Dự báo mùa mưa bão năm nay diễn biến khó lường, UBND thành phố Đà Nẵng và các xã, phường, nhất là vùng dễ bị ảnh hưởng bởi thiên tai như miền núi, hải đảo đã chủ động phương án ứng phó theo các cấp độ rủi ro trên địa bàn, kịp thời đưa vào áp dụng thông suốt, nhanh chóng, hiệu quả.
Với phương châm “4 tại chỗ”, các địa phương sớm xây dựng phương án, kế hoạch ứng phó nhằm không để bị động, đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản của nhân dân trong mùa mưa bão.
Phường Hải Vân là địa bàn giáp biển và nhiều đồi núi, thường xuyên chịu tác động của nhiều loại hình thiên tai, nguy cơ cao xảy ra sạt lở đất, lũ quét và ngập lụt, nhất là tại các khu vực Tà Lang, Lộc Mỹ, Nam Yên, Trường Định... Trong khi đó, tỷ lệ nhà kiên cố thấp, đa phần là nhà cấp 4 với kết cấu không đảm bảo, khó có khả năng chống chịu các cơn bão mạnh.
Ngay sau sáp nhập, phường đã khẩn trương xây dựng phương án ứng phó với thiên tai theo các cấp độ rủi ro đối với các loại hình thiên tai trên địa bàn. Phương án được phường phê duyệt vào giữa tháng 7/2025 và đã được triển khai thuận lợi, nhanh chóng, góp phần ứng phó hiệu quả các đợt thiên tai vừa qua.
Một trong những nội dung được các phường, xã tập trung xây dựng chi tiết, đầy đủ trong phương án ứng phó với thiên tai theo các cấp độ rủi ro là xác định chính xác số người dân phải sơ tán lẫn từng điểm sơ tán tập trung và phân tán ứng với từng loại hình, cấp độ rủi ro thiên tai để khi có tình huống thì nhanh chóng triển khai.
Phó Chủ tịch UBND phường An Hải Dương Thanh Hà cho biết, trong đợt ứng phó với bão số 10 vừa qua, dù bão có tốc độ di chuyển rất nhanh, nhưng phường đã chuẩn bị sẵn sàng các điểm sơ tán nhân dân theo phương án ứng phó với thiên tai và thông báo cho các hộ gia đình có nhà ở tạm, không kiên cố chuẩn bị sơ tán.
Phường Hải Châu cũng triển khai ứng phó bão với đầy đủ biện pháp, nhiệm vụ đã đề ra theo phương án ứng phó thiên tai theo các cấp độ rủi ro. Đối với cơn bão số 10 vừa qua, từ dữ liệu về các cửa thu nước mưa trên các tuyến đường, phường tổ chức phát động nhân dân ra quân khơi thông ngay, góp phần làm giảm tình trạng ngập nước cục bộ.
Phó Chủ tịch UBND phường Hải Châu Nguyễn Văn Duy cho biết, phường đã hoàn chỉnh danh mục dữ liệu hệ thống thoát nước thuộc thẩm quyền quản lý để đẩy nhanh tiến độ nạo vét, khơi thông kịp thời, trong đó có dữ liệu về 1.961 cửa thu nước mưa trên các tuyến đường thuộc thẩm quyền quản lý. Từ đó, phường tổ chức 5 đợt ra quân khơi thông, nạo vét bùn đối với hệ thống mương, cống thoát nước và xử lý cửa thu nước mưa bị trám lấp, tháo dỡ các vật dụng che đậy các cửa thu nhằm bảo đảm thoát nước.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng Trương Xuân Tý cho biết, tính đến ngày 26/9, có 85 phường, xã trên địa bàn thành phố Đà Nẵng hoàn thành xây dựng, phê duyệt phương án ứng phó thiên tai theo các cấp độ rủi ro thiên tai. Sở Nông nghiệp và Môi trường đã gửi văn bản đề nghị cũng như trực tiếp đôn đốc các phường, xã còn lại khẩn trương hoàn thiện, phê duyệt phương án này để chủ động ứng phó với thiên tai.
