Để tuổi mãi xanh

Khi niềm vui tạo nên lẽ sống

Hằng tuần, ông Dương Xuân Bình (70 tuổi, phường Hòa Khánh) lại khoác chiếc máy ảnh lên vai, bắt đầu những câu chuyện mới cùng HTX Nhiếp ảnh & Ứng dụng.

13 năm sau ngày rời nghiệp báo, ông vẫn tiếp tục “tác nghiệp” như một cách giữ lại nhịp sống từng quen thuộc và để nuôi dưỡng phần nhiệt huyết chưa bao giờ tắt. Ở tuổi 70, ông kiên trì hướng dẫn những người trẻ, trao cho họ ngọn lửa đam mê.

“Tuổi tác có thể làm chậm đôi chân, nhưng chưa bao giờ khiến tôi chùn bước trước niềm vui được sống với đam mê,” ông nói, ánh mắt lấp lánh sự tự tin dù đã đi qua phía bên kia con dốc cuộc đời.

Niềm vui ấy cũng hiện diện trong mỗi buổi sáng của bà Nguyễn Thị Thùy (65 tuổi, phường Hòa Cường). Như một nhịp điệu quen thuộc, mỗi ngày bà lại cùng mọi người tập dưỡng sinh trong công viên trước nhà. Với bà, đó không chỉ là bài tập rèn sức bền, mà còn là khoảnh khắc để chuyện trò, để bắt đầu ngày mới bằng sự kết nối.

Gần đây, bà Thùy mạnh dạn thử sức với Shuffle dance - một thử thách tưởng chừng chỉ dành cho người trẻ. “Nó khiến tôi khỏe hơn và quan trọng hơn là giúp tôi nhận ra niềm vui khi vượt qua chính mình, làm được những điều tưởng như ngoài khả năng”, bà Thùy phấn khởi cho biết.

Ở một góc khác của thành phố, niềm vui tuổi già lại mang hình hài của những buổi gặp gỡ, hàn huyên. Tại quán cà phê nhỏ trên đường Trần Phú, một nhóm cô chú lớn tuổi quây quần làm đồ trang trí Giáng sinh, một hoạt động do CLB dành cho người lớn tuổi EAC tổ chức.

Không gian ấm cúng, tiếng trò chuyện xen lẫn tiếng cười khiến thời gian như chậm lại. Bà Nguyễn Thị Minh Nguyệt (61 tuổi, phường Hải Châu) chia sẻ trong niềm hào hứng: “Đến đây, được gặp mọi người, được làm việc chung, tôi thấy mình trẻ ra. Vui hơn, ít lo nghĩ, cơ thể nhờ vậy cũng khỏe hơn”.

Viết tiếp câu chuyện thanh xuân

Trong không gian nơi EAC tổ chức sinh hoạt hằng tuần, anh Huỳnh Trần Huy Thịnh - người sáng lập CLB luôn nói về hai chữ “thanh xuân” bằng giọng tin tưởng và trìu mến. Với anh, tuổi già không phải dấu chấm hết của sức sống, mà là chương tiếp theo của hành trình thanh xuân.

“Thanh xuân không dừng lại. Chỉ là đến một thời điểm, ta viết tiếp nó theo một cách khác bình thản hơn, sâu sắc hơn và đúng với mong muốn của chính mình”, anh Thịnh chia sẻ.

Từ quan niệm ấy, các hoạt động tại EAC được xây dựng trên ba giá trị cốt lõi: tinh thần - thể chất - xã hội.

Ở phương diện tinh thần, EAC khơi lại niềm vui qua những buổi đàn hát, lớp vẽ, thiền định, workshop handmade, trà đạo.

Ở phương diện thể chất, CLB hướng đến sự linh hoạt và chủ động nhờ các hoạt động khiêu vũ, yoga, dã ngoại, thể thao.

Và ở phương diện xã hội, EAC mở ra cánh cửa để người lớn tuổi tiếp cận thế giới hiện đại: đặt xe công nghệ, thanh toán QR, dùng bản đồ số, email, hay chụp ảnh và chia sẻ lên mạng xã hội như một cách kể lại câu chuyện của chính mình.

“Thực ra chẳng có gì lớn lao. Chúng tôi chỉ hướng dẫn để các cô chú tự làm những việc nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày. Và chính khi họ tự làm được, họ sẽ cảm thấy mình vẫn bắt nhịp, vẫn là một phần của cuộc sống hôm nay”, anh Thịnh cho biết.

Đừng để người già cô đơn

Từ góc nhìn chuyên môn, PSG.TS Nguyễn Thị Hằng Phương - cố vấn Trung tâm Nghiên cứu, Hỗ trợ Tâm lý và Phát triển Cộng đồng CADEAUX cho rằng, sức khỏe tinh thần chính là nền móng của một tuổi già chất lượng.

Câu nói “Một tinh thần minh mẫn trong một cơ thể tráng kiện” vốn quen thuộc. Đặc biệt, đối với người cao tuổi, sức khỏe tinh thần không chỉ là “phần phụ”, mà trở thành trụ cột chính.

Theo bà Hằng Phương, những rối loạn tâm lý như trầm cảm, lo âu hay cảm giác cô đơn có thể ảnh hưởng trực tiếp và sâu sắc đến cơ thể: làm suy yếu hệ miễn dịch, tăng nguy cơ bệnh tim mạch và khiến việc điều trị các bệnh nền trở nên chậm chạp hơn.

Nhưng điều người già sợ nhất lại không nằm ở bệnh tật, mà ở cảm giác bị bỏ rơi. Việc chăm sóc tinh thần vì thế giúp họ tái khẳng định giá trị của chính mình, cảm thấy được lắng nghe, thấu hiểu và kết nối.

Đà Nẵng, thành phố được xem là đáng sống, sở hữu nhiều lợi thế: môi trường trong lành, không gian công cộng rộng mở, mạng lưới y tế phát triển.

Tuy nhiên, theo đánh giá của bà Hằng Phương, nguồn lực hiện nay vẫn nghiêng nhiều về chăm sóc thể chất hơn là chăm sóc tâm lý.

Những rào cản nhận thức trong gia đình và xã hội nơi các dấu hiệu bất ổn tâm lý thường được quy về “bệnh già tất yếu” cùng với sự kết nối chưa chặt chẽ giữa hệ thống y tế điều trị và các mô hình công tác xã hội khiến việc chăm sóc chưa đạt được tính toàn diện cần có.

Đánh giá về hoạt động của các mô hình chăm sóc tinh thần cho người cao tuổi hiện nay, bà Hằng Phương nhấn mạnh điều cốt lõi để chúng trở thành “ngôi nhà thứ hai” của người cao tuổi là sự thấu cảm.

Người chăm sóc không chỉ cần kiến thức chuyên môn, mà còn cần một trái tim đủ nhạy để cảm nhận những điều người già không nói thành lời.

Các hoạt động phải được thiết kế tinh tế, khơi gợi niềm vui sống, để người cao tuổi cảm thấy mình vẫn được trân trọng và vẫn có ích.

Và trên tất cả, sợi dây gắn kết với gia đình là mảnh ghép quan trọng nhất, để tình thương không bị đứt đoạn và hành trình chăm sóc tâm hồn của người cao tuổi được trọn vẹn.