Gửi bình luận
ĐNCT - Khám sức khỏe tiền hôn nhân đang trở thành giải pháp quan trọng giúp các cặp đôi chủ động phòng ngừa rủi ro, bảo vệ sức khỏe sinh sản và nâng cao chất lượng dân số.
Tại Bệnh viện Đà Nẵng, hai anh em P.N.A.K. và P.N.A.V. phải thường xuyên điều trị vì mắc bệnh tan máu bẩm sinh (Thalassemia) thể nặng. Hằng tháng, cả hai phải truyền máu và sử dụng thuốc thải sắt định kỳ. Sau nhiều năm điều trị, một người mắc viêm gan B, người còn lại bị suy tim. Bệnh cũng ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và chức năng sinh dục của cả hai.
Bác sĩ Huỳnh Thị Ngọc Vân, Khoa Nội Thần kinh - Cơ xương khớp - Huyết học lâm sàng, Bệnh viện Đà Nẵng, cho biết đơn vị đang điều trị khoảng 80 trường hợp Thalassemia, chủ yếu ở thể trung bình và nặng. Đây là bệnh lý huyết học di truyền, gây thiếu máu kéo dài, có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng và khiến người bệnh phải điều trị lâu dài.
Điều đáng lưu ý, người mang gene Thalassemia có thể không có biểu hiện bất thường về sức khỏe. Nếu cả vợ và chồng cùng mang gene có khả năng kết hợp gây bệnh, con sinh ra có nguy cơ mắc Thalassemia thể nặng. Việc tầm soát trước khi kết hôn hoặc mang thai giúp các cặp đôi nhận biết nguy cơ di truyền để có phương án sinh con phù hợp.
Không chỉ bệnh di truyền, những bất thường về sức khỏe sinh sản cũng có thể ảnh hưởng đến hành trình làm cha mẹ. Kết hôn hơn 10 năm, trải qua nhiều lần sảy thai và thai lưu, vợ chồng chị N.T.T.T. chỉ xác định được những vấn đề sức khỏe sau khi đến bệnh viện thăm khám chuyên sâu.
Bác sĩ Trịnh Thị Băng Tâm, Khoa Phụ sản, Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Nẵng, cho biết người vợ mắc hội chứng buồng trứng đa nang nặng, trong khi người chồng mang bất thường di truyền, tinh trùng dị dạng và có mức độ đứt gãy DNA cao. Sau khi được tư vấn, áp dụng các phương pháp hỗ trợ sinh sản kết hợp sàng lọc phôi tiền làm tổ, cặp đôi đã đón con thành công ngay trong lần điều trị đầu tiên.
Thực tế tại các cơ sở y tế cho thấy, nhiều người trẻ đang gặp các vấn đề sức khỏe sinh sản. “Việc phát hiện sớm có ý nghĩa rất quan trọng, giúp can thiệp và điều trị kịp thời, qua đó bảo vệ sức khỏe của bản thân, người bạn đời và cả thế hệ con cái sau này”, bác sĩ Tâm nhấn mạnh.
Mục tiêu nâng cao chất lượng dân số
Theo Nghị quyết số 262/2025/QH15 của Quốc hội về Chương trình mục tiêu quốc gia chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, tỷ lệ cặp nam, nữ được tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn phấn đấu đạt 90% vào năm 2030 và 95% vào năm 2035. Đây được xem là giải pháp “dự phòng cấp một” nhằm nâng cao chất lượng dân số.
Ghi nhận tại Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Nẵng, những năm gần đây, số lượng các cặp đôi đến khám sức khỏe tiền hôn nhân có xu hướng tăng rõ rệt, đặc biệt ở nhóm người trẻ chuẩn bị kết hôn và có kế hoạch sinh con.
Bác sĩ Trịnh Thị Băng Tâm đánh giá đây là chuyển biến tích cực trong nhận thức. Nếu trước đây nhiều người chỉ đi khám khi gặp vấn đề về sinh sản, nay các cặp đôi đã quan tâm hơn đến việc kiểm tra sức khỏe, phòng ngừa rủi ro trước khi mang thai. Những người mắc bệnh mạn tính như đái tháo đường, rối loạn tuyến giáp, lupus ban đỏ hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh di truyền cần được tư vấn chuyên sâu trước khi sinh con.
Riêng với Thalassemia, bác sĩ Huỳnh Thị Ngọc Vân khuyến cáo các cặp đôi nên thực hiện những xét nghiệm phù hợp khi có chỉ định. Nếu xác định cả hai có nguy cơ truyền bệnh cho con, bác sĩ sẽ tư vấn di truyền, các lựa chọn sinh sản và phương án theo dõi thai kỳ. Đây là cơ sở để hạn chế nguy cơ trẻ sinh ra mắc bệnh thể nặng, giảm gánh nặng điều trị cho gia đình.
Bà Phùng Thị Hương Hạnh, Chi cục trưởng Chi cục Dân số thành phố Đà Nẵng, nhìn nhận thanh niên giữ vai trò quan trọng trong nâng cao chất lượng dân số. Thực tế, dù có điều kiện tiếp cận thông tin nhanh chóng qua internet và mạng xã hội, một bộ phận thanh niên, vị thành niên vẫn thiếu kiến thức về sức khỏe sinh sản, chưa nhận thức đầy đủ sự cần thiết của khám tiền hôn nhân.
Theo bà Hạnh, việc chuẩn bị cho hôn nhân không chỉ dừng ở điều kiện kinh tế mà còn bao gồm sức khỏe, kiến thức và kỹ năng làm cha mẹ.
Để đưa kiến thức chăm sóc sức khỏe đến gần người trẻ, ngành dân số Đà Nẵng duy trì các CLB tiền hôn nhân tại xã, phường; phối hợp trường học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cao đẳng, đại học và khu công nghiệp tổ chức truyền thông về sức khỏe sinh sản, mang thai an toàn và sinh con khỏe mạnh. Trong 9 tháng đầu năm 2026, Chi cục Dân số thành phố tổ chức 9 buổi tuyên truyền về sức khỏe sinh sản, phòng tránh mang thai ngoài ý muốn cho 2.400 học sinh THPT.
Bà Hạnh nhấn mạnh, thanh niên là mắt xích khởi đầu trong nâng cao chất lượng dân số. Để chuẩn bị cho một gia đình khỏe mạnh, người trẻ cần được trang bị kiến thức, kỹ năng và ý thức chăm sóc sức khỏe từ trước khi bước vào hôn nhân.