Mới đây, UBND thành phố Đà Nẵng ban hành Quyết định số 1657/QĐ-UBND phê duyệt phương án ứng phó với thiên tai theo các cấp độ rủi ro trên địa bàn thành phố, với 3 cấp độ rủi ro cao nhất đối với loại hình thiên tai áp thấp nhiệt đới, bão; 2 cấp độ đối với lốc, sét, mưa đá; 4 cấp độ mưa lớn; 4 cấp độ nắng nóng; 4 cấp độ hạn hán...
Bên cạnh đó, có 3 cấp độ rủi ro đối với lũ, ngập lụt các khu vực dọc sông Hàn, Vu Gia, Thu Bồn, Tam Kỳ; 3 cấp độ đối với lũ quét, sạt lở đất, sụt lún đất do mưa lũ hoặc dòng chảy...
Trong mỗi cấp độ rủi ro đối với mỗi loại hình thiên tai, thành phố xác định các khu vực, phường, xã bị ảnh hưởng cụ thể và các nhiệm vụ ứng phó để chủ động triển khai theo phương châm “4 tại chỗ”. Ngoài ra, đối với mưa lớn gây ngập nước trong đô thị, thành phố xác định có 124 vị trí có nguy cơ ngập nước khi xảy ra mưa lớn, cực đoan; trong đó có 14 khu vực trọng điểm tại các phường, xã.
Thông tin Ứng phó Thiên tai
124
Vị trí có nguy cơ
ngập nước
14
Khu vực trọng điểm
cần khắc phục
Ông Phan Đình Châu, Phó Trưởng ban Quản lý âu thuyền và cảng cá thành phố Đà Nẵng cho biết, đảm bảo an toàn cho người và phương tiện ở âu thuyền và cảng cá là nhiệm vụ quan trọng.
Theo đó, ban quản lý tổ chức cán bộ trực 24/24 giờ, phân luồng, sắp xếp tàu thuyền theo khu vực, tránh va đập, chìm đắm khi bão đổ bộ; chú trọng chằng chống, gia cố cầu cảng, kho bãi, phương án bảo đảm an toàn cho ngư dân, người lao động và phương tiện.
Lực lượng chức năng cùng bộ đội biên phòng, chính quyền địa phương thường xuyên tuần tra, kiểm soát, kiên quyết không để tàu thuyền ra khơi, đồng thời có biện pháp chốt chặn, cảnh báo người dân không lưu thông qua các khu vực xung yếu trong thời điểm bão.
Bên cạnh đó, Ban Quản lý âu thuyền và cảng cá thành phố phối hợp chặt chẽ với các đơn vị quân đội, dân quân tự vệ sẵn sàng lực lượng, phương tiện như xe, tàu, xuồng để thực hiện cứu hộ, cứu nạn và hỗ trợ ngư dân khi có tình huống xảy ra.
Tại âu thuyền và cảng cá Thọ Quang, cảng cá Tam Quang, đội hình cứu hộ được bố trí thường trực, sẵn sàng triển khai khi có tình huống bất ngờ.
Công tác hậu cần như dự trữ lương thực, thực phẩm, bảo đảm thông tin liên lạc cũng được lên phương án cụ thể.
Trước diễn biến phức tạp, khó lường của thiên tai, thành phố Đà Nẵng đang chủ động, đa dạng và linh hoạt triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm an toàn hồ đập, góp phần giảm thiểu rủi ro vùng hạ du trong mùa mưa bão năm nay.
Công trình thủy điện A Vương được đánh giá là một trong những “lá chắn” quan trọng bảo vệ hạ du. Với dung tích hồ chứa hơn 343 triệu mét khối, công suất 210MW, nhà máy không chỉ cung cấp điện năng cho miền Trung mà còn giữ vai trò điều tiết lũ cho thành phố Đà Nẵng và các địa phương lân cận.
