Hạt tiêu Tiên Phước được bảo hộ chỉ dẫn địa lý không chỉ ghi nhận nỗ lực của địa phương trong gìn giữ, phát triển loại nông sản đặc trưng, mà còn mở ra cơ hội mở rộng quy mô sản xuất, nâng tầm thương hiệu và vươn ra thị trường quốc tế.

Hộ ông Trương Văn Dũng (thôn Tiên Tráng, xã Sơn Cẩm Hà) đang trồng 100 choái tiêu Tiên Phước trên diện tích khoảng 1 sào, với quy trình sản xuất hoàn toàn theo hướng hữu cơ. Vườn tiêu đã cho thu hoạch hơn 10 năm nay, sản lượng từ 70-90kg mỗi năm. Giá tiêu trên thị trường hiện khoảng 500 nghìn đồng/kg, giúp gia đình ông có nguồn thu khoảng 45 triệu đồng/năm.
Ông Dũng cho rằng tiêu Tiên Phước khá nổi tiếng, song việc đưa sản phẩm ra thị trường vẫn gặp nhiều khó khăn, chủ yếu tiêu thụ thông qua các tiểu thương tại chợ địa phương.
“Việc được cấp chỉ dẫn địa lý là điều người trồng tiêu Tiên Phước mong đợi từ lâu để sản phẩm được bảo hộ về mặt thương hiệu, khẳng định uy tín trên thị trường”, ông Dũng nói.
Tại xã Sơn Cẩm Hà, ông Hồ Văn Ký, Giám đốc Công ty TNHH Sơn Tiến là người tiên phong đầu tư trồng tiêu quy mô hơn 3ha với hệ thống tưới tiêu hiện đại.
Ông Ký cho biết, năm 2019 gia đình đầu tư hơn 1,5 tỷ đồng để trồng 7.000 choái tiêu tại thôn 3. Song song với đó, ông tích cực liên kết, thu mua tiêu của nông dân các xã Tiên Phước, Lãnh Ngọc, Thạnh Bình, Sơn Cẩm Hà nhằm xây dựng thương hiệu và đa dạng hóa các sản phẩm từ hạt tiêu.
“Thời gian qua, chính quyền các cấp đã đồng hành, hỗ trợ người trồng tiêu Tiên Phước rất nhiều, từ hỗ trợ kinh phí thông qua các chính sách phát triển kinh tế vườn đến xây dựng sản phẩm OCOP, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đây là tiền đề quan trọng để hạt tiêu Tiên Phước có chỗ đứng trên thị trường, nâng cao thu nhập từ chính mảnh vườn của mình”, ông Ký chia sẻ.
Chỉ dẫn địa lý được xem là tiền đề quan trọng để hạt tiêu Tiên Phước nâng cao giá trị, từng bước tiếp cận thị trường ngoài nước. Tuy nhiên, phần lớn diện tích tiêu hiện nay vẫn do người dân sản xuất với quy mô nhỏ lẻ, áp dụng kỹ thuật truyền thống nên khó bảo đảm nguồn cung ổn định.
Bên cạnh đó, tác động của thiên tai và sâu bệnh cũng ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cây trồng. Ông Thái Công Bằng (thôn 4, xã Tiên Phước) cho biết, gia đình đang trồng khoảng 100 choái tiêu, cho sản lượng thu hoạch khoảng 100kg tiêu hạt mỗi năm. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất đối với việc mở rộng quy mô sản xuất là thời tiết.
“Mùa nắng phải đầu tư hệ thống tưới, còn mùa mưa phải tạo độ thoáng cho đất để nước rút, tránh gây thối rễ. Thời điểm tiêu ra lộc là tháng 9 âm lịch, cũng trùng với mùa mưa bão ở miền Trung nên ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất. Điều thuận lợi là chính quyền địa phương đã tích cực hướng dẫn kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, tạo ra dòng sản phẩm sạch, an toàn”, ông Bằng nói.
Ngày 29/4/2026, Cục Sở hữu trí tuệ đã ban hành Quyết định số 179/QĐ-SHTT cấp Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý số 00152 cho sản phẩm hạt tiêu “Tiên Phước”. Khu vực được bảo hộ thuộc các xã Tiên Phước, Lãnh Ngọc, Thạnh Bình và Sơn Cẩm Hà của thành phố Đà Nẵng.
Ông Hoàng Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Cẩm Hà cho biết, diện tích tiêu trên địa bàn xã hiện khoảng 30ha, trong đó diện tích đang cho thu hoạch khoảng 17,5ha. Việc được công nhận chỉ dẫn địa lý là sự ghi nhận xứng đáng cho công sức, tâm huyết của người dân, hợp tác xã, doanh nghiệp cùng sự quan tâm hỗ trợ của các cấp, ngành trong hành trình gìn giữ, phát huy giá trị sản vật gắn bó với vùng đất Tiên Phước qua nhiều thế hệ. Đây cũng là cơ hội để nâng cao giá trị thương hiệu, tăng sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp, nâng cao thu nhập và đời sống người dân.
“Phát huy giá trị chỉ dẫn địa lý, chính quyền địa phương sẽ tiếp tục hỗ trợ người dân mở rộng diện tích thông qua các chính sách phát triển sản xuất nông nghiệp, phát triển kinh tế vườn. Đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, phát triển sản xuất theo hướng bền vững; tăng cường xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ”, ông Tuấn cho biết.
Chủ tịch UBND xã Tiên Phước Nguyễn Hùng Anh nói, tiêu Tiên Phước là sản phẩm nông nghiệp gắn bó lâu đời với đời sống và sinh kế của người dân xứ Tiên. Hạt tiêu Tiên Phước được người tiêu dùng đánh giá cao nhờ hương vị thơm nồng đặc trưng và chất lượng vượt trội. Năm 2009, tiêu Tiên Phước đã được Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam cấp giấy chứng nhận nhãn hiệu tập thể.
Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, hạt tiêu Tiên Phước có nhiều chỉ tiêu đạt và vượt tiêu chuẩn Việt Nam như hàm lượng Piperin đạt 4,03% (tiêu chuẩn Việt Nam là 4%); hàm lượng chất chiết ete không bay hơi đạt 9,78% (tiêu chuẩn Việt Nam là 6%). Đây là những đặc tính nổi trội, tạo nên sự khác biệt của hạt tiêu Tiên Phước so với nhiều vùng trồng tiêu khác.
UBND xã Tiên Phước hiện là tổ chức đại diện các địa phương được giao quản lý chỉ dẫn địa lý “Tiên Phước” cho sản phẩm hạt tiêu. Thời gian tới, chính quyền xã sẽ phối hợp chặt chẽ với các địa phương trong vùng chỉ dẫn địa lý nhằm bảo vệ uy tín, chất lượng sản phẩm.
“Chúng tôi sẽ phối hợp và đồng hành với người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp trong xác định vườn mẫu để nhân giống, xây dựng quy trình trồng tiêu đạt chuẩn, bảo đảm các yêu cầu kỹ thuật được cơ quan chức năng công nhận. Qua đó nâng cao chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm, từng bước nâng tầm thương hiệu hạt tiêu Tiên Phước, hướng đến xuất khẩu”, ông Hùng Anh cho biết.