Gửi bình luận
Việc Mỹ bãi bỏ phần lớn các lệnh trừng phạt kéo dài hàng thập niên đối với Syria không chỉ là bước tiến lớn hướng tới bình thường hóa quan hệ song phương mà còn mở ra cánh cửa tái thiết, phục hồi kinh tế và tái hòa nhập quốc tế cho một quốc gia Trung Đông vốn đã chịu đựng nhiều tổn thất do xung đột trong nhiều năm.
Đối thoại, tái thiết và bình thường hóa
Theo Reuters, ngày 30-6 Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh hành pháp bãi bỏ hầu hết các lệnh trừng phạt đối với Syria, vốn được áp dụng kể từ năm 1979. “Sắc lệnh hành pháp mang tính lịch sử này nhằm ủng hộ con đường tiến tới ổn định và hòa bình của Syria”, Nhà Trắng nêu rõ. Theo đó, Mỹ sẽ hỗ trợ Syria ổn định, thống nhất và hòa bình cả trong nội bộ lẫn trong quan hệ với các nước láng giềng, bảo đảm an ninh cho các nhóm tôn giáo, sắc tộc thiểu số, qua đó góp phần thúc đẩy an ninh và thịnh vượng của khu vực; nới lỏng kiểm soát xuất khẩu một số hàng hóa nhất định và miễn trừ hạn chế đối với một số viện trợ nước ngoài cho Syria; mở rộng giấy phép chung cho phép giao dịch với các tổ chức tài chính công Syria, trong đó có ngân hàng trung ương; tìm giải pháp nới lỏng trừng phạt của Liên Hợp Quốc đối với Syria, tạo điều kiện cho hợp tác đa phương; xem xét lại việc chỉ định Syria là quốc gia tài trợ khủng bố.
Giới chức Mỹ nhận định việc dỡ bỏ cấm vận là kết quả của quá trình phức tạp, đánh dấu sự chấm dứt của kỷ nguyên cô lập đối với Syria, thay vào đó là định hướng đối thoại, tái thiết và bình thường hóa. Có thể nói những thay đổi tích cực này mang ý nghĩa sống còn đối với Syria bởi thực tế sau hơn một thập niên xung đột, ước tính tới 75% dân số Syria vẫn phụ thuộc viện trợ nhân đạo, hạ tầng bị phá hủy nặng nề, trong khi công tác cứu trợ quốc tế gặp nhiều rào cản pháp lý và tài chính để tiếp cận người dân. Nhìn xa hơn, động thái của Mỹ diễn ra giữa lúc chính quyền Tổng thống Trump đang nỗ lực điều hướng tình hình biến động ở Trung Đông và mở rộng nỗ lực cải thiện quan hệ giữa Israel và các nước láng giềng Arab, theo Politico.
Kỳ vọng mới về tái thiết
Giờ đây, việc dỡ bỏ cấm vận có thể giúp Syria thu hút trở lại nguồn vốn đầu tư nước ngoài. Các tổ chức phi chính phủ và nhân đạo cũng có cơ hội mở rộng hoạt động, giúp cải thiện điều kiện sống, y tế, dinh dưỡng cho người dân. Ngoài ra, việc cho phép nối lại các hoạt động thương mại sẽ khuyến khích các doanh nghiệp địa phương phục hồi sản xuất, tạo việc làm và giảm phụ thuộc viện trợ. Nếu đi kèm với cải cách quản trị và minh bạch tài chính, Syria hoàn toàn có thể mở ra chu kỳ phát triển mới, dựa trên nội lực và quan hệ hợp tác quốc tế.
Không chỉ dừng lại ở kinh tế, quyết định của Mỹ còn gửi đi tín hiệu tích cực về khả năng tái hòa nhập chính trị của Syria vào cộng đồng quốc tế. Thực tế, trong những năm gần đây, nhiều quốc gia trong khu vực đã từng bước khôi phục quan hệ với Syria trong nỗ lực đưa quốc gia này trở lại “gia đình Arab”. Việc Mỹ, quốc gia từng dẫn đầu các biện pháp trừng phạt Syria, thay đổi chính sách là bộc lộ thực tế rõ ràng rằng chiến lược cô lập đã đạt giới hạn và giờ đây là lúc ưu tiên cho ổn định và hòa bình lâu dài bởi một Syria ổn định còn giúp đóng góp tích cực vào an ninh khu vực Trung Đông vốn đang đối mặt nhiều thách thức. Việc dỡ bỏ cấm vận không đồng nghĩa với giải quyết mọi vấn đề trong một sớm một chiều bởi Syria cần nỗ lực giải quyết thách thức nội tại liên quan tiến trình hòa giải, cải cách, đến hàn gắn xã hội hậu xung đột. Và cũng cần lưu ý rằng tác động hữu hình và hiệu quả bền vững từ quyết định của Mỹ đối với kinh tế Syria vẫn sẽ cần thời gian để đánh giá. Tuy nhiên, việc dỡ bỏ hầu hết các trừng phạt được kỳ vọng mang lại những thay đổi bước ngoặt cho cuộc sống người dân Syria, xét đến mức độ bao trùm của các biện pháp này.
Trong bối cảnh quốc tế đang tìm kiếm những điểm sáng để khôi phục lòng tin và hợp tác, quyết định của Mỹ có thể được xem là điều đáng hoan nghênh bởi từ đây, dư luận cũng kỳ vọng vào tính lan tỏa tích cực và tính phối hợp quốc tế trong quyết định dỡ bỏ trừng phạt với Syria. Giờ là lúc để các tổ chức quốc tế và các nước khác noi theo, cùng hỗ trợ Syria xây dựng lại đất nước một cách có trách nhiệm, minh bạch và vì lợi ích chung. Trước đó, Thụy Sĩ, tuyên bố dỡ bỏ một loạt biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Syria vào tháng 6-2025. Ngân hàng Thế giới (WB) thông báo gần đây phê duyệt 146 triệu USD cho các dự án cơ sở hạ tầng và tái thiết ở Syria.