Bảo vệ môi trường để phát triển bền vững - Bài 1: Giải quyết các vấn đề môi trường cấp bách

BÀI 1: GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG CẤP BÁCH

Những năm qua, với ngân sách chi cho môi trường rất lớn cùng các chính sách đột phá và nhiều dự án trọng điểm được triển khai đã tạo ra những chuyển biến tích cực trong công tác bảo vệ môi trường.

Ưu tiên bố trí ngân sách

Những năm qua, thành phố Đà Nẵng (cũ) và tỉnh Quảng Nam (cũ) đã chủ động xây dựng, hoàn thiện thể chế, ban hành nhiều nghị quyết quan trọng nhằm hỗ trợ đầu tư hạ tầng kỹ thuật, xử lý nước thải tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, đô thị.

Đồng thời ban hành các chính sách về phí bảo vệ môi trường, quản lý chất thải, khuyến khích xã hội hóa đầu tư cho môi trường. Cùng với đó, ưu tiên nguồn lực từ ngân sách đầu tư cho công tác bảo vệ môi trường.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phạm Nam Sơn thông tin, riêng trong giai đoạn 2022 - 2024, ngân sách thành phố Đà Nẵng (cũ) đã bố trí 3.956 tỷ đồng chi thường xuyên cho sự nghiệp bảo vệ môi trường (chiếm bình quân 7,86% tổng chi ngân sách hằng năm) và bố trí vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 hơn 4.490 tỷ đồng cho 29 dự án môi trường.

Tỉnh Quảng Nam (cũ) bố trí 576,2 tỷ đồng chi thường xuyên cho sự nghiệp môi trường và huy động hàng nghìn tỷ đồng cho các dự án đầu tư công và ODA (hơn 1.357 tỷ đồng từ ngân sách cùng 1.942 tỷ đồng từ nguồn vốn nước ngoài để đầu tư hơn 15 dự án bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, tăng trưởng xanh, cấp nước sạch tập trung...); cấp phép đầu tư, phê duyệt chủ trương đầu tư 5 dự án với tổng vốn 980 tỷ đồng.

Hai địa phương cũng huy động nhiều nguồn lực xã hội hóa đầu tư cho công tác bảo vệ môi trường; chủ động vận động, huy động nguồn lực tài trợ từ các tổ chức quốc tế về môi trường thông qua việc thúc đẩy các chương trình, dự án hợp tác phát triển trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

Công tác phòng ngừa, kiểm soát ô nhiễm môi trường đã được chú trọng và triển khai đa dạng ở các lĩnh vực công nghiệp, năng lượng, dịch vụ, thương mại, giao thông vận tải và đạt được nhiều kết quả quan trọng.

Tất cả cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng đã hoàn thành khắc phục. Các dự án trọng điểm, cấp thiết về bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu được ưu tiên triển khai. Đến nay, các công trình, hạng mục hạ tầng kỹ thuật đô thị, bảo vệ môi trường đã được đầu tư cơ bản và đưa vào sử dụng, góp phần quan trọng nâng cấp và đồng bộ về cơ sở hạ tầng chung, cải thiện chất lượng môi trường.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, những nỗ lực chung đã tạo ra những chuyển biến thực chất trong việc kiểm soát ô nhiễm và quản lý chất thải, trong đó có các dự án, mô hình mang tính tiên phong.

Công tác bảo vệ rừng được đặc biệt chú trọng, giữ vững tỷ lệ che phủ rừng ở mức cao. Công tác bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học được thực hiện trên quan điểm quản lý gắn với các khu bảo tồn thiên nhiên, khai thác và sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên theo hướng bền vững, cân bằng sinh thái...

