ĐNO - Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học đòi hỏi sự thay đổi đồng bộ từ phương pháp dạy học, năng lực đội ngũ đến môi trường sử dụng ngoại ngữ. Tại Đà Nẵng, nhiều trường học đang từng bước mở rộng không gian thực hành, từ những hoạt động gần gũi ở bậc tiểu học đến thí điểm dạy học tích hợp song ngữ ở bậc THCS, tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi lâu dài.
.png)
ĐNO - Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học đòi hỏi sự thay đổi đồng bộ từ phương pháp dạy học, năng lực đội ngũ đến môi trường sử dụng ngoại ngữ. Tại Đà Nẵng, nhiều trường học đang từng bước mở rộng không gian thực hành, từ những hoạt động gần gũi ở bậc tiểu học đến thí điểm dạy học tích hợp song ngữ ở bậc THCS, tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi lâu dài.
.png)

Tại Trường Tiểu học Hai Bà Trưng (phường Sơn Trà), tiếng Anh đang dần hiện diện trong không gian học đường qua những khẩu hiệu, câu giao tiếp trực quan. Thay vì chỉ tiếp xúc ngoại ngữ trong giờ học, học sinh có thêm cơ hội làm quen với từ vựng, mẫu câu qua cảnh quan, bảng biểu cùng các hoạt động thường nhật.
Cùng với việc xây dựng môi trường học tập, đội ngũ giáo viên đã chủ động đổi mới phương pháp, tổ chức các trò chơi và hoạt động giao tiếp phù hợp với từng độ tuổi. Em Nguyễn Trần Thảo Tiên, học sinh nhà trường, chia sẻ rằng em rất thích học tiếng Anh nhờ các trò chơi sinh động của cô giáo, giúp em tự tin hơn trong giao tiếp.
Theo cô Lê Thị Huyền Khanh, giáo viên tiếng Anh trường Tiểu học Hai Bà Trưng, phương pháp giảng dạy cần bám sát tâm lý và khả năng tiếp nhận của từng khối lớp. Với học sinh lớp 1, giáo viên tăng cường các bài hát, trò chơi bằng tiếng Anh để các em làm quen ngôn ngữ. Với khối lớp 3 và lớp 4, các hoạt động được mở rộng qua bài tập giao tiếp, thực hành theo cặp và thực hiện dự án.
Cô Trịnh Thị Oanh, Phó Hiệu trưởng nhà trường cho biết, bên cạnh đổi mới giờ học, trường chú trọng tổ chức các hoạt động giao lưu, trải nghiệm giúp học sinh mạnh dạn sử dụng tiếng Anh. Trong năm học này, nhà trường bắt đầu tích hợp tiếng Anh vào một số môn học và hoạt động giáo dục phù hợp.
Tại Trường THCS Trưng Vương (phường Hải Châu), môi trường giao tiếp ngoại ngữ được mở rộng qua hệ thống câu lạc bộ và các chương trình ngoại khóa. Những buổi sinh hoạt câu lạc bộ tiếng Anh với các phần thuyết trình, thảo luận nhóm bằng ngoại ngữ đã giúp học sinh vận dụng hiệu quả kiến thức vào thực tiễn.

Với phương châm “dám nói, dám sai, cùng tiến bộ”, giáo viên luôn khuyến khích học sinh chủ động giao tiếp, không e ngại mắc lỗi, đồng thời ghi nhận sự nỗ lực của từng thành viên.
Nhà trường cũng phát động chương trình “English in Action” mang thông điệp “Together We Speak - Together We Grow”, khuyến khích dùng tiếng Anh từ lời chào, cuộc trò chuyện đến các hoạt động hằng ngày.
Thầy Võ Thanh Phước, Hiệu trưởng Trường THCS Trưng Vương chia sẻ, nhà trường triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nâng cao năng lực ngoại ngữ cho học sinh; trong đó duy trì câu lạc bộ, tổ chức các tiết học và hoạt động trải nghiệm thực tế, đồng thời phối hợp với các trung tâm ngoại ngữ để tăng cơ hội thực hành.
Từ những câu giao tiếp trong khuôn viên, trò chơi, hoạt động nhóm đến các câu lạc bộ, các trường đang từng bước đưa tiếng Anh vượt ra khỏi phạm vi một môn học thuần túy. Điều cốt lõi không nằm ở số lượng hoạt động mà ở khả năng duy trì thường xuyên, tạo môi trường thân thiện để học sinh hình thành sự tự tin và thói quen sử dụng ngoại ngữ.


Tại phường Ngũ Hành Sơn, chương trình nâng cao năng lực tiếng Anh cho học sinh tiểu học đang được triển khai nhờ sự phối hợp giữa chính quyền địa phương và Trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Đà Nẵng).
Theo ông Tạ Tự Bình, Phó Chủ tịch UBND phường Ngũ Hành Sơn, trong năm học 2026 - 2027, chương trình tiếng Anh tăng cường sẽ được tổ chức cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 5 tại các trường tiểu học công lập trên địa bàn. Địa phương hiện có 4 trường tiểu học công lập, 4 phân hiệu và 1 điểm trường, với 262 lớp, 9.373 học sinh, đặt mục tiêu 100% học sinh được tham gia.

