ĐNO - Một sáng kiến nghe như khoa học viễn tưởng nhưng có thể cứu sống hành khách: máy bay được trang bị túi khí khổng lồ tự bung khi gặp sự cố, vận hành bằng trí tuệ nhân tạo (AI).
Hệ thống do AI điều khiển kết hợp túi khí khổng lồ, chất lỏng thông minh và lực đẩy ngược, tạo thành “lá chắn sống” giúp hành khách an toàn khi mọi phương án khác đều thất bại.
Hệ thống “sinh tồn” độc đáo
Theo Daily Mail, dự án Project Rebirth (Tái sinh) lọt vào vòng chung kết Giải thưởng James Dyson, một trong những sân chơi sáng tạo danh giá toàn cầu.
Ý tưởng này được phát triển bởi Eshel Wasim và Dharsan Srinivasan đến từ Viện Công nghệ và Khoa học Birla (cơ sở Dubai, Ấn Độ). Họ tin rằng phát minh này có thể mang đến cơ hội sống sót cho hàng nghìn hành khách trong tình huống khẩn cấp.
Lấy cảm hứng từ túi khí ô tô, các kỹ sư tài năng đã thiết kế hệ thống đặt túi khí khổng lồ ở mũi, bụng và đuôi máy bay. Khi AI phát hiện động cơ gặp sự cố và máy bay xuống dưới 3.000 feet, độ cao gần như không còn cơ hội xoay xở, toàn bộ túi khí bung ra chỉ trong chưa đầy hai giây.
Các túi khí tạo thành “lớp kén” bảo vệ, giúp máy bay hạ xuống mà không gây ra vụ nổ dữ dội thường thấy. Dù cú va chạm có thể mạnh, hành khách và phi hành đoàn vẫn có cơ hội sống sót cao hơn nhiều.
Tiếp theo, nếu động cơ của máy bay vẫn hoạt động trong tình huống khẩn cấp, lực đẩy ngược sẽ được kích hoạt để làm giảm tốc độ rơi; nếu không, các động cơ khí nén sẽ giúp giảm tốc và ổn định máy bay.
Bên trong, chất lỏng giảm chấn phía sau vách và ghế ngồi vốn ở trạng thái mềm dưới điều kiện bình thường nhưng sẽ cứng lại khi va chạm, giúp bảo vệ hành khách khỏi thương tích.
Từ ý tưởng đến hy vọng
Ý tưởng này bắt nguồn từ nỗi ám ảnh sau vụ rơi máy bay ngày 12/6/2025 tại Ahmedabad (Ấn Độ). Khi đó, máy bay Air India 171 rơi chỉ 32 giây sau khi cất cánh, khiến hơn 240 người thiệt mạng.
“Sau vụ đó, mẹ tôi mất ngủ vì cứ nghĩ đến sự bất lực của hành khách. Câu hỏi ám ảnh chúng tôi: Tại sao không có hệ thống giúp con người sống sót sau khi tất cả đã thất bại”, một trong hai kỹ sư chia sẻ với Daily Mail.
Trong khi phần lớn hệ thống an toàn hàng không hiện nay tập trung vào ngăn ngừa tai nạn, Project Rebirth đi theo hướng khác: tăng cơ hội sống sót khi thảm kịch là không thể tránh khỏi. Các kỹ sư gọi đây là “hệ thống sống sót nhờ AI đầu tiên trên thế giới”.
Các kỹ sư cho biết hệ thống độc đáo này có thể được lắp đặt trên các máy bay hiện có hoặc tích hợp sẵn vào các máy bay mới. Mục tiêu hiện nay của họ là hợp tác với các phòng thí nghiệm hàng không để tiến hành thử nghiệm thêm.
Dù còn nhiều thử nghiệm phía trước, Project Rebirth mang hy vọng mới: hành khách có thể tin rằng mỗi chuyến bay đều được bảo vệ bởi “phao cứu sinh” ngay trên máy bay.
Giải thưởng James Dyson năm nay cũng ghi nhận nhiều sáng kiến khác như: rạn san hô in 3D, thiết bị tiệt trùng ống tiêm cầm tay... Tuy nhiên, Project Rebirth gây chú ý đặc biệt bởi tính cấp thiết và tiềm năng cứu mạng.
Danh sách 20 dự án xuất sắc sẽ được công bố ngày 15/10; người chiến thắng toàn cầu được vinh danh ngày 5/11, nhận giải thưởng 30.000 bảng Anh cùng cơ hội thương mại hóa sản phẩm.