Ông Ngô Xuân Thế, Phó Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Thủy điện A Vương cho biết, ngay từ đầu năm, đơn vị đã kiện toàn ban chỉ huy phòng chống thiên tai, rà soát và phê duyệt các phương án ứng phó khẩn cấp. Trang thiết bị, vật tư, nhiên liệu, thuốc men, dụng cụ cứu sinh đều được chuẩn bị đầy đủ. Hệ thống cấp điện cho công trình xả được bảo đảm với nhiều lớp dự phòng, từ lưới điện địa phương đến các máy phát diesel công suất lớn. Mạng lưới thông tin liên lạc đa dạng, gồm điện thoại, bộ đàm, internet; điện thoại và internet vệ tinh, luôn duy trì hoạt động ổn định.
“Công ty đã tổ chức diễn tập vận hành xả tràn hồ chứa với sự tham gia, giám sát của các cơ quan chức năng để nâng cao khả năng phối hợp trong mọi tình huống. Thủy điện A Vương còn tăng cường công tác giám sát và cảnh báo. Hiện 5 camera trực tuyến theo dõi vận hành cửa van cung và mực nước hạ lưu đã kết nối về Ban chỉ huy các cấp. Chúng tôi vận hành 15 trạm loa cảnh báo ven sông thường xuyên, giúp thông tin kịp thời đến người dân khi vận hành xả lũ. Công tác tuyên truyền cộng đồng cũng được triển khai mạnh mẽ, phối hợp với địa phương hướng dẫn hơn 500 hộ dân vùng hạ du nhận diện rủi ro và các bước ứng phó khi có tình huống xảy ra”, ông Thế cho hay.
Thủy điện Sông Tranh 2 cũng được xem là một công trình trọng điểm, có vai trò lớn trong đảm bảo an toàn vùng hạ du sông Thu Bồn.
Ông Lê Đình Phúc, Phó Giám đốc Công ty Thủy điện Sông Tranh khẳng định, mùa mưa bão năm 2024, công ty đã thực hiện công tác vận hành điều tiết hồ chứa thủy điện Sông Tranh 2 để cắt, giảm lũ cho hạ du, góp phần hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại do mưa lũ gây ra. “Qua theo dõi, kiểm tra kết hợp với việc phân tích, đánh giá số liệu quan trắc công trình; công tác duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa các hạng mục công trình trước mùa mưa lũ năm 2025 và kết quả kiểm định an toàn đập, hồ chứa lần 3 cho thấy đập và hồ chứa thủy điện Sông Tranh 2 đang làm việc ở trạng thái bình thường, đập ổn định và an toàn theo đúng thiết kế”, ông Phúc thông tin.
Công ty thủy điện Sông Tranh đã hoàn tất phương án ứng phó khẩn cấp năm 2025, trình Sở Công Thương và UBND thành phố phê duyệt; đồng thời phối hợp chính quyền địa phương tổ chức tuyên truyền cho cộng đồng dân cư vùng hạ du.
Theo báo cáo mới nhất của Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng, hiện toàn địa bàn có 92 đập, hồ chứa thủy lợi và 5 đập dâng, trong đó 24 hồ lớn, 25 hồ vừa và 33 hồ nhỏ. Kết quả kiểm tra cho thấy vẫn còn một số công trình xuất hiện hư hỏng: 26 đập bị thấm, 13 đập biến dạng mái, 11 tràn xả lũ bị xói lở nặng, nhiều cống lấy nước xuống cấp.
Báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Đà Nẵng nhận định, đa số hồ chứa do tổ chức thủy lợi cơ sở quản lý còn hạn chế về nhân lực, thiết bị quan trắc và hồ sơ lưu trữ. Công tác đánh giá hiện nay chủ yếu bằng trực quan, chưa phát hiện được hết các hư hỏng tiềm ẩn bên trong. Đây là một trong những khó khăn lớn khi đảm bảo an toàn công trình trong mùa mưa bão.