Dự kiến triển khai từ ngày 12/10/2026 đến ngày 14/5/2027, chương trình gồm 26 tuần thực học, với thời lượng 2 tiết/tuần/lớp, tương đương 52 tiết. Nội dung bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018, chú trọng phát triển toàn diện bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết; trong đó đẩy mạnh giao tiếp và thực hành phù hợp với lứa tuổi. Tổng kinh phí thực hiện hơn 2,5 tỷ đồng từ ngân sách địa phương.
Theo kế hoạch hợp tác giai đoạn 2026 - 2030, hai đơn vị còn hướng tới bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên, xây dựng mô hình “Trường học thân thiện với tiếng Anh”, tổ chức câu lạc bộ, ngày hội và hoạt động trải nghiệm; đồng thời phát triển học liệu số, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo vào dạy học.

Ở cấp trường, nhiều giải pháp thiết thực cũng được triển khai để đưa tiếng Anh vào đời sống học đường hằng ngày. Tại Trường Tiểu học Lê Lai (phường Ngũ Hành Sơn), Chi bộ nhà trường đã tổ chức sinh hoạt chuyên đề về đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai, nhấn mạnh vai trò chủ động tự học, nâng cao năng lực ngoại ngữ của cán bộ, giáo viên. Các hoạt động tương tác, trò chơi mang chủ đề “Mở cánh cửa hội nhập” được tổ chức nhằm tạo hứng thú và thúc đẩy tinh thần đổi mới trong đội ngũ.
Cô Nguyễn Thị Thanh Tình, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trần Cao Vân (phường Thanh Khê) cho rằng, các trường có thể bắt đầu từ những việc làm đơn giản như bố trí bảng hiệu, thông báo song ngữ, ghi tên cây trồng bằng tiếng Anh - tiếng Việt hay đặt các câu danh ngôn tiếng Anh tại cầu thang. Bên cạnh đó, các hoạt động đọc sách và giao tiếp theo chủ đề hằng tuần sẽ giúp học sinh lẫn giáo viên tăng cường phản xạ ngoại ngữ.
Những giải pháp này không đòi hỏi phải thay đổi toàn bộ chương trình hay đầu tư quá lớn về cơ sở vật chất, nhưng cần được xây dựng thành kế hoạch và duy trì thường xuyên. Qua đó, tiếng Anh từng bước trở thành một phần tự nhiên trong không gian học tập, sinh hoạt của nhà trường.

.png)
Nếu ở bậc tiểu học, trọng tâm là tạo môi trường tiếp xúc và thực hành ngoại ngữ thì ở bậc THCS, dạy học tích hợp nội dung và ngôn ngữ mở ra hướng tiếp cận sâu hơn: sử dụng tiếng Anh như một công cụ hỗ trợ học tập các môn học khác.
Tại Trường THCS Nguyễn Huệ (phường Hải Châu), những tiết dạy theo hướng song ngữ được chuẩn bị từ mùa hè năm 2026. Thông qua buổi tập huấn chuyên đề về dạy học tích hợp nội dung và ngôn ngữ, giáo viên các tổ chuyên môn được dự tiết dạy mẫu môn Toán, qua đó tiếp cận phương pháp đưa tiếng Anh vào quá trình tổ chức hoạt động học tập.

Đây là bước chuẩn bị cho chương trình thí điểm trong năm học 2026-2027. Nhà trường đã thành lập nhóm hỗ trợ giáo viên thuộc ba tổ chuyên môn Toán - Tin, Khoa học tự nhiên và Năng khiếu. Trong năm học này, 15 giáo viên đại diện các môn Toán, Khoa học tự nhiên, Thể dục, Mỹ thuật và Giáo dục công dân trực tiếp tham gia triển khai dạy học song ngữ.

Dù vậy, việc sử dụng tiếng Anh trong giảng dạy các môn học khác cũng đặt ra những thách thức mới đối với đội ngũ nhà giáo. Cô Phạm Thị Thùy Loan, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Huệ chia sẻ, nhiều giáo viên từng học tiếng Anh hoặc có chứng chỉ ngoại ngữ nhưng chưa có môi trường sử dụng thường xuyên. Vì vậy, khi chuyển sang giảng dạy chuyên môn bằng tiếng Anh, không ít thầy cô vẫn còn tâm lý e ngại.
Nhà trường không đặt yêu cầu giáo viên lập tức chuyển sang dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh mà khuyến khích bắt đầu từ những nội dung vừa sức, sau đó từng bước mở rộng. Cách làm này vừa tạo thời gian để giáo viên củng cố năng lực ngôn ngữ, hoàn thiện phương pháp tổ chức bài giảng, vừa hạn chế áp lực đối với học sinh.
Thực tế cho thấy, dạy học song ngữ không đơn thuần là chuyển ngữ bài giảng từ tiếng Việt sang tiếng Anh. Giáo viên phải xác định rõ phần kiến thức có thể tích hợp, lựa chọn thuật ngữ phù hợp với trình độ học sinh nhằm bảo đảm các em vừa hiểu nội dung môn học, vừa có cơ hội thực hành ngoại ngữ. Nếu dung lượng kiến thức sử dụng tiếng Anh vượt quá khả năng tiếp nhận, mục tiêu của môn học có thể bị ảnh hưởng.
Bởi vậy, sự phối hợp giữa giáo viên tiếng Anh và giáo viên bộ môn đóng vai trò then chốt. Trong đó, giáo viên ngoại ngữ hỗ trợ về ngôn ngữ, cách diễn đạt và phương pháp thực hành; giáo viên bộ môn bảo đảm tính chính xác của kiến thức chuyên môn. Đây là cơ sở để từng bước hình thành đội ngũ có đủ năng lực tổ chức dạy học tích hợp trong nhà trường.


