ĐNO - Sáng 31/10, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điều ước quốc tế và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên công nghiệp.
Các dự án luật lần này được xây dựng theo trình tự thủ tục rút gọn, bảo đảm tuân thủ quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản quy định chi tiết hướng dẫn thi hành luật.
Quản lý phát triển công nghiệp an ninh vừa đảm bảo tính bí mật vừa phải yêu cầu thực hiện nhanh
Tham gia thảo luận tại tổ đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên công nghiệp, Phó Tổng Thanh tra Thường trực Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Quảng (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng) cho rằng, không nên quy định liệt kê các sản phẩm dịch vụ công nghiệp an ninh trong dự thảo luật.
Bởi vì, trên thực tế sẽ có rất nhiều sản phẩm công nghiệp an ninh gắn với sự phát triển của khoa học kỹ thuật trong thời gian tới, đặc biệt là gắn với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo. Do vậy, đại biểu đề nghị chỉ quy định có tính chất nguyên tắc và giao lại cho Chính phủ quy định cụ thể ở những thời điểm phù hợp sẽ đáp ứng được yêu cầu về đảm bảo an ninh quốc gia.
Về bổ sung khoản 7, Điều 79 quy định thành lập Hội đồng quản lý phát triển công nghiệp an ninh, theo đại biểu Nguyễn Văn Quảng, nội dung này cần cân nhắc không nên quy định trong dự thảo luật. Quản lý phát triển công nghiệp an ninh vừa đảm bảo tính bí mật vừa phải yêu cầu thực hiện nhanh nên giao lại cho Thủ tướng Chính phủ quyết định khi cần thiết.
Cần thực hiện đầy đủ quy trình và thẩm định chặt chẽ
Phát biểu thảo luận để hoàn thiện dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điều ước quốc tế, đại biểu Nguyễn Duy Minh, Phó Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng cho rằng, việc sửa đổi, bổ sung luật lần này là yêu cầu cấp thiết nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về đổi mới công tác lập pháp, phân cấp - phân quyền, hội nhập quốc tế; đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực điều ước quốc tế.
Dự thảo luật được xây dựng trên tinh thần tiếp tục hoàn thiện cơ chế pháp lý về công tác điều ước quốc tế, phù hợp với yêu cầu hội nhập toàn diện, sâu rộng của Việt Nam trong giai đoạn mới.
Về công tác kiểm tra, thẩm định điều ước quốc tế được quy định tại khoản 8 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 21, đại biểu Nguyễn Duy Minh cho rằng, dự thảo luật đã rút ngắn thời hạn kiểm tra, thẩm định của Bộ Ngoại giao và Bộ Tư pháp, điều này đã thể hiện tinh thần cải cách hành chính.
Tuy nhiên, đối với các điều ước liên quan đến quyền con người, quyền công dân hoặc có tác động đến nền tảng chế độ xã hội chủ nghĩa, như các điều ước về dẫn độ, chuyển giao người đang chấp hành án, hợp tác điều tra tội phạm xuyên quốc gia, thì nên bổ sung cơ chế thẩm định độc lập của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, bên cạnh thẩm định của Bộ Tư pháp và Bộ Ngoại giao.
Quy định này phù hợp với chức năng hiến định của Viện Kiểm sát nhân dân quy định tại Điều 107, Hiến pháp 2013; đồng thời bảo đảm tính khách quan, pháp chế và quyền con người.
Đối với cơ chế đàm phán, ký kết rút gọn, đề nghị chỉ áp dụng thủ tục rút gọn đối với các điều ước mang tính kỹ thuật, nguyên tắc hoặc phạm vi hẹp, ít ảnh hưởng đến chính trị, quốc phòng - an ninh và quyền con người.
Đối với các điều ước hình sự quốc tế (như dẫn độ, chuyển giao, hợp tác điều tra), cần thực hiện đầy đủ quy trình và thẩm định chặt chẽ, vì những điều ước này liên quan trực tiếp đến chủ quyền tư pháp và quyền con người.
Về thẩm quyền ủy quyền của Chủ tịch nước trong trường hợp đặc biệt tại khoản 22, Điều 1 sửa đổi, bổ sung Điều 72a, đại biểu Nguyễn Duy Minh đề nghị việc ủy quyền cần quy định thật chặt chẽ về phạm vi, điều kiện và thời hạn, bảo đảm không vượt quá thẩm quyền hiến định của Chủ tịch nước theo Điều 88 Hiến pháp.
Đặc biệt, không nên áp dụng ủy quyền với các điều ước hình sự quốc tế do liên quan trực tiếp đến chủ quyền tư pháp quốc gia và trách nhiệm quốc tế của Việt Nam.
Cũng theo đại biểu Nguyễn Duy Minh, dự thảo luật chưa nêu rõ cách xử lý đối với các hồ sơ đang giải quyết dở dang, có thể dẫn đến gián đoạn quá trình đàm phán, ký kết hoặc phê chuẩn điều ước quốc tế.
Do đó, đề nghị bổ sung quy định chuyển tiếp theo hướng: đối với hồ sơ đã được chấp thuận về chủ trương, nội dung trước khi luật có hiệu lực, cơ quan có thẩm quyền được quyền xem xét áp dụng luật mới hoặc tiếp tục áp dụng luật cũ, tùy theo tính phù hợp. Việc này cần bảo đảm tính liên tục, không gây ách tắc thủ tục và không làm phát sinh chi phí, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
