Gửi bình luận
Làng nghề điêu khắc đá mỹ nghệ Non Nước được coi là làng nghề lâu đời và nổi tiếng nhất Đà Nẵng. Với những định hướng quy hoạch mới của thành phố, làng nghề trong thời gian tới sẽ có bước phát triển đột phá, tiếp tục mang lại giá trị kinh tế - xã hội to lớn cho địa phương.
Trải qua hơn 400 năm hình thành và phát triển, nhiều sản phẩm đá mỹ nghệ Non Nước đã bắt kịp xu hướng thị trường xuất khẩu và phục vụ tốt nhu cầu của du khách. Từ đầu năm đến nay, tổng lượng đá trong nước nhập vào làng nghề ước khoảng 18.000 tấn các loại, trung bình 2.000 tấn/tháng. Ngoài ra, đá nhập khẩu đạt khoảng 400 tấn, chủ yếu từ Afghanistan, Pakistan, Ấn Độ…
Dưới bàn tay tài hoa của các nghệ nhân, những khối đá thô cứng hóa thân thành tượng Phật, linh vật phong thủy, đồ trang sức và các tác phẩm nghệ thuật tinh xảo. Trung bình mỗi tháng, có hơn 120 sản phẩm lớn (từ 1m trở lên), 13.000 sản phẩm nhỏ (dưới 1m) và 45.000 sản phẩm đồ lưu niệm được xuất ra khỏi làng nghề. Dọc các tuyến đường Trường Sa, Võ Nguyên Giáp, Huyền Trân Công Chúa, Lê Văn Hiến..., các cơ sở kinh doanh mặt hàng đá tự nhiên mỗi ngày đón đông đảo du khách đến tham quan, mua sắm.
Chị Nguyễn Thị Tuyết (Việt kiều Mỹ) chia sẻ, đây là lần đầu chị trở về nước sau hơn 20 năm. Chị đã dành nhiều thời gian tham quan các điểm du lịch nổi tiếng của Đà Nẵng, trong đó có làng đá mỹ nghệ Non Nước. “Đến đây, tôi rất ấn tượng với không gian trưng bày đẹp mắt. Mỗi sản phẩm đều được chế tác rất tinh xảo, thể hiện sự khéo léo và tâm huyết của người thợ. Đây không chỉ là những sản phẩm mỹ nghệ mà còn là tác phẩm nghệ thuật, góp phần quảng bá giá trị làng nghề đến với du khách trong và ngoài nước”, chị Tuyết nói.
Theo ông Lưu Vạn Tâm Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường Ngũ Hành Sơn (phụ trách làng nghề đá mỹ nghệ Non Nước), nghề điêu khắc mang lại giá trị kinh tế đáng kể cho địa phương.
Hiện nay, làng nghề có gần 400 cơ sở sản xuất, kinh doanh với hơn 1.200 lao động, đóng góp lớn vào việc giải quyết việc làm. Sản lượng ước tính khoảng 1,2 tỷ sản phẩm/năm với doanh thu bình quân đạt 460 tỷ đồng/năm; trong đó, giai đoạn 2021 - 2025, tổng giá trị hàng hóa ước đạt 1.380 tỷ đồng. Thu nhập bình quân của lao động trong làng nghề đạt khoảng 12 triệu đồng/tháng, cao hơn mức trung bình của nhiều ngành tiểu thủ công nghiệp tại Đà Nẵng.
Nghề điêu khắc đá còn góp phần đáng kể vào nguồn thu ngân sách, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng giá trị sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp của phường Ngũ Hành Sơn. Nhiều cơ sở đã xây dựng được thương hiệu uy tín như: Tiến Hiếu, Nguyễn Hùng, Xuất Ánh, Nguyễn Việt Minh, Tý Nhựt, Long Bửu, Út Lan... Sản phẩm của các cơ sở này được thương nhân và khách du lịch quốc tế như: Hồng Kông (Trung Quốc), Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Australia, Pháp, Canada, Hà Lan, Mỹ... đặt mua với những hợp đồng trị giá hàng trăm nghìn USD.
Ngày 2/2/2026, UBND thành phố ban hành Quyết định số 482/QĐ-UBND phê duyệt Đề án “Bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật chế tác thủ công trong điêu khắc đá mỹ nghệ Non Nước gắn với quảng bá và phát triển sản phẩm du lịch tại Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Nghề điêu khắc mỹ nghệ đá Non Nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”.
Đề án định hướng gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch, mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao thu nhập cho đội ngũ nghệ nhân và người lao động. Mục tiêu đến năm 2030, nghệ thuật điêu khắc đá thủ công truyền thống thoát khỏi tình trạng mai một; đến năm 2045, làng nghề trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn, nổi bật của khu vực.
Ông Lưu Vạn Tâm Anh cho biết thêm, sau nhiều năm khảo sát và cân nhắc, thành phố đã quyết định phương án di dời toàn bộ phần sản xuất thô của làng nghề về huyện Thăng Bình (cũ). Với quỹ đất rộng lớn được quy hoạch, đây sẽ là nơi tập trung các công đoạn nặng nhọc, bụi bặm và tiếng ồn lớn nhất. Tại không gian gốc của làng nghề hiện nay sẽ chỉ giữ lại các công đoạn chạm khắc nghệ thuật, làm tinh và trưng bày sản phẩm.
Việc di dời này không làm mất đi tính kết nối di sản. Làng nghề đá mỹ nghệ Non Nước vẫn là một thành tố hữu cơ trong hệ sinh thái “một điểm đến 4 di tích” của toàn khu vực quần thể danh thắng Ngũ Hành Sơn. Việc chuyển phần sản xuất thô là cách để bảo tồn bền vững, giúp làng nghề vừa giữ được giá trị kinh tế, vừa hòa hợp với các di sản xung quanh.
“Mục tiêu mà phường Ngũ Hành Sơn hướng tới là biến làng nghề trở thành một không gian trải nghiệm văn hóa đúng nghĩa, thực sự là nơi tôn vinh bàn tay tài hoa của nghệ nhân. Nơi du khách có thể thảnh thơi chiêm ngưỡng di sản hoặc tự tay thực hiện các công đoạn của nghề điêu khắc đá”, ông Anh chia sẻ.