Từ những mô hình đang triển khai, có thể thấy đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học là một quá trình chuyển đổi lâu dài, đòi hỏi sự thay đổi đồng bộ về chương trình, đội ngũ, học liệu, công nghệ và môi trường sử dụng. Việc chỉ tăng thời lượng môn học hay tổ chức một số hoạt động ngoại khóa riêng lẻ chưa đủ để hình thành thói quen sử dụng ngoại ngữ trong học tập và giao tiếp.
UBND thành phố Đà Nẵng đã ban hành Kế hoạch số 234/KH-UBND ngày 15/4/2026 triển khai Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045”. Theo đó, tiếng Anh được định hướng sử dụng rộng rãi, thường xuyên và hiệu quả trong dạy học, giao tiếp, quản lý cùng các hoạt động giáo dục; từng bước hình thành hệ sinh thái sử dụng tiếng Anh tại các cơ sở giáo dục từ mầm non đến đại học, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên.

Thành phố xác định lộ trình triển khai theo ba vùng, phù hợp với điều kiện thực tiễn; ưu tiên hỗ trợ tối đa đối với khu vực miền núi, khó khăn nhằm bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục.
Đối với giáo dục phổ thông, giai đoạn 2025 - 2030, thành phố đặt mục tiêu 100% cơ sở giáo dục dạy tiếng Anh bắt buộc từ lớp 1; ít nhất 20% số trường đạt mức độ 1, 5% đạt mức độ 2 và 2% đạt mức độ 3. Đến năm 2045, các tỷ lệ này phấn đấu nâng tương ứng lên 50%, 20% và 15%.
Để thực hiện mục tiêu, thành phố tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách; phát triển đội ngũ giáo viên; xây dựng kho học liệu số tiếng Anh dùng chung; đổi mới phương pháp dạy học cùng kiểm tra, đánh giá; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo, hợp tác quốc tế và xã hội hóa nguồn lực.
Năm 2026 được xác định là năm trọng tâm thực hiện công tác truyền thông, khảo sát, hoàn thiện thể chế, bồi dưỡng giáo viên cốt cán và triển khai thí điểm tại một số trường.
Trong đó, việc nâng cao năng lực ngoại ngữ của đội ngũ giáo viên là ưu tiên hàng đầu. Mùa hè vừa qua, Sở Giáo dục và Đào tạo đã triển khai Tháng tự học tiếng Anh miễn phí trên nền tảng trực tuyến tích hợp trí tuệ nhân tạo, tạo điều kiện để giáo viên tự đánh giá năng lực và củng cố kiến thức.
Tuy nhiên, yêu cầu không chỉ dừng ở trình độ tiếng Anh chung mà còn phải gắn với khả năng sử dụng ngoại ngữ trong giảng dạy, thiết kế bài học tích hợp và tổ chức hoạt động phù hợp với từng môn học, cấp học.

Tại hội nghị quốc tế VietTESOL 2026 do Hiệp hội VietTESOL, Ban Quản lý Đề án Ngoại ngữ quốc gia (Bộ Giáo dục và Đào tạo) và Trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Đà Nẵng) phối hợp tổ chức, vấn đề chuyển đổi vai trò của tiếng Anh tiếp tục được thảo luận sâu rộng.
Các chuyên gia cho rằng, quá trình chuyển tiếng Anh từ vị trí một môn ngoại ngữ trong nhà trường sang ngôn ngữ thứ hai cần lộ trình từng bước, với sự thay đổi đồng bộ về chương trình, đội ngũ, học liệu, công nghệ lẫn môi trường sử dụng. Các địa phương cần xây dựng kế hoạch phù hợp, tránh triển khai ồ ạt khi điều kiện giữa các trường còn khác nhau.

Để đạt hiệu quả bền vững, sự phối hợp giữa ngành giáo dục, chính quyền địa phương, các trường đại học và cơ sở giáo dục có ý nghĩa quan trọng. Mỗi nhà trường cần chủ động rà soát năng lực đội ngũ, điều kiện cơ sở vật chất và nhu cầu của học sinh để lựa chọn mô hình phù hợp; những đơn vị có điều kiện nên triển khai thí điểm, đánh giá kết quả và rút kinh nghiệm trước khi nhân rộng.
Thực hiện: NGỌC HÀ - THU HÀ - TUYẾT TRINH