ĐNO - Tại Nhật Bản, khuôn mặt dần trở thành “chiếc vé” mới để bước qua cổng ga, vào sân vận động hay thanh toán tại cửa hàng. Công nghệ nhận diện khuôn mặt từng bước hiện diện trong các hoạt động thường nhật.

Theo Japan Times, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang giúp công nghệ này ngày càng chính xác hơn. Khi khả năng nhận diện cải thiện, khuôn mặt có thể trở thành phương thức xác thực nhanh chóng, hạn chế việc phải mang theo tiền mặt, thẻ ngân hàng hay điện thoại.
Một trong những ứng dụng rõ nét là thanh toán không cần tiền mặt tại các cửa hàng. Trial Holdings, doanh nghiệp vận hành chuỗi cửa hàng giảm giá và nhiều hoạt động kinh doanh khác, đã đưa dịch vụ thanh toán bằng nhận diện khuôn mặt của Tập đoàn NEC (Nhật Bản) vào 15 cửa hàng tại Tokyo và tỉnh Fukuoka.
Đây là hệ thống sinh trắc học hàng đầu thế giới, nổi bật với độ chính xác cực cao, tốc độ xử lý nhanh và khả năng nhận diện ngay cả khi đeo khẩu trang.
Sau khi đăng ký trước, khách hàng có thể mua sắm và thanh toán tại quầy tự phục vụ mà không cần sử dụng tiền mặt hay các dịch vụ thanh toán trên điện thoại. Thao tác vốn đòi hỏi thẻ, ví hoặc smartphone nay được rút gọn thành một bước xác thực bằng khuôn mặt nhanh chóng, tiện lợi.
Công nghệ này cũng đang được thử nghiệm trong lĩnh vực giao thông. Hitachi và Tobu Railway đã lắp đặt các cổng soát vé bằng nhận diện khuôn mặt tại ga Ikebukuro và một số nhà ga khác trên tuyến Tojo.
Trong tương lai, phương thức này được kỳ vọng mở rộng sang thanh toán tại các cơ sở thương mại, trong đó có những cửa hàng tiện lợi gần nhà ga.
Tại sân vận động Tokyo Dome, người hâm mộ bóng chày có thể vào sân xem các trận đấu của đội Yomiuri Giants thông qua hệ thống nhận diện khuôn mặt của Panasonic Connect sau khi đăng ký ID. Một số cửa hàng trong sân cũng cho phép thanh toán mà không cần tiền mặt hoặc thẻ ngân hàng.
Như vậy, nhận diện khuôn mặt đang tạo ra hệ sinh thái khá liền mạch, từ di chuyển, mua sắm đến giải trí. Người dùng có thể thực hiện nhiều hoạt động mà không phải liên tục lấy giấy tờ, thẻ hay điện thoại ra khỏi túi.

Giá trị của công nghệ này không nằm ở việc giúp con người “đỡ phải mang theo ví”. Nhận diện khuôn mặt còn có thể giúp giảm thời gian chờ đợi, hạn chế việc sử dụng vé hoặc giấy tờ vật lý, ngăn chặn việc ra vào trái phép và giảm nguy cơ thất lạc những vật dụng quan trọng.
Tại Genki no Ie, cơ sở chăm sóc người cao tuổi ở thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama, công nghệ nhận diện khuôn mặt được sử dụng để tiếp nhận khách. Cách làm này giúp giảm bớt công việc cho nhân viên và tạo thuận lợi hơn cho người thân của người cao tuổi.
Trường hợp này cho thấy công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi giải quyết được những vấn đề cụ thể trong cuộc sống. Với một xã hội có nhu cầu cao về sự thuận tiện, an toàn và hiệu quả như Nhật Bản, nhận diện khuôn mặt có nhiều dư địa để phát triển.
Theo Jiji Press, công ty Panasonic Connect nhận định, sự phát triển của AI đang giúp hệ thống nhận diện khuôn mặt ngày càng chính xác; đồng thời mở rộng phạm vi ứng dụng. Thị trường công nghệ liên quan tại Nhật Bản được dự báo tăng từ 55,7 tỷ yen năm 2025 lên khoảng 130 tỷ yen vào năm 2030.
Tuy nhiên, công nghệ càng tiện lợi thì những lo ngại về quyền riêng tư càng lớn. Khác với mật khẩu có thể thay đổi khi bị lộ, dữ liệu khuôn mặt là thông tin sinh trắc học gắn với mỗi người và gần như không thể thay thế. Lo ngại lớn nhất là khả năng người dùng bị theo dõi mà không biết dữ liệu của mình đang được sử dụng như thế nào.
Do đó, bên cạnh việc nâng cao độ chính xác, doanh nghiệp cần minh bạch về cách thu thập, lưu trữ và sử dụng dữ liệu; đồng thời bảo đảm người dùng hiểu và kiểm soát thông tin của mình.