Từ ngày 26-28/10, Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 47, diễn ra tại thủ đô Kuala Lumpur của Malaysia, sẽ trở thành diễn đàn ngoại giao sôi động nhất thế giới.
Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 47 quy tụ hơn 30 nguyên thủ quốc gia, có sự tham dự của Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường, cùng bàn về một khu vực đang định hình lại trật tự kinh tế toàn cầu.
Điều khiến Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 47 trở nên đặc biệt không chỉ là quy mô chưa từng có, mà bởi đây là lần hiếm hoi các nhà lãnh đạo từ Mỹ và Trung Quốc cùng ngồi chung bàn tại Đông Nam Á, khu vực đang trở thành mảnh ghép then chốt trong bàn cờ địa chính trị thế kỷ 21.
Kỳ vọng đột phá thương mại
Sự có mặt của Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Kuala Lumpur vào ngày 26/10 sẽ đánh dấu chuyến thăm châu Á đầu tiên trong nhiệm kỳ lần hai của ông. Chuyến công du của ông Trump diễn ra trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung, và ASEAN đang tìm cách đóng vai trò cầu nối.
Hãng tin Bernama của Malaysia dẫn nhận định của ông Geoffrey Williams, nhà kinh tế sáng lập công ty Williams Business Consultancy, cho rằng sự hiện diện của tổng thống Mỹ cho thấy sẽ có “điều gì đó quan trọng” được công bố, có thể là một hiệp định thương mại tự do toàn diện loại bỏ thuế quan đối ứng.
Ông Williams cũng bày tỏ kỳ vọng về các thông báo đầu tư mới từ các doanh nghiệp Mỹ, đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn với sự hiện diện của Micron Technology tại Malaysia, cũng như cơ hội hợp tác trong khai thác đất hiếm.
Song song với các cuộc gặp song phương, Hội nghị Lãnh đạo Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) lần thứ 5 sẽ diễn ra vào ngày 27/10.
Theo Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim, RCEP - hiệp định thương mại lớn nhất thế giới chiếm gần một phần ba GDP và thương mại toàn cầu - đại diện cho nhiều hơn một thỏa thuận kinh tế. Ông Anwar khẳng định: “Chúng tôi muốn RCEP không chỉ phục vụ lợi ích của các tập đoàn đa quốc gia lớn, mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, người lao động và cộng đồng của chúng ta”, TTXVN dẫn phát biểu của Thủ tướng Malaysia.
Timor-Leste và tầm nhìn đoàn kết
Một trong những khoảnh khắc lịch sử của hội nghị sẽ diễn ra vào ngày 26/10 khi Timor-Leste chính thức trở thành thành viên thứ 11 của ASEAN. Theo Thủ tướng Anwar, việc Timor-Leste được kết nạp trong thời kỳ Malaysia đảm nhiệm vai trò chủ tịch ASEAN là một thành tựu đáng tự hào.
Theo Ngoại trưởng Malaysia Mohamad Hasan, hội nghị dự kiến ban hành 84 văn kiện kết quả, phản ánh cam kết của Malaysia trong việc thúc đẩy tầm nhìn chung của ASEAN hướng tới ASEAN 2045. Tờ Malaymail nhận định, hội nghị năm nay cũng đưa ra một cách tiếp cận mới khi các bộ trưởng ngoại giao và kinh tế sẽ lần đầu tiên họp chung để điều phối chính sách.
Thủ tướng Anwar nhấn mạnh, Malaysia với tư cách Chủ tịch ASEAN 2025 đã thu hút sự chú ý toàn cầu trong suốt năm qua, với hàng trăm hội nghị cấp cao và hàng nghìn cuộc họp chính thức được tổ chức.
Hãng tin Bernama dẫn lời Thủ tướng Anwar: “Đối với tôi, đây là niềm tự hào dân tộc. Các cuộc thảo luận đã trải rộng từ ngoại giao, địa chính trị, thương mại, đầu tư, hợp tác kinh tế, an ninh, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, truyền thông, thông tin đến năng lượng - tất cả đều tạo thành các đề xuất chiến lược sẽ được xem xét và thông qua ở cấp lãnh đạo”.
Theo dự báo của Thủ tướng Anwar, trong 5 năm tới ASEAN sẽ trở thành nền kinh tế lớn thứ tư thế giới, phục vụ thị trường 680 triệu người.
ASEAN - từ Bangkok 1967 đến Kuala Lumpur 2025
Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) được thành lập tại Bangkok vào ngày 8/8/1967. Từ 5 thành viên ban đầu, tổ chức này đã phát triển thành khối 10 quốc gia bao gồm Brunei, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam,
Năm 2025 đánh dấu cột mốc quan trọng khi Malaysia đảm nhiệm vai trò Chủ tịch luân phiên với chủ đề “Bao trùm và bền vững”. Theo Thủ tướng Anwar Ibrahim, đây là một trong những giai đoạn tích cực nhất trong lịch sử ASEAN.
Hội nghị lần này cũng chào đón các đối tác đối thoại khu vực mới, trong đó có Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva và Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa, phản ánh hướng đi chiến lược mới của ASEAN trong việc mở rộng quan hệ ngoại giao và thương mại với các khu vực khác, đặc biệt là châu Phi và châu Mỹ Latinh.