Trước thực trạng đó, thành phố yêu cầu các đơn vị quản lý tập trung khắc phục những hư hỏng nhỏ, lập kế hoạch sửa chữa dứt điểm và tổ chức trực ban thường xuyên trong mùa mưa bão. Các công ty khai thác thủy lợi phải bố trí lực lượng chuyên môn trực tiếp tại công trình, vận hành thử cửa van, bố trí đầy đủ vật tư dự phòng để sẵn sàng ứng cứu theo phương châm “4 tại chỗ”. UBND các địa phương cũng được chỉ đạo cập nhật phương án sơ tán dân cư hạ du, tăng cường tuyên truyền và tập huấn kỹ năng ứng phó cho người dân.
Đặc biệt, thành phố đang kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Cục Quản lý công trình thủy lợi hỗ trợ vốn đầu tư khẩn cấp để nâng cấp, sửa chữa 5 hồ xuống cấp nghiêm trọng, đồng thời lắp đặt hệ thống giám sát vận hành và cảnh báo hạ du cho nhiều hồ chứa hiện chưa được trang bị.
Ngoài ra, chính quyền Đà Nẵng cũng yêu cầu các doanh nghiệp thủy lợi đẩy mạnh ứng dụng công nghệ dự báo khí tượng thủy văn, tăng cường phối hợp với cơ quan chuyên môn nhằm chủ động điều tiết hồ chứa. Việc nạo vét dòng chảy, phát dọn cây cối, khơi thông tràn xả lũ cũng được chỉ đạo thực hiện khẩn trương trước mùa mưa bão năm 2025.
Trước mùa mưa bão năm nay, 2 xã miền núi của thành phố Đà Nẵng thường xuyên chịu thiệt hại nặng nề do thiên tai là Trà Tập và Tây Giang đã chủ động các phương án phòng tránh, bảo đảm an toàn cho người dân và thông suốt giao thông.
Xã Trà Tập có địa hình phức tạp, dốc đứng và chia cắt bởi nhiều khe suối. Lượng mưa trung bình năm khá cao, cùng với địa hình núi dốc, hệ thống sông suối chằng chịt nên thường xuyên xảy ra mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất… Năm 2024, mưa lớn kéo dài khiến 2 khu dân cư Tak Chay và Lăng Lương (xã Trà Tập) bị sạt lở, buộc phải di dời khẩn cấp 59 hộ.
Để chủ động ứng phó, ngay từ đầu năm, UBND xã Trà Tập đã khảo sát thực tế, đánh giá mức độ an toàn các khu dân cư, lấy ý kiến đơn vị chuyên môn và người dân để xây dựng Phương án ứng phó với thiên tai theo cấp độ rủi ro năm 2025.
Ông Lê Trung Thực, Chủ tịch UBND xã Trà Tập cho biết, phương án được ban hành sớm nhằm giúp nhân dân nhận thức rõ mức độ nguy hiểm, thiệt hại do thiên tai gây ra. Đồng thời giúp chính quyền địa phương chủ động trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, giảm thiểu thiệt hại, hạn chế thấp nhất thương vong.
Từ tháng 8, địa phương đã kiện toàn Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và phòng thủ dân sự; chuẩn bị phương tiện đi lại, lương thực, thuốc men; công bố đường dây nóng để người dân liên lạc; sẵn sàng lực lượng quân sự, công an, dân quân, thanh niên xung kích… tham gia ứng phó khi có bão, lũ. Đáng chú ý, UBND xã thành lập 41 tổ xung kích khu dân cư với 80 thành viên, phân công nhiệm vụ cụ thể trước, trong và sau thiên tai.
