Đưa “quốc bảo” lên chợ số

Phiên chợ vùng cao đến chợ số

Nhiều năm trước khi khái niệm thương mại điện tử trở nên quen thuộc ở vùng núi, những phiên chợ sâm Ngọc Linh định kỳ tại huyện Nam Trà My (tỉnh Quảng Nam cũ) đã là nơi người trồng, doanh nghiệp gặp gỡ khách hàng.

Cùng với phiên chợ trực tiếp, Facebook, YouTube, Zalo, TikTok... dần trở thành những “gian hàng” mới, giúp sản vật dưới tán rừng Ngọc Linh vượt khỏi khoảng cách địa lý.

Năm 2024, huyện Nam Trà My đã xây dựng và đưa vào hoạt động sàn thương mại điện tử chuyên biệt về sâm Ngọc Linh, dược liệu và nông sản. Sàn được xây dựng với ba tên miền, mục tiêu vừa hình thành một địa chỉ có sự quản lý, nơi thông tin doanh nghiệp, hộ sản xuất, giá cả và nguồn gốc sản phẩm được công khai.

Các chủ thể tham gia phải cam kết về tính chính xác của thông tin, xuất xứ và chất lượng sản phẩm.

Thực tế, nhiều người trồng và kinh doanh sâm Ngọc Linh đã sớm tìm đến môi trường số. Trường hợp chị Hồ Thị Thúy Ngân - Giám đốc Hợp tác xã Du lịch nông nghiệp dược liệu Trà Tập là ví dụ.

Thay vì chỉ đăng thông tin bán hàng, chị sử dụng Facebook để chia sẻ hình ảnh, video hành trình lên núi, thăm vườn sâm và đời sống của đồng bào Xơ Đăng. Qua đó, khách hàng vừa nhìn thấy sản phẩm cuối cùng đồng thời được tiếp cận vùng trồng và câu chuyện phía sau củ sâm.

Chị cũng từng tham gia đào tạo về chuyển đổi số, tìm hiểu cách đưa sản phẩm lên Voso, Postmart, Shopee, Lazada, TikTok để mở rộng thị trường.

Ở cấp độ doanh nghiệp, xu hướng liên kết cũng đang rõ hơn. Tháng 7/2026, Hội Doanh nghiệp xã Trà Linh được thành lập, tập hợp doanh nghiệp, hợp tác xã và các chủ thể sản xuất, kinh doanh trên địa bàn “thủ phủ” sâm.

Hội xác định ba trọng tâm hoạt động gồm: bảo vệ nguồn gốc, chất lượng và giá trị thương hiệu sâm Ngọc Linh (Trà Linh); thúc đẩy ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sản xuất, chế biến sâu nhằm gia tăng giá trị sản phẩm; xây dựng cộng đồng doanh nghiệp đoàn kết, trách nhiệm, hỗ trợ hội viên phát triển và tích cực tham gia các hoạt động an sinh xã hội.

Hội Doanh nghiệp xã Trà Linh cũng đã ký kết thỏa thuận hợp tác toàn diện với Hội Doanh nghiệp phường An Hải và Hiệp hội Nữ Doanh nhân thành phố Đà Nẵng.

Các chương trình hợp tác tập trung vào kết nối giao thương, xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm, phát triển du lịch trải nghiệm vườn sâm, nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp, mở rộng thị trường tiêu thụ và xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm dược liệu địa phương.

Mở thêm cửa trên nền tảng Grab

Ngày 29/8, UBND thành phố Đà Nẵng có văn bản thống nhất chủ trương ưu tiên đưa sản phẩm sâm Ngọc Linh và các sản phẩm chế biến từ sâm Ngọc Linh đủ điều kiện lên Sàn giao dịch “OCOP và đặc sản Đà Nẵng” trên nền tảng Grab.

Đây được xem là giải pháp nhằm đa dạng hóa sản phẩm, tạo điểm nhấn cho sàn, đồng thời quảng bá những sản phẩm đặc trưng có giá trị kinh tế và thương hiệu cao của thành phố đến người dân, du khách trong nước và quốc tế.

Theo đó, việc lựa chọn sản phẩm tham gia sàn phải được thực hiện chặt chẽ, bảo đảm tuân thủ các quy định về nguồn gốc xuất xứ, chứng nhận chất lượng, chỉ dẫn địa lý, sở hữu trí tuệ, an toàn thực phẩm và tem truy xuất nguồn gốc.

Thành phố yêu cầu kiên quyết không để sản phẩm không rõ nguồn gốc, giả mạo xuất xứ xuất hiện trên nền tảng, ảnh hưởng đến uy tín của sàn giao dịch.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao rà soát, thẩm tra, lựa chọn doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, kinh doanh sâm Ngọc Linh đáp ứng đầy đủ hồ sơ pháp lý, tiêu chuẩn chất lượng và điều kiện an toàn thực phẩm; đồng thời kiểm soát thông tin về vùng trồng, vùng nguyên liệu, mã số truy xuất nguồn gốc và chỉ dẫn địa lý.

Sở Khoa học và Công nghệ tiếp tục làm đầu mối, phối hợp với Công ty TNHH Grab Việt Nam hỗ trợ các chủ thể chuẩn hóa dữ liệu, hình ảnh, câu chuyện sản phẩm, thiết lập gian hàng; nghiên cứu hình thức nhận diện riêng đối với sâm Ngọc Linh và nhóm sản phẩm đặc trưng, giá trị cao.

Đáng chú ý, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao nghiên cứu đưa thông tin về sàn và sản phẩm OCOP, sâm Ngọc Linh vào các chương trình, tour, tuyến và kênh xúc tiến du lịch. Thành phố cũng định hướng kết nối mã QR dẫn trực tiếp đến gian hàng tại cơ sở lưu trú, khu, điểm du lịch để du khách thuận tiện tra cứu, mua sản phẩm.

Grab Việt Nam được đề nghị hỗ trợ vận hành gian hàng, giao nhận, thanh toán, chương trình kích cầu và nghiên cứu đặt mã QR trên phương tiện GrabCar, GrabBike để tăng khả năng quảng bá, tiếp cận người tiêu dùng.

Một vòng kết nối khá hoàn chỉnh khi du khách biết đến câu chuyện vùng sâm trong hành trình khám phá Đà Nẵng, quét mã để kiểm tra thông tin, mua sản phẩm chính thống và nhận hàng thông qua hệ thống giao nhận.

Hướng đi này cũng tiếp nối chính sách đã được đặt ra trong Chương trình phát triển sâm Việt Nam đến năm 2030. Chương trình xác định nhiệm vụ hỗ trợ doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trồng, chế biến và kinh doanh sâm Ngọc Linh xây dựng mô hình thương mại điện tử, liên kết với các sàn uy tín trên toàn quốc; đồng thời gắn phát triển thương hiệu, thị trường với du lịch cộng đồng vùng sâm.

Và giá trị lớn nhất khi “quốc bảo” bước lên chợ số, đó là công nghệ vừa hỗ trợ việc mở rộng thị trường, đồng thời trở thành lớp bảo vệ cho nguồn gốc, thương hiệu và niềm tin của sâm Ngọc Linh.