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành đánh giá cao thành phố Đà Nẵng (cũ) đã dẫn đầu cả nước trong công tác bảo vệ môi trường, nhất là môi trường đô thị rất tốt với tỷ lệ xử lý nước thải đô thị cao nhất toàn quốc. Thực sự, Đà Nẵng đã hiện thực hóa mục tiêu thành phố đáng sống. Đề án “Xây dựng Đà Nẵng - Thành phố môi trường” giai đoạn 2021 - 2030 với 4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm và 31 chỉ tiêu rất cụ thể để thực hiện.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá rất cao tỉnh Quảng Nam (cũ) đã dẫn đầu trong công tác bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học.

Sau hợp nhất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường mong rằng, những thế mạnh, mặt tốt của mỗi địa phương trước đây được nhân lên và khắc phục những vấn đề còn hạn chế và thách thức.

Đầu tư hạ tầng bảo vệ môi trường trọng yếu

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phạm Nam Sơn, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố còn những hạn chế nhất định. Mặc dù ngân sách chi cho môi trường đã tăng, những nguồn lực tài chính chưa đáp ứng yêu cầu, chưa đủ để giải quyết các vấn đề cấp bách về bảo vệ môi trường.

Trong đó, tại khu vực tỉnh Quảng Nam (cũ), tỷ lệ thu gom, xử lý nước thải tại các khu đô thị còn thấp, chỉ mới đạt khoảng 10,09%; hạ tầng cấp nước sạch cho khu vực nông thôn, làng nghề cũng như hạ tầng thu gom, xử lý nước thải tại các cụm công nghiệp còn hạn chế, dẫn đến giới hạn về ngành nghề để thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn khi có phát sinh nước thải công nghiệp.

Hầu hết khu vực dân cư nông thôn chưa có hệ thống thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt, đây được xem là một trong những thách thức đối với chất lượng nguồn nước một số lưu vực sông trên địa bàn. Việc kêu gọi đầu tư các nhà máy xử lý chất thải rắn (rác) sinh hoạt, công tác xử lý chất thải rắn xây dựng xây dựng còn gặp nhiều khó khăn; việc huy động nguồn lực, thu hút đầu tư, xã hội hóa vẫn còn hạn chế...

Sau hợp nhất, thành phố tiếp tục thực hiện Đề án “Xây dựng Đà Nẵng - Thành phố môi trường” giai đoạn 2021 - 2030 với tổng kinh phí huy động khoảng 15.000 tỷ đồng.

“Thời gian đến, Đà Nẵng tập trung nguồn lực giải quyết các vấn đề cấp bách về môi trường, ưu tiên đầu tư hạ tầng bảo vệ môi trường trọng yếu. Theo đó, thành phố đầu tư xây dựng trạm xử lý nước thải tập trung tại các đô thị (đô thị từ loại 5 trở lên), khu công nghiệp, cụm công nghiệp... chưa bảo đảm điều kiện về môi trường. Đồng thời hoàn thiện khu tổ hợp xử lý chất thải rắn sinh hoạt, đẩy nhanh tiến độ kêu gọi đầu tư xây dựng nhà máy điện rác, nhà máy xử lý chất thải nguy hại với công nghệ hiện đại.

Cùng với đó, cải tạo, nạo vét, khơi thông các sông, hồ có nguy cơ ô nhiễm, như sông Trường Giang, sông Cổ Cò...

Thành phố sẽ rà soát, đồng bộ hóa các quy hoạch; điều chỉnh các chương trình, kế hoạch về bảo vệ môi trường phù hợp, thống nhất với quy hoạch chung (đô thị) của thành phố Đà Nẵng mới sau hợp nhất. Bên cạnh đó, tập trung tháo gỡ “điểm nghẽn” pháp lý, vướng mắc trong thủ tục đầu tư đối với các dự án môi trường; hoàn thiện và ban hành chính sách khuyến khích mạnh mẽ hơn nữa việc xã hội hóa đầu tư công trình bảo vệ môi trường”, ông Phạm Nam Sơn nhấn mạnh.

____________
Bài 2: Hướng đến tăng trưởng xanh, đô thị sinh thái