Khi có tin bão, áp thấp nhiệt đới, ban chỉ huy cấp xã sẽ nhận định tình hình, khu vực ảnh hưởng, mức độ rủi ro để xây dựng kịch bản đối phó. Trong đó, ưu tiên thông tin cảnh báo trên các phương tiện để người dân kịp thời ứng phó; sơ tán dân ở khu vực nguy hiểm, nhà tạm, ven sông suối. Bố trí lực lượng trực tại công trình trọng điểm như trường học, trạm y tế, nhà văn hóa, suối, ngầm tràn, khu vực trũng thấp…
“Trong trường hợp bão từ cấp 10 trở lên, địa phương sẽ chủ động cho học sinh nghỉ học, tập trung giúp dân chằng chống nhà cửa, sơ tán người già, trẻ em, phụ nữ, những người yếu thế đến nơi an toàn. Địa phương cũng đã chuẩn bị 18 tấn gạo, 400 thùng mì tôm, 400 thùng nước đóng chai, chủ yếu tập trung tại UBND xã, nhà văn hóa thôn, trường học để sẵn sàng huy động khi cần thiết”, ông Thực cho biết.
Tại xã Tây Giang, từ tháng 9 đến tháng 11 hằng năm, mưa bão lớn kéo dài thường gây sạt lở đường sá, ách tắc giao thông, ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của người dân. Đặc biệt, các năm 2020 và 2024, mưa bão gây thiệt hại lớn về hạ tầng giao thông, nhiều cầu cống bị cuốn trôi, nhiều khu dân cư bị cô lập nhiều ngày.
Trước mùa mưa bão năm nay, UBND xã Tây Giang đã xây dựng phương án khắc phục hậu quả thiên tai, bảo đảm giao thông khi có mưa bão xảy ra trong năm 2025. Đây là cơ sở để địa phương tiếp cận kịp thời nhân dân vùng sạt lở, bảo đảm cấp cứu người gặp nạn, vận chuyển lương thực, hàng hóa…UBND xã Tây Giang sẽ tạm ứng từ nguồn dự phòng ngân sách để khắc phục hậu quả thiên tai, bảo đảm giao thông với kinh phí hơn 1 tỷ đồng, trong đó riêng khắc phục giao thông gần 600 triệu đồng. Ngoài ra, địa phương huy động 10 doanh nghiệp xây dựng có kinh nghiệm trong phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai tham gia, ưu tiên các doanh nghiệp có năng lực, trách nhiệm, đang phụ trách dự án ở khu vực trọng điểm… để triển khai kịp thời.
Ông Arất Blúi, Chủ tịch UBND xã Tây Giang cho biết, tổng chiều dài hệ thống giao thông trên địa bàn là 234,43km; trong đó có 25 tuyến chính cần chủ động ứng phó, khắc phục ngay khi có mưa bão. Riêng tuyến ĐT606 dài khoảng 24,5km, nối với 2 xã Avương và Hùng Sơn, UBND xã Tây Giang sẽ phối hợp với Sở Xây dựng (đơn vị quản lý dự án) và đơn vị bảo trì để triển khai phương án ứng phó khi cần thiết.
Ngoài ra, UBND xã đã thành lập đội phản ứng nhanh để xác định khối lượng sạt lở khi có mưa bão, với nòng cốt là cán bộ xã, công an và đại diện 23 thôn. Sau khi mưa bão xảy ra, đội sẽ có mặt kịp thời tại hiện trường, thống kê, xác định khối lượng sạt lở kèm hình ảnh minh họa. Đồng thời đề xuất phương án khắc phục, làm cơ sở cho đơn vị thi công thông tuyến và hỗ trợ vật tư phục vụ sinh hoạt tạm thời cho người dân.
Nội dung: HOÀNG HIỆP - THÀNH CÔNG - HỒ QUÂN - QUANG VIỆT
Trình bày: MINH TẠO
.jpg "Ảnh hưởng mưa bão, một số tuyến đường gặp khó khăn khi lưu thông")