Những công cụ mới, những mô hình vận hành mới đang mở ra hướng tiếp cận gần hơn giữa chính quyền và người dân, nhất là ở những nơi địa bàn rộng, giao thông còn nhiều trở ngại.
Trợ lý ảo đồng hành
Từ cuối tháng 9/2025, Trang Zalo OA của xã Nông Sơn chính thức tích hợp “Trợ lý ảo Công dân số”, một tiện ích được xem là bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính. Chỉ cần mở Zalo và truy cập trang OA của xã, người dân có thể đặt bất kỳ câu hỏi nào liên quan đến thủ tục hành chính, từ giấy khai sinh, đăng ký kết hôn, hồ sơ xây dựng nhà cửa cho đến các quy định pháp lý mới nhất. Hệ thống phản hồi ngay lập tức, không phụ thuộc vào giờ làm việc và không phải đi lại nhiều lần như trước.
Nhiều người dân ở Nông Sơn cho biết, trước đây muốn hỏi về các quy trình thực hiện thủ tục phải sắp xếp công việc lên xã. Từ khi có trợ lý ảo, chỉ cần gõ câu hỏi trên điện thoại, thông tin hiện ra đầy đủ, kèm hướng dẫn từng bước chuẩn bị giấy tờ. Nhờ đó, cán bộ xã giảm đáng kể khối lượng công việc thường ngày như tư vấn, hướng dẫn hay kiểm tra hồ sơ của người dân.
Ông Nguyễn Nam Tư, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Nông Sơn cho hay, chỉ sau thời gian ngắn triển khai, người dân đã sử dụng công cụ này rất thường xuyên. Việc hỏi - đáp diễn ra bất kỳ lúc nào, giảm rõ rệt áp lực cho bộ phận một cửa và đội ngũ cán bộ thôn. Với nhiều người lớn tuổi, ban đầu còn e dè công nghệ, nhưng vì ứng dụng Zalo vốn quen thuộc nên họ nhanh chóng tiếp cận.
Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Quế Phước cũng đã thay đổi mạnh mẽ quy trình tiếp dân nhờ chuyển đổi số. Trung tâm hiện có 7 cán bộ chuyên trách, cùng đại diện Bưu điện và Văn phòng đăng ký đất đai. Trong điều kiện người dân phải đi lại xa để nộp hồ sơ, trung tâm mở các kênh tương tác qua website, Zalo và mạng xã hội để người dân hỏi trước, được hướng dẫn chuẩn bị đầy đủ giấy tờ ngay tại nhà, tránh mất thời gian đi lại nhiều lần.
Ông Võ Văn Mỹ, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Quế Phước cho biết, đội ngũ cán bộ đã được tập huấn kỹ năng ứng dụng AI trong tóm tắt văn bản pháp luật, tra cứu thủ tục mới, rà soát thành phần hồ sơ và tổng hợp báo cáo nhanh cho cấp trên. Việc áp dụng công nghệ giúp rút ngắn thời gian xử lý, hạn chế sai sót trong các khâu liên quan đến dữ liệu và tạo điều kiện để người dân tiếp cận thông tin dễ dàng hơn.
“Tại Quế Phước, người dân đã quen với việc gọi điện hoặc nhắn Zalo để được kiểm tra hồ sơ trước khi đến nộp. Chỉ cần hướng dẫn rõ ràng, người dân chuẩn bị đủ giấy tờ từ nhà, đến nơi là làm được ngay. Nhờ vậy mà cả hai phía đều bớt áp lực”, ông Mỹ chia sẻ.
Phục vụ trên hạ tầng số
Không dừng lại ở những ứng dụng hỗ trợ tức thời, các xã Nông Sơn và Quế Phước đang triển khai đồng bộ nhiệm vụ chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57 của thành phố. Đây được xem là nền tảng quan trọng để từng bước đưa hoạt động quản lý nhà nước tiến gần hơn với mô hình chính quyền số ở vùng cao.
Ông Lý Xuân Phong, Chủ tịch UBND xã Nông Sơn cho hay, địa phương đã đạt 100% tiêu chí xanh về chuyển đổi số, một kết quả đáng kể trong bối cảnh địa bàn rộng, dân cư phân tán và nhân lực hạn chế. Hơn 98% số hồ sơ được giải quyết trực tuyến, 100% hồ sơ mới đều được số hóa. Xã đang tiếp tục hoàn thiện số hóa toàn bộ tài liệu lưu trữ để đồng bộ với hệ thống chung của thành phố. Bộ phận một cửa được trang bị máy tính đầy đủ, đường truyền internet ổn định. Dữ liệu dân cư, đất đai, kinh tế - xã hội được cập nhật thường xuyên, tạo thuận lợi cho việc quản lý, giải quyết thủ tục và kết nối liên thông. Mục tiêu của xã là đến cuối năm 2025 hoàn thành số hóa hồ sơ giá trị và mở rộng thêm nhiều dịch vụ tương tác trực tuyến.
“Tuy vậy, chuyển đổi số ở địa phương như Nông Sơn vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Xã chưa có cán bộ công nghệ thông tin chuyên trách, trang thiết bị chưa đồng bộ, một số máy móc cũ cần được nâng cấp. Để giải quyết khó khăn, địa phương đã có văn bản đề xuất thành phố hỗ trợ kinh phí cải thiện hạ tầng và bố trí nhân lực chuyên môn để công tác chuyển đổi số vận hành bền vững hơn trong giai đoạn tới”, ông Phong nói.
Ở xã Quế Phước, quá trình chuyển đổi số được triển khai dựa trên việc tập trung xây dựng chính quyền số, nâng cao chất lượng dịch vụ công và đào tạo kỹ năng số cho cán bộ.
Theo ông Phan Thanh Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã, địa phương chú trọng khai thác dữ liệu và ứng dụng công nghệ vào các lĩnh vực như quản lý đất đai, quản lý đối tượng an sinh xã hội và báo cáo thống kê định kỳ. Đội ngũ cán bộ được yêu cầu làm chủ các phần mềm quản lý, tăng cường sử dụng dữ liệu điện tử, đồng thời được tập huấn kỹ năng phân tích thông tin và xử lý văn bản trực tuyến. Nhờ đó, các quy trình trước đây mất nhiều thời gian thì nay đã được rút ngắn, giảm tải áp lực cho cán bộ trực tiếp xử lý hồ sơ.
“Để việc chuyển đổi số ở các địa phương còn khó khăn, nhất là miền núi, vùng xa, đạt hiệu quả lâu dài, cần có thêm đầu tư cho hạ tầng công nghệ, như về đường truyền Internet và hệ thống lưu trữ dữ liệu, cùng với đó là chương trình đào tạo bài bản cho cán bộ về công nghệ thông tin và AI. Địa phương cũng mong muốn được bố trí cán bộ phụ trách công nghệ thông tin chuyên trách để duy trì hệ thống ổn định hơn trong thời gian tới”, ông Thanh nói.
.jpg "Công nghệ \"mở đường\" cho chính quyền số")
