải nghiệm trồng dừa sẽ được đơn vị chuẩn bị cây dừa nước non và hướng dẫn cách trồng tại rừng dừa Bảy Mẫu (phường Hội An Đông).
Ông Trần Văn Khoa, Giám đốc Công ty Jack Trần Tours Hội An cho hay: “Đến nay đã có hơn 3 nghìn cây dừa nước được du khách trồng xuống tại khu vực gần cửa biển Cửa Đại, đa phần đều sinh trưởng tốt, góp thêm phần nhỏ vào hệ sinh thái rừng ngập mặn nơi đây để ứng phó biến đổi khí hậu”.
Với Toom Sara (xã Hòa Vang), từ đầu năm nay điểm đến này đã giới thiệu dự án “Rừng ơi, thở đi!”. Dự án này là một sáng kiến trồng rừng bền vững dài hạn với mục đích hướng đến việc tái tạo hệ sinh thái rừng bản địa.
Trọng tâm kế hoạch thực hiện dự án tập trung vào việc thay thế dần rừng keo hiện có bằng các loài cây bản địa, giúp khôi phục đa dạng sinh học rừng nguyên sinh bản địa, cải thiện chất lượng đất, bảo vệ nguồn nước và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu.
Dự kiến đến giai đoạn 3 của dự án, Toom Sara sẽ tiến hành thử nghiệm sản phẩm du lịch trồng rừng thường niên mà trong khuôn khổ, khách tham gia sẽ được hướng dẫn trồng các loài cây bản địa dưới sự tư vấn của chuyên gia, để có thêm kiến thức chiều sâu về hệ sinh thái bản địa và tầm quan trọng của rừng đối với môi trường.
Theo quản lý điểm đến này, sau quá trình triển khai mô hình du lịch trồng rừng thí điểm, dự án hướng đến việc phát triển sản phẩm thành một hoạt động thường niên mang tên “Ngày trồng rừng”. Đây sẽ là sự kiện được tổ chức định kỳ, nơi cộng đồng, du khách và các tổ chức, doanh nghiệp có thể cùng chung tay phủ xanh những cánh rừng, góp phần tái tạo hệ sinh thái bền vững.
Nghiên cứu từ Booking.com cho thấy, 76% du khách muốn du lịch thân thiện với môi trường hơn và hơn 70% sẵn sàng tham gia các hoạt động giúp bảo vệ, hồi sinh những địa điểm họ ghé thăm.
Trong các chuyến famtrip, khảo sát tour tuyến vùng tây nam thành phố, doanh nghiệp lữ hành cũng khuyến nghị, hoạt động trồng cây gây rừng gắn với du lịch giáo dục tăng cường nhận thức bảo vệ các loài động vật hoang dã (như voọc chà vá chân xám tại Tam Mỹ) sẽ rất được du khách yêu thích trong khi lại dễ xây dựng sản phẩm, thân thiện với môi trường.
Thay đổi tư duy
Thành phố Đà Nẵng đang chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ kinh tế tuyến tính sang kinh tế tuần hoàn, phát triển năng lượng sạch và du lịch xanh, qua đó hướng tới mục tiêu xây dựng “Thành phố sinh thái, thông minh và đáng sống”, hướng tới phát thải ròng bằng 0. Để hiện thực hóa mục tiêu này rất cần tầm nhìn và hành động mạnh mẽ hơn với rác thải du lịch.
Du lịch Đà Nẵng có thể nói là một trong số địa phương tiên phong trong tiết giảm rác thải du lịch. Tại Đà Nẵng đã ra mắt mạng lưới du lịch Việt Nam không rác. Đà Nẵng cũng là nơi có khách sạn đầu tiên ở Việt Nam được công nhận là khách sạn “không rác thải nhựa”. Đà Nẵng (Quảng Nam cũ) cũng là một trong 2 địa phương triển khai thí điểm dự án “Giảm thiểu rác thải nhựa trong lĩnh vực du lịch”.
Dù bước đầu tạo được tiếng vang nhưng nhìn chung vẫn còn một bộ phận lớn doanh nghiệp du lịch trên địa bàn thành phố vẫn chưa tiếp cận thực hành xanh, giảm thiểu rác thải. Nguyên nhân lớn nhất vẫn là nguồn lực để chuyển đổi rất hạn chế, chưa nhìn thấy lợi ích thực tế từ việc chuyển đổi xanh. Do đó, du lịch Đà Nẵng vẫn cần giải pháp tổng thể để hạn chế rác thải đầu vào và khuyến khích đẩy mạnh tuần hoàn rác thải du lịch.
Thực tế, trên địa bàn các xã, phường thuộc thành phố Hội An (cũ) và xã Gò Nổi từng vận hành một số tour liên quan đến tuần hoàn rác, phục hồi tài nguyên như: “Xà phòng hy vọng”, “Vải cho cuộc sống”, “Ủ phân compost”, “Trồng sậy và ống hút sậy”, “Ươm cây thảo dược”… được du khách, nhất là khách quốc tế hào hứng đón nhận, thậm chí thời gian khám phá tour lên đến cả tuần.
Có thể thấy, nếu có cách tiếp cận sáng tạo thì việc xử lý rác, quá trình tuần hoàn rác cũng có thể trở thành sản phẩm du lịch.
Ông Phan Xuân Thanh, Giám đốc Công ty TNHH Emic Hospitality Hội An cho rằng, cần ưu tiên phát triển các mô hình du lịch thân thiện môi trường, sử dụng năng lượng tái tạo, quản lý rác thải hiệu quả (cần xem rác là tài nguyên) và hạn chế nhựa dùng một lần.
Xa hơn là cần đặt mục tiêu cụ thể bao nhiêu % doanh nghiệp đạt tiêu chuẩn xanh trong từng giai đoạn, bao nhiêu % cơ sở lưu trú áp dụng mô hình tuần hoàn, sử dụng năng lượng sạch và phân loại rác tại nguồn thì ngành du lịch Đà Nẵng mới có thể phát triển bền